559 
1222. 
Ten opzigte der voedingswerktuigen hebben bij de zoog- 
•eren de grootste verscheidenheden plaats, waarvan de voor- 
naamste van den aard der levensmiddelen , welke zij tot hun 
Onderhoud behoeven , en van de wijze , waarop zij het tot 
nemen, afhangen. Om deze verscheidenheden wel te be- 
5 r 'jpen, moet men zich vooreerst met de werktuigen der 
aaawing bekend maken, omdat deze reeds vooraf het za- 
^nstel der andere, tot de spijsverteering bestemde deelen 
aa ötoonen. 
1223 . 
k m eeste zoogdieren hebben om den mond vleezige en 
2 evve gelijke lippen, waarvan zij zich bedienen , om de spij- 
^ n °p te nemen , uit te zoeken en in den mond terug te 
?den. Alleen hun onderkaak is bewegelijk; meestal zijn 
z e, de kaken van tanden voorzien, wier vorm en aantal 
jj er Verschillend is Men noemt snijtanden (dentes incisivi) 
^ .genen , die vóór in den mond staan , en den vorm van 
,^ te ' s hebben om tot het af bijten geschikt te zijn; hondstan- 
liik ^ enles canini) diegenen , die ter zijde staan , gewoon- 
schikf an § er als 8 enea » puntig of kegelvormig en ge- 
lde t ° m te sc ** euren zijn; maaltanden, eindelijk of kiezen 
ren' 1 - m °l ar ®s) worden diegenen genoemd , die naar achte- 
8en s Zl j n 8 e P laat st, en wier bovenste gedeelte of kroon vol- 
fiev ° 6n aard van voe dsel der dieren ook verschillend 
di e ° riQ d is Zij zijn vlak of met stompe knobbels bij de 
en > die plantenvoedsel gebruiken; hoekig en snijdend, 
dip ente gen , bij hen, die zich met het vleesch der andere 
en voeden. 
1224 . 
als ^ e , tand en worden op elkander bewogen, zoo dikwijls 
s pier 0D< ^ er ^ aa t door middel der aan haar vastzittende 
bewee' 1 . naar vo y en of ter zijde , naar beneden of naar boven 
8 r oot i Z °° dikwijls 2 «lks echter geschiedt, loopt er eene 
0 n>treV 10 ?' eelheid s P eeliSel * n den mon d , die door in den 
dringt ? e e § en bieren wordt voortgebragt. Dit vocht door- 
deeg Y 0 let voe dsel. hetwelk de tong kneedt, en tot een 
en in * ietw elk z *j alsdan naar achter in het keelgat drijft 
den s / 0 f r J ^ or 6 e ^ doet vallen. De spijs dringt nu door in 
di e zani V” 1 ( aeso P^ a gus), eene vleezige, zamentrekbare buis, 
*'jnde c ] etl ” a,1 8 t me t den mond van de maag (ventriculus), 
de tuikh*! ma8 ^ een ® v ' iezi S e zat » die onder de borst in 
