( ) 
VAN DE SMARAGD, ESMARAUT. 
Men vind onder alle groene eedele gefteentens geen voortreffelijker ^ 
^choonder , en genoegdijker , als de Smaragd : want door zijn aange- 
naam groen , ftreelt hij zo het oogpunt , en verquikt zo het gemoed > 
dat hij de lieve lulligheid ook van alle kruiden verre overtreft» Het is 
een ligtfchijnend , deurzigtig , Veneerifch , en Mercuriaal eedelgefteea- 
te , dat, waar het ook gelegt mag weezen , altijt zijn blinkende groen- 
heid uitdraait. Plinius telt de geflagten van de Smaragd tot over de twaalf 
toe op , en worden van hem volgens dc ondergefchreevene ordere ge- 
roemt, naamentlijk Scythifche , Baftriaanfche , Egyptifche , Cyperfe, 
Ethiopifche » Perfifche , Attifche , Medicefche , Chalcedonifche , Laco- 
öifche , Calcofmaragden , die met koopere aderen zijn gevlakt , als 
tneede Valfche Smaragden , die aan de eene helft een Smaragd , en aan 
de andere helft een lafpis gelijkenen. Bij onze tijden zijn fommige 
Blaar alleen oofterfe , en andere wefterfe. De oofterfe zijn zelden groo» 
ter als een haafelnoot. Men ziet de wefterfe wel zo groot , dat ze de 
breedte van een handpalm overtreffen. 
VAN DE TOPAS, TOPAAS. 
Sommige leiden de oorfpronkelijkheid van het woord af van Topazffs^i 
een eiland in de roode zee , alwaar zodaanig uitlleekenft en voortreffe- 
hjkft eedelgefteente word gevonden. Daar worden veel dingen van Pli- 
Bius weegens de Chryfopraliën , Chryfolithen , en Chryfopatiën voor 
gegeeven , maar zo verwart , dat daar uit niet zeekers is af te neemen. 
Want indien wij.de hoedaanigheeden van den Topas, en van de Chryfo- 
patius van de Ouden overweegen „ wij zullen zonder twijffel zien , dat 
die aan deChryfolith vandeHeedendaagfcheeigentlijkbehooren, in welk 
eedelgefteente men de verf van de Smaragd, maar ligter ziet , waar iij. 
iet of wat van een geele verf Ichijnt re weezen, Deeze heeft een goud* 
groen, en word Chryfopatius , als meede de moeder van de Smaragd ge* 
heeren Thans zijn deTopaafenvan de juweliers goudverwig, en zijn on* 
der de Chryfolithen van de Ouden te tellen De verf is met geen andere 
yerf onder een gemengt , cn als water , waar in Saffraan of Rhabarber 
^ ontdaan geweeft. Sommige van deeze fleenen worden oofterfe, en 
Andere Europeefche genoemc. De oofterfe fchitteren als het fijnftegoudjK. 
zijn , behalven de Diamant , harder als alle eedele gefteentens. De 
