442 
de purperslak en verscheiden andere weekdieren ontlasten 
naar willekeur gekleurde vochten. De gewervelde dieren schei- 
den ook verschillende, hiermede overeenkomstige vochten uit ; 
maar allen, en zij-alleen hebben nieren (renes) of werktuigen 
bestemd, om uit hun bloed een dikwijls meer vloeibaar, 
gewoonlijk minder gekleurd vocht af te scheiden : de pis 
(urina). 
967. 
Wij hebben onder de plantdieren soorten gevonden , die 
zich alleen door looien voortplanten , onder de gekorven 
dieren zijn er, die geen geslacht hebben en daardoor onvrucht- 
baar zijn; onder de weekdieren, eindelijk, zijn er tweeslachtige, 
waarvan sommigen , zoo als de oesters, zich-zelve kunnen 
bevruchten, op de wijze der planten, wier bloemen meel- 
draden en stampertjes te gelijk bevatten; er zijn er, zoo als 
de Limax-soorten, die te gelijk man en vrouw zijn, en evenwel 
zich moeten paren, om voort te teelen Onder de gewervelde 
dieren die niet door den mensch verminkt zijn, kent men slechts 
mannelijke en vrouwelijke individuen. 
968. 
Uit dit alles blijkt, dat de gewervelde dieren de grootste 
overeenkomst met elkander hebben in hunne bewerktuiging, 
terwijl de ongewervelde geene gemeenschappelijke kenmerken 
opleveren Bij de eerste bestaan nooit meer dan vier leden; 
de beenderen zijn van binnen geplaatst, en door vleesch 
of spieren bedekt; hij de laatsten zijn de leden, zoo ze 
bestaan, voor ’t minst zes in getal; zij hebben nimmer eigen- 
lijk gezegde beenderen , maar kokers, scheden , schalen , 
korsten of schelpen, die altijd van buiten zijn gelegen. De 
gewervelde hebben eene ruggegraat , waarin het zenuwmerg 
is gelegen ; de ongewervelde bezitten dezen koker niet ; hun 
zenuwmerg is niet aan de zijde van den rug, maar onder 
hunne ingewanden geplaatst. De smaak, de reuk, hetgezigt, 
het gehoor hebben nagenoeg bestendig hunnen zetel in het 
hoofd hij de eerst genoemden : het is onmogelijk, het bestaan 
dezer vier zintuigen te gelijk in het hoofd van de laatsten 
aan te toonen. Bij de eene bestaan nooit meer dan twee kaken, 
die loodlijnig op elkander werken: hij de anderen is het 
aantal er van onbepaald ; en , zoo zij er van voorzien zijn , 
bewegen zij zich in de dwarste. Alle gewervelde dieren hebben 
werktuigen voor den bloedsomloop; de holten van hun hart zijn 
