(j.Tnf. Th. 
1 -ib. II. 
cap. 1. 
Lib. 1 1 . c. 
3 < 5 - 
J O A N N I S S WA M M E R D A M M 1 1 
cua, demuiii oculis fpedtanda exhiberi : quae 
externa membrorum latitantium futuri Animal- 
culi apparitio ipfam Nymphae naturam confti- 
tuit, live cognitionem fundamenti, quo natura- 
les hac mutationes nituntur, totam in le comple- 
bitur. Pollquam, ajo, haec omnia in pracce* 
dentibus fatis fuperque demonftrata funt; haud 
equidem Volupe milri dt, infignem opinionum 
contrariantium numerum heic nunc rccenfcre, 
fuilquc quamlibet cum Auboribus refutare, qui 
circa veram Nymphae vel Chryfallidis formam, 
atque mutationis modum, errantes, fuis falfirum 
imaginationum fordibus totam hanc rem obfcu- 
rarunt, inquinarunt & corruperunt. C^iid e- 
nimopuseft haec difeu tere? Qj.ium fic a fine fe- 
cundae hujus thefios nolhae removeremur lon- 
gius, £c fimplex veritatis demonftratio erroribus 
quam validiflime refellendis Ibla fiifficiat. 
Quandoquidem tamen claboratiffimum D. 
Moufeti opus omnium fere illorum manibus teri- 
tur, qui Infeborum naturae 6c mutationibus in- 
veftigandis operam navant; atque id ipfum non 
modo propriis laudati Au6foris, aliorumque Vi- 
rorum doctiffimorum , Wettonij Gefneri, ^ Pen- 
nii, experimentis nititur; verum praeterea qua- 
dringentis pluribus e Scriptoribus, quos inter & 
Celeberrimus Aldrovrandits locum habet, conge- 
ftum, tum etiam ad Artflotelis^ Philolbphi fa- 
migeratiffimi, regulas adeo esabe conformatum 
cft, ut non nifi rarifllme ab iis recedat j hinc ab- 
efle fanenon pofluraus, quin ea heic allegemus, 
quae Iple, in fuo illo de Infe&ts libro, de Bom- 
bycum transmutationibus, tanquam exemplum 
omnium, at contra indolem 5c veram 
harumee mutationum rationem , proponit , di- 
cens a. Illud pulchrum & ohfervatione dignum; ca- 
put Bombycis caudam Papilionis in metamorphoji illa 
Aureliana conflituere; caudam vero caput ^ quod in 
reliquis item Erucis omnibus in Aureliam verjls con- 
tingit. Et rurfus eodem loco h, ubi data opera 
de Chryfallidibus agit, haec pronunciat: Neque 
os illi^ neque aliud manijejlum membrum , Qiiac qui- 
dem omnia cum contrarientur penitus pcrlpicuis 
& dillinbis, quas ante e.xpofuimus, obfervatio- 
nibusnoftris, atque ex habenus dibis facile i-e- 
fellantur, haud ulterius difeutiemus. Neque & 
mirabimur deinceps, cruditifiimum hunc Bri- 
tannum, infelici fedubura errore circa res quam 
facillime invefligandas (qui ipfe error ab aliis 
jamdum pereximiis Anglis, in libro quodam 
Catalogus Plantarum circa Cantabrigiam najcentium 
inferipto, notatus eft) nc verbulum quidem de 
vero iftrsrum mutationum modo rauflitafle: aim 
tamen 
dematen van het toekomende Dierken , eygeniliji 
het uxeefen van het Popken bejlaat , ojic de ke»‘ 
nijffe van den grontvefi der natuurelijke verande- 
ringen geleegen is. Het felve dan in het voorige gc- 
noegfiam amigevsefen hebbende: en lufi^het mynunieit ! 
foo &p datvee te veerdiger ten eynde van ditonstvseedc j _ 
'eoorfiel koomen moogen, ais meede om dat de enkels ‘ 
voorjlelling der viaarhcid het alderkragtigfle de doo* '< ; 
ling kan overtuygen , een groot getalvan gevoelcns 
hier op te haalen , ende defeive in de perfoonen te 
Vaeerleggen ^ devselke entrent de viaare gedaante vase 
een Popken^ ofie Gulde-popken ^ ais meede dc manier 
haarer veranderinge , gedivaalt hebben ; Ende fie 
door valfche gevoclens dejelve feenemaal hebben koo- » j 
men te verdonkercn , te bevuylen ^ ende te ver der- , f| 
ven. 
Egter nademaal het doofgeleetde vierk vandeu 
Moti fetus in dehanden van meejl alie de 
onderjhekers van den aart , ende de veranderinge^ 
der bloedelooje Dierkens , bevind: het welke vorderSi 
behalven dat het fieunt op de ondervindingen vo^ 
hem felve , ais op die van de l-Ieeren W ottonus , 
Gefiiciais ende Pennius ; nog uyt eengetal van ineef 
I 
ais vier hondert Jchryvers , daer onder Jig mede de « 
vermaarde Aldrovandus bevmd^ is famen geflelti \ jj 
ende naa de regelen van den roemruchtigen Wyjgeef 
Ariftotelcs, daar hy niet ais Jeer Jelden afgaat, ge^ 5 
vormt; fooijl, datvseniet kunnen nalaaten voor te 3 
flellen, viathy van de veranderinge der SydcvcUt* 
wjfw, ais een voorbeelt van alie andere^ maar noch- | 
tans teeg ens den aart ende veaarheid haarer verva ijfelin‘ 9 
genfmjyn boek vande Bloedeloofe Dierkens ^voorfitH- 
Illud a pulchrum (Jeyt hy') ^ obiervatione di*' 
gnum; caput Bombicis caudam Papilionis in me- | " 
tamorplwfi illa Aureliana conftituere ; caudan* 
vero caput, quod in reliquis item Erucis omn*' 
bus in Aureliam vcrfis contingit. En vtedetoee 
in jelfde Boek h , handelende voordagtelyk 
de Gulde-popkens. Soofigthy: Neque OS illi nC' 
que aliud manifeftum membrum. Welke faakc<* 
nademaalfe tegens onfe voorgeftelde klaare ende od' 
derjcheidentlyke ondervindingen ftryden , ende ligt^' 
lyk uyt het geene alrceds gcfcgt is^ viederlcgt viCC* 
den; foo fullen vsy fe niet ver der aanroeren. 
ook niet meer vervoonderende , dat defe doorlettcc^^ 
Engclfman , foo ongelukkig dvsaalende ontreitt ddt‘‘ 
gen , die feer ligt te onderfoeken fyn j en 
dvtaaling vcy ook alreede^ hy andere feer opmerkelf 
ke Engelfche Hecren^ in een boek dat fe van 
Planten entrent Cambrits ivaffende befehreven beb' 
ben ^ feen voorgefielt ; ans niet het geringjie van 
' 
