558 
1219 . 
Het negende, uit de hersenen voortkomende zenuwpaar heef 1 
men langen tijd met den naam van dwalende zenuw (nery uS 
vagus) bestempeld; zij is bijzonder ingerigt voor de spij s ' 
verterings- , ademhalings- en bloeds-omloop-werktuigen 
tiende paar verliest zich te gelijk met een tak van de voof' 
gaande en een anderen grooten tak , die van het vijfde p aar 
af komt, in de tong. In deze zetelt het orgaan van den smaak 
Het schijnt, dat deze ontwaring geschiedt door eene soOf 1 
van scheikundige verbinding, die plaats heeft tusscben 
smakende kleinste deeltjes der ligchamen en de einden de* 
zenuwen die in de tepeltjes , waarmede de huid van de tof® 
bezaaid is , uitloopen. Zeker is het althans dat alleen j|® 
oplosbare ligchamen smaak verwekken , en dat het onmogeJ>r 
is, met eene drooge tong in den mond eene andere ontv^ r 
ring dan het gewone gevoel te hebben. 
1220 . 
De andere zenuwparen zijn voornamelijk bestemd voor ^ 
algemeene bewegingen van het ligchaam; en eindigen bijna ah e " 
in de spieren. Die der ledematen doorvlechten elkand ef 
na uit het wervelkanaal te zijn getreden , in de gedaante 
een net of netvormig weefsel (zenuwvlecht) ; vervolgens scb el ’ 
den zij zich weder om zich in de deelen die voor ied e ‘ 
diersoort bestendig dezelfde zijn , te eindigen. 
1221. 
Behalve de zenuwen , die van de hersenen en van 
verlengsel , dat ruggemerg (medulla spinalis) wordt gen oe® 1 J 
voortkomen, hebben alle gewervelde dieren, zonder ond® 
scheid , nog een ander zenuwstelsel , dat op beide l 'r v 
uit een enkelen hoofdtak bestaat, wiens draden zich niet v 
genoeg al de andere zenuwen van het ligchaam vereenig^j 
om rondom de groote slagaderen netten te vormen; g 
gelooft, dat door middel van hetzelve al de zenuwen onderh^ 
in verbinding staan; men heeft haar om die reden ook j 
groote medelijdende zenuw (nervus sympathicus magnus/ 
nervus trisplanchnicus genoemd , dewijl zij voori>aiO e 
gelegen is in de drie groote holten , die de hersenen i 
longen en de ingewanden bevatten, 
