C 210 ) 
voelen van de Grieken te volgen , bij de welke Orichalcum , Berg-kO' 
per word uitgelegr, Beringutius van het gevóelen van veelen afwijken' 
de, meent dat de^\uricbalcum geen eigene errs-groeven heeft, enberifp^ 
Flinius, Niettemin zegt Aldrovandus , wij konnen ftaande houden» 
dat de Anricbalcum in onze rijden niet gegraaven word» De zelve dan 
word in natuurlijke , en in door konft gemaakte onderfcheiden. De 
groeide word uit de eige mijnen uitgehaalt» Maar de konftige word of 
veelerlei wijze toebereid» De Orichalcum (Meffing) komt huidendaag* 
uit koper , en kobalt door kragt van ’c vuur voort} en het koper ,dat 
rood was , krijgt niet alleen een geele verf, en word harder , maar ook 
den hoop van het metal word tot groot voordeel van de werkbaafen vef‘ 
meerdert. Eindelijk , gelijk als het Staal tot het IJfer , alzo word 
Mening tot het Koper gebragt. 
VAN HET IJ SER. 
Sommige leiden Ferrum (IJfer van Feriendo (flaan) af. Andere oo^‘ 
deelen , dat dit naamwoord afgebragt is van Feritas (wreedheid,} Bij 
Xi^tijnlclic Schrijvers^ cn voornssmcntlijk biJdcDigrcrs^ word IJfer 
wils, met de naam van Chalybs (Staal, } te kennen gegeeven : alhoe'*'^^ 
Staal , om eigentlijk te fpreeken , IJfer op het allerbefte gezuivert , 
met de uitneemenfte gemaatigtheid (tempering) aangedaan, moet bet^f 
Kenen : om dat Chalybs van de rivier Chalybs , waar in het getempert wief^ ’ 
zodaanige benaaminge heeft gekreegen. Het IJ fer heeft van de natuur een o”' 
reinigheid voorzig bekoomen , die van de verbrande ftof, vereenigt^.^*! 
een weing waterig vogt , afhangt, metdeuitwaafleming vandeaarden*^*^ 
wel vermengt : waarom het in het vuur, booven de andere merallensf 
zeer- ftmkenden rook vcrfpreid. Albertus heeft voorgegeeven,dat heclj‘" 
uit de vermenging van onreine quik, en re gelijk uit onzuivere aardüc'*^^ 
ge zwavel ontftaat. Men ziet in de ovens, daar men het IJfer totkló*^' 
pen maakt, eenige dampen van de ijfere ftof uitwaaflêmen , de welke 
anderen in een wolligheid, die aan de wanden en daken van het wetkb^* 
blijft hangen , aan welke de natuur zo groote kragt heeft voorgcfchree^e*’ ’ 
aat ze door groot gewelt van vuur niet kan verteert worden» Dewijl 
r ? ^ aardagtige , grove en verbrande zelfftandigheid beftaat , 
oeritreetc het kragtig teegen het vuur, en word eindelijk week, en 
a me ^en geweldige brand van vlammend vuur gegooten» Hetgloe^^ • 
IJfer, met den haamer geflaagen, fchiet vonken uit, de welkebij 
ytricturae^ ftraaltjes van gloeijend ijfer, genoemt worden, eni^^ 
finclting geeft het Recrementum , erts-vuil, naamentliJkScoria,flakke^J 
