C 23J ) 
VAN DE STEENEN MET EEN GEMEENE NAAM GE- 
NOEMT, EN EERST VAN DE MAGNEET, 
MAGNEETSTEEN, ZEILSTEEN. 
De Steenen begrijpen in het algemeen onder zig vier verfcheide geflag- 
j naamentlijk Steenen met een gemeene naam geheeten j Marmer- 
^^eenen, Rotfteenen , en EedelgefteentensQuweelen.} de Schrijvers ver- 
^*^hillen van gevoelen omtrent den oorfpronk van bet woord Magnes: 
''^ant veele leiden deeze oorfpronkelijkheid af van een zeekere herder 
Gagnés, de eerde vinder van deezen fteen, J. B. Porta heeft gemeintj 
^at hij Magnes van grootheid is genoemt geweeft , niet ten aanzien van 
het beflag , maar van de kragc (deugd). Daar is in de natuur der din- 
gen niet verwonderlijker als de Magneet, en het is zeeker dat het gebruik 
^'an de zelve bijna goddelijk is, De Magneetfteen is een zwaare fteen, 
uit een gedeelte van mineraale ftof beftaande , fchoon hij , als hij gegoo- 
word, geen metal maakt. Waarom men zal verzeekeren, datdee- 
2en fteen uit alle zaamenzettinge van fteenen , met eenige bijmenginge 
'’an metallijke ftof, is gegroeitj daarom word hij in verf bij hetijferver- 
Seleeken. Wat zijn deugd belangt , deeze fteen is van natuur eigen , 
^at hij het ijfer trekt , en zig altijt naar het noorden wend. Voorts is 
hij zo veel kragtiger en fterker in dit werk , als hij uit dieper mijn is 
uitgegraaven geweeft. Weederom fchoon de Zeilfteen het ijfer aanlokt, 
^anneer hij ligter als het ijfer is , dan zal hij zig tot de ontmoeting van 
het zelve beweegen: want de befte Zeilfteen trekt het zeste gedeelte van 
het ijfer, naar reekeninge van het gewigt. Derhalven lokt hij het ijfer aan, 
deelt zijn kragt zo meê aan het afgetrokken ijfer, dat het ander ijfer 
^ut zig trekt , en opgehangen vaft houd. Zo dat de kragt van de eene 
Uaalde in de andere , en van de eene ring in de andere overgaat. De 
Magneet heeft twee teegen een geftelde afpunten, te weeten een noorder 
een zuider , welke twee zijn teegen over een geftelde punten. Men 
^^gt dat het gebruik van het fcheepvaaren , door hulpmiddel van de Zeil- 
l^^en en het Staal, de aaloudheid onbekent, van eenen zeekeren F lavius 
uitgevonden. 
VAN DE PYRITES, VUURSTEEN. 
^ De Latijnen hebben , met een naamwoord van de Grieken getrokken , 
iytites gezegt. Andere de Griekfche naam veragtende , hebben hem de 
^tandige-van branden , of de Vuurige-van het vuur , en de Haard-, of 
® Vuur-draagende- fteen geheeten. Dog deeze fteen heeft de naam 
Gg 
