6 
*.Iii Hili- 
Anim. L. 
V. cap. 
19. 
jOANNIS SWAMMERDAMMII 
inter NympEira fimplicem , illamque ejus fpe- 
ciem,quac auri colore fplcndet,£cClirylallishinc 
vel Aurdia vocatur, accidentale quoddam, ut 
ajunt, diferimen obiervare liceat j id ipfum ta- 
men, attentius ponderatum, vix ullius efle mo- 
menti , neque internam quandam , eflcntialem 
vulgo vocant, in carum natura differentiam con- 
ftituere deprehendetur. Quod quidem in genere 
probe intcllettum ad omnes dein Chrylallides 
fpcciatira adplicare facile eft; & in ipfa quoque 
Bombycis Nympha, five Necydalo, figillatim 
locum habet, cui Necydali 8c Chryfalhdis,haud 
vero Nymphae, nomen a Philofophis datum eft; 
quamvis re ipfa vera fime Nympha fit, nec nifi ob 
memoratum illud diferimen externum Chryfallis 
adpelletur. 
Ut igitur diftam illam bafin atque fundamen- 
tum, quo totum variarum inctamorphofi<u> Infe- 
aorum aedificium nititur, 6c tanquam im- 
mota fuper rupe , dillenticntes Philofophomm 
opiniones quafcunque eludat oportet, paulo ri- 
memur accuratius : omnino fciendum efl, quod 
Nympha five Chryfiillis aliud revera nihil fit, 
quam ejufmodi mutatio Vermiculi Sc Erucae, 
aut, ut fenfu magis proprio loquamur , talis mem- 
brorum accretio, pullulatio, gemma, vel folli- 
culus Vermiculi aut Erucae, in quo ipfiffima fu- 
turi Animalculi figura jam jam exprcfla latet: 
aut, fi mavis, quod haec membroram Vermi- 
culi vel Emcae accretio &c. fit ipfum futurum A- 
nimalculum ,fub Ipccic N ymphaeaut Chryfallidis 
dclitefcens. Unde, re probe introfpedta, Vermi- 
culus aut Eruca minime in Nyfnpham mutatur, 
fed potius per membrorum fuorum accretionem 
Nympha evadit: atque, ut hoc Cmul attingam, 
ipfii haec Nympha poftmodum haud quaquara 
transmutatur in Animalculum alatum; fed idem 
ille Vermiculus aut Eruca, quae pofitis exuviis 
figuram Nymphae adfei verat, in Animal alatum 
evadit. Neque fanc alia heic contingit mutatio, 
quam qua: it^ pullo gallinaceo obfervatur, utpo- 
te qui non transformatur m gallum vel gallinam, 
fed incrcfccntibus fcnfim membris Gallus vel 
Gallina fit. Eadem ratione & Gyrinus minime 
in Ranam mutatur, fed membrorum incremento 
Rana fit. 
Hinc e-c proficifcitur, quod in Aurelia, & 
praeprimis in Nympha , perquam appofite fic 
ab Ariftotele “ vocata , partes artufque omnes 
emerfuri Animalculi aeque clare & diftincle in- 
ternofei queant, ac in ipfo poftmodum Animal- 
culo. Imo, quod miratu digniflimumeft, nec 
ab ullo badenus, quantum novi, obfervatum, 
membrorum ifthxc difpofitio vel ipfo etiam in 
"xy vergult ofic gontveirxig bevinden te tvejen, 
daarom Qulde-popkens noemen , eenig tuevedli^ 
(indcrfcheit ktmnen bemerken ; het ivelke nogUffH 
naukeurig ingejien Jijnde ^ van ganfih geen grxigt te 
pjn bevonden fal ixerden, nogte inden eart der fd- 
ve een ixejtntlijk onderfeheit te maken. Dit dm in 
het gener aal "xel begreepen Jijn de ,foo km men da«r 
vm mntrent eille de Gulde-popkens , in het particu- 
lier , eigentlyk de applicati e maaketi; ali' antrent 
het Popken dier Zyde~-xitrmen ^ danook in Jtjn befun^ 
der plaats heeji. Dat Necydalus en Chryfallis^en geen 
Nympha van deWysgeeren genoetnt wort ^heevsel het 
in der daat een 'xaaraghtig Popken is, en het wort tf/- 
leen Chry fallis genoemt , om hei acmgevaeejen toeval- 
lig onderfcheyts halven, 
Op dafxe dan de genoetnde grond ends vajlighcidt 
"xuar op het ganfehe gcbou van alie de verfeheide 
veranderingen der Bloedeloofe Dierkens Jleimt, en- 
de ais op een vajle rotfe, tegens alie de verfehillige 
gevaelens der Wyjgeeren , Jleunen moet, viat jiaader 
moogen injien : fio is h, datvse moeten voeten, d^ 
een Popken, of Gulde-Popken, niet anders en is, ais 
fiodanig een verandering van een Wurm ende Rups^ 
ofte om eygentlyktr te Jpreeken, fiodanig een uyt“ 
groejing, uyt-xaffmg , uytbotting , ofte uytpuyling, 
van een Wurm ofte Rups in pjn ledemaateni devselke 
draagt de eygen gedaante van het toekonmde Dierke» 
filve : ofte anders , dat defi uytgroejing , ende fixt 
voorts, van een Wurm ofte Rups in fijn leedetnaa» 
Un, is het Dierke filve in de gedaante van etft 
Popken of Galde-popken. Soo dat de faak voel ingt^ 
fien fijnde een Wurm ofte Rups niet verandert in een 
Popken , maar aangroejende in leedemaaten voort hy 
Popken; fio verandert ook dit Popken (^om'er dit 
nog hy te voegenj naderhand niet in een vliegent 
gedierte; maar defelve Wurm ofte Rups, door het 
afjiroopen van fijn vel, aangenomen hehbende de ge* 
Jlalte van een Popken, voort een vliegent gedierte. 
Sijnde defi verandering daar en boven niet anders 
ais die van een Kuyken, het voelke niet verandert irt 
een Hoen, maar aangroejende in leedematen foo viort 
het een Hoen : ofle ook ais die van het jong van een 
Vorfeh, het vielke niet verandert in een Vorfih ,maar 
aanivajfende i» leedemaaten fio vsort het een 
Vorfih. 
Hier om is^t ook datio e i» een Aurelia, of befia- 
derlyk in een Popken, dat Arijloteles overaardig 
Bruytken genoemt heeft, alie de leeden en deeleet 
van het toekoornende Djerkcn fio klaar ende net c»- 
derfeheiden kumien, dis in het Beesken filve: fijnde 
dat hooglyk te vervionderen is, ende van niemant 
datvoe voeten ooit aangemerkt, defi fihikking vasi 
leedemaaten filfsin deWurm al kennelyk, endedoof. 
eea 
1 
'ii: 
f. 
< 
i? 
, /I 
: ^ 
\ ^ 
!i 
i i 
\ 
■ 
i 
i: 
t, 
t. 
i £ 
^ ' 
1 ’■ 
1 ■ 
i 
; i 
i 
