B I B L I A NATURAE. 
procurrens, qil^ndoque &c fic natans , pulicifquc loopt geduuns op fvde.cn Ceo Piueintb'^ fomiyds ook . 
mftar in altum fubfiliens, quando in litore mo- 
ratur. 
Intci Scrophulas , quas dulcibus in aquis at 
en op bet flrant fynde , fio Jprhigt hy in de Ingt ais 
cen vlooy. 
que fluviis Hollandiac deprehendi , illa etiam 
penes me fpecies eil ,quam SNELvocant. Haec 
epido quodam modo in obliquum novit decur- 
rere, 6c, juxta ac pifcatores i'efcrunt, Percam 
acilliine intei ficit, femet fubito intra branchias e- 
jus infiniiando. Id tamen hactenus ipla nos ex- 
perientia non docuit. At vero Animalculum 
hoc armis ad id comparatis inftruftum efle, certi 
cimus . praeterquam quod 6c in manu deten- 
tum fingularcm quendam titillationis fenfum 
po ucat. Accedit, quod branchiae Percarum, 
o omnium aliorum pifeium, admodum tene- 
rac int, quibus hinc vulneratis vix aliter fieri 
potdl, quin Perca pereat; quum omnis 8c uni- 
verlus Pifcium fanguis per diftas branchias, ut- 
pocc, more pulmonum in aliis Animantibus, 
languinem refrigerantes , perpetuo quodam cir- 
cu o propellatur. Haec quidem Scrophula 6c 
dulcibus 6c ialfis in aquis reperitur. 
Pronimc fcqumiturVcmcs,Imcllina teme di- 
tuntes ll'^ fub. 
uin,« Ui,dc & nmureadmodum pubcra eva 
unt, focmdhs qu.dcm ovula pc,qu,„ dinj 
ac conlp,c„a gcrcm.bus. In pl„J rpccirC 
quoque genus d.viji pofli obra varnus. 
Porro aiamr, cenis quibufdam cncheirefibus 
pracepue vero ope Anatomes, qua increfccnria’ 
m!,? io multis Ver- 
mmm & b-rucarum fpedebus mares a tbemdlis 
d;^foel.ccat:auamen haud unquam, ; : 
tur.qJodTc: ""'"«‘iu- 
fimoV ’ m“P‘^''“ncmofeptu 
Ir ^“T™P™™'V™i“lumqucn. 
T '"fumadpcllct, quem eundem, jam mut". 
m , emeeps in capenmcnto feptuagefimo & 
Smnto veat focmellam. PerJ cmm id cft 
q« ubT: uundem; 
Verum hac de re infm plun, dicc- 
protrahi 
ration!.’ ""Vt ut£c alios ca- 
dem error optemus; quo tan- 
ignotum eft Neque enim nobis 
ftne nobis 
Peduai pro veritnl’ ^^cilefiat, ut hac 
runtamen haud cft Ve- 
’ ^ ^ hifce mcis examen ri. 
gi' 
Onder de Scropbnlas , die ik in de zoete leatcren 
en de rievieren van HuHant gevangen heb , bevinf 
fig by my diefoorte., dcvcelke SAt.L genoewt teert. 
Deefi "xeet feer aardig op een fiyde te loopen: ende 
naa de Vijfcbers ons vcvfiekcren , foo komt hy dcii 
Daars , haar Uiffcben de kaaken infihietende figtelyk 
te dooden. Hct ivelke wy tot nog toe niet ondervon-^ 
den hebben. Dan hier van fyn ivy verfiekert , dat 
dit heeske de viapenen daat toe heeft ; bebalven nog 
dat bet in de hand genoomen finde een vreemt ge- 
kittel daar in vcroorfaakt. Soo fyn ook de kaaken 
van de Baars, ais ook van alie andere vijjchcn feer 
teer, "xaarom defelve gequetjifytule alfoohetganu 
fiebe bloed van de viffen , in een geduurigen omloop 
door de genoemde kaaken, dexelke bet felve ais de 
long in anderedicren verkoelen , gevoert "xerd; foo 
kan ’/ niet anders voefien : of de baars , de kaaken 
fils gefiegt) gequetjl jynde^ moct nootfiakelyk ver- 
^^gelukken. Dit Snel nn vinden vey fio wel in de foete 
ois in de fonte w ater en. 
Volgen de Pier-Wurmen, dewelke incede onmid^ 
dclyk nyt een Ey koomen\ endegeen under e veran- 
de ring ooit onderguan. Waarom "xy fe al vroeg 
niannelyk ende vrouwelyk te fyn hevinden , hebbende 
viyfkens feer kenbaare eyeren. Soo hevinden v:y 
dat fie in veel foorten gcdcelt knnnen werden. 
Vorders hocxel voy in veel Wiirmen ende Rupfett 
Mannekens van de Wyfk.ens, door eenige uytvin- 
lingcn, kimnen onderkennen : en befinder door de 
Anatomie^ivaar door men de aangroeycnde eyeren bin- 
nen in haar lichaatn ontdekt: foo is V dat fi nooit, in 
geftalten van Wurmen finde , haar vermengeUt Waar- 
om hetmy feer vreemt voorkomt van den Heer Goed- 
aert, dat hy, in fyn vicrenfivenjiigfle bevindinge van 
fin eerjie Deel , een Wttrm bet Mannekcn komt te 
noemen; devielkenu verandert finde, by infin.vyj- 
e}jfivenfligfie ondervindinge het Wyfken noemt. Het 
voelke eeven eens is^of men een kind een man noeni- 
de, en het flfdc , nu tot manhaare jaaren gekoomm 
finde, een leyfken. Dan van dit filve fullen oxy -xat 
laager meerder fpreeken. Ende ts ons voornemen, 
ais vie andere haare misflaagen voorflellen, niet an- 
ders; ais dat "xe ook , het filve van andere aan ons 
verfieken ;op dat alfio alie dveaaling eindelyk tnagge- 
'xeert 'xerden. Ulant vxy fer viel voeeten , boe krag- 
tig onfi inheeldingen ons behaagen ; ende boe ligt v)y. 
door defelve vcrleit finde, een dveaaling kunnen voor- 
(iellen. Dan "xy gelooven de proef veel te kunnen 
nytjlaanfiefxelke die geenen alleen hevinden fi Itcn 
(•X. 
