615 
werken, om de hinderpaal te overwinnen , dan zieh omkeeren , 
of door een zijdelingsche opening , die men daarom gemaakt 
bad, uitkruipen. Dit natuurlijk gevoel nu, dat de dieren 
bij hare meeste verrigtingen schijnt te leiden , noemt men 
instinct of natuurdrift. 
1330. 
Het kind heeft in zijne eerste jengd slechts zeer weinig 
instinct, en het draagt ook dan niet meer blijken daarvan, 
als het 'spreken, of zijne gewaarwordingen te verstaan ge- 
ven kan. Ofschoon de mensch meer, dan de andere dieren 
bevoordeeld is , zoo is hij toch nog voor eene meerdere vol- 
komenheid vatbaar; hij maakt zijne denkbeelden en uitvin- 
dingen algemeen, onthoudt ze door aangenomen teekens , 
°f voorstellingen, zoo als het geschrift, de teekening, en 
brengt ze ook zoo aan anderen over ; zijne zeden en zijn 
Voedingswijze verschillen volgens de omstandigheden , waarin 
bij zich geplaatst vindt De mensch maakt zich de onder- 
vinding en kundigheden van anderen teu nutte; hij vereemgt 
de zijne met die zijuer voorouders, hij plant ze op de 
nakomelingschap voort ; maakt zoodoende de kunsten en 
Wetenschappen volmaakter , en zoo strekt de mensch tot 
onderwijs van den mensch. 
1331. 
Ofschoon de mensch bij zijne geboorte , om zoo te zeggen , 
verlaten , naakt , zwak en ongewapend on de aarde ver- 
fijnt, zoo vergoedt toch zijn kunstvlijt alles, wat hem 
ontbreekt Hij omwikkelt zijn ligchaam met de bekleeclselen 
Var> andere dieren, of niet weefsels, die hij uit planten- 
^els bereidt. Door zijne bedrevenheid, weet hij de kracht 
van sterker wezens te ontsnappen , ja , durft zelfs sterkere 
dle ren aangrijpen Hij spant zamen tegen hen , en brengt het 
*°° ver, dat hij ze tam en tot zijne slaven maakt De mensch 
kan alle soorten van voedsels verdragen; de jaartijden 
® a , luchtstreken zijn hem onverschillig, en aan hunne «evig- 
he,d «telt hij nu eens de warmte, die hij , zoodra hij wil 
? 0Qrt kan brem>en , tegen, dan eens de konde, <j le M zich 
V,‘ buiige toevluglsourden gemakkelijk verschaflen kan 
jj®“ ®et dus ’ dat de mensch ondtir “ 8 luchls,reVeu kaa 
