J O A N N I S S WA M M E K D A M M 1 1 
r?. Ceii. 
Allini. 
}. ib. III 
X. 
ad judicii acutioris libellam veritati rerum pro- 
xime accedere videtur : quemadmodum ita 
praeiverat olim qui a de Generatione 
_ Apum agens fic loquitur : ” Generatio Apum ita fe 
” habere videtur , tum ratione , tum etiam iis , 
”quae in earum genere evenire vifuntur. Non 
” tamen (atis adhuc explorata quae eveniant ha- 
”bemus. Qiiod 11 quando fatis cognita habebun- 
”tur,tunc lenfui magis erit quam rationi creden- 
”dum. Rationi etiam adhibenda fides, fi, quae 
”demonftrantur, conveniunt cum iis, quae len- 
”fu percipiuntur in rebus. Verum quot quan- 
tosque errores ifthaec Philofophandi ratio de- 
mum pcpercrit, quotidiana docet experientia: 
ut adeo fitius profedto fit , fuam ingenue fateri 
ignorantiam , quam innumeros male credulos , 
qui omnem in libris fapientiam quaeritantes pro- 
prio quidpiam Marteexperiri refugiunt, perverfis 
phantafmatibus decipere; nifi forte potius ftatuen- 
dum fit,hujusce fiu-inac homines vel duplo etiam 
dignos clle tali fupplicio j quum inquirendae 
veritatis occafiones captare temere tergiverfentur. 
Pollquam igitur quodammodo perfpeximus, 
quam infirmo fundamento Harveus mutationes 
naturales fuperfiruxerit , & quam profundae te- 
nebrarum abyllb eas iramerferit j fupereft , ut 
videamus, quam craflis erroribus 6c palpabilibus 
commentis Cl. Goedartius has ipfas inquinaverit, 
l^atcraur equidem lubentes, quod Ipfe Iblus pau- 
corum fpatio annorum plura in Erucis obferva- 
verit atque detexerit lingularia, quam omnes fi- 
mui plurium retro leculorum Ernditi. Id ta- 
men nequaquam obllat, quo minus allcvcrcmus, 
Ipfura non modo ab erroribus haud fuille im- 
rrtunem, led vel tantos etiam commifific , qui 
vix ac ne vix quidem excufari polliint : ut ta- 
ceam, Nymphae indolem Ipfi minime perfpe- 
bbam fuille. Verum, quoniam conllituimus 
figillatim aliquando infigniorum Ejus errorum 
nonnullos dilcutcre; hinc binos duntaxat notatu 
digniflimos, quibus omnia Ejus experimenta tan- 
quam in lubrica & valde fragili glacie ponuntur, 
nunc in medium proferemus. Nec tamen alio 
id a nobis animo fiet, nifi ut veritas , cum falfi- 
tate collata, tanto validior atque nudior compa- 
rcat: quo enim nudior illa proponitur, eo ad 
piofligandos errores potentior cll. 
Primo itaque perquam notabilis eft Goedanii 
error , quando Erucam ante tempus fibi defini- 
tum , priulquam jullum incrementi fui termi- 
num attigerit, tranfmutari pofib fiatuit^ addens 
praeterea , quod magis iu perverfum fcducit , 
muta- 
nxciarbeid der dingen^ hei naafle oixercenkomt. Vol' 
gens dh van a Arillotcles handelende vm de Tecling 
der Byen. '' Generatio Apum{fegt by') ita fe haberi 
^^xidetur , tum ratione^ um etiam iis, quae 
'-''earum genere ex-cnire vifentur. Non tamen faUi 
adhuc explorata quae eveniant habemus. Ouod 
(quando fatis cognita habebuntur , tunc fenfa* 
‘‘"'megis erit quam rationi credendum. Rationi 
etiam adhibenda fides, fi, quae demonjlrantuf j 
‘'conveniunt cum iis , quae fenfn percipiuntur in re^ 
bus, Maar xvat voor groove dveaalingen deef 
manier van voysheid feckcn , metter tyt voortgebragt 
beejt, leert de dagelykfe ervarentheid; fyndehet in* 
der vcaarheid beeter , onfe onivetenheid te helyden i 
ais een oneyndig getal ligt geloovige , ende die no'it di 
handen aan ae ploegfaan; door dien fe meenenal di 
wysbeid inde boeken opgefooten te vinden ; met val- 
fehe inbeeldirgen te nitfleulcn, Ten fy dat xne xvillot 
toefiemmen , indien fe moeiveillg de geleegcnthet- 
den , van de vcaarheid te onderjoeken, verftymen , 
clatfe de genoemdcjlrajfe dubbelt voaardigjyn. 
Eenigfns dan gefien hebbende, hoe los de gront dtf 
natuurelyke veranderingen van Harveus gefielt iSi 
ende in icat voor diepe kolken van duyflerhecden dat 
fe van hem is 'mgeicikkelt : foo laat ons eens fett 
met icat groove dioeialingen, ende tajielyke omcaar- 
heeden, defelve van den Heer Gocd&cxt befoeteltis> 
Ende hoevcel ivy geern toeflaan, dat deefi Verfioon al" 
leen, in een korte reeks van jaaren, meer befendef' 
heeden vande Rupfen gefien ende ondervonden heefii 
ais alie de geletterde in groot getal van eeiaiven H 
faamen: Soo is't cgter ,dat by daar ontrent niet aU 
leen met vry is van misjlaagen, maar hy heeft''e*‘ 
ook fioodanige begaan , devielke Jivaarelyk ontfchttl' 
digt kunnen icer den , hehalven dat hy in bet aldcr^ 
minjien den aari van een Popken verjlaan heeft. Dar* 
alfoo icy voorgenoomen hebben , op ePeen of d^andefi 
tyd, ecnige van fyn mcrkelyke misjlaagen in het bi' 
finder op te haalcn; fio is V datice voor tegenicoof- 
dig ticee vande alder aanmerkelykfte , icaar door alU 
fiyneondervindhgen op een fieer gladys, ende ligt 00 
te vallen, gefiet fyn , fullen by brengen. Ons voor' 
neemen hier in anders niet Jynde , ais om de icaar' 
heid, tegens de valfibeidvtrgeleeken fijndc, kragti' 
ger ende naakter voor te Jlellen : ivant hoe fie naakttf 
rtoorgejlelt icert, hoefe kragtiger de dicaaling ovet' 
tuygt. 
Voor eerjl dan is ’/ een fier aanmerkelyke- mifgrecP 
votaGoedaerti dat hy gefielt heeft , eenRup fe voof 
haar gc-jioonelyken tyt, ende eer Jy haar vollen 'Xitt' 
dom hekoomen heeft, te kunnen veranderen ; vosge’^' 
gende daar tot meer der misleidlng by, datter dan ee^t 
