J O A N N I S S W A M M E R D A M M 1 1 
90 
neas ftillantibus, profcftae fint? Id vero tum 
praeprimis obtinere polle videtur, quando In- 
iedta cjufmodi hoc illovc anno fupra modum 
multiplicata funt: prout circa Papiliones, Mu- 
fcas, Culices Scc. faepius fieri experimur. 
Similem quandam dc aqua fanguinea obferva- 
tionem mecum deinceps communicavit Vir Cla- 
rifllmus. Florentius Sehuyl , cum viveret. Medi- 
cinae in Academia Lugduno-Batava Profeflbr- 
qui mihi retulit, fe tempore quodam ftudiis in- 
tentum rumoris quidpiara percipere , ejufque, 
quum fenfim incrcfccret, caulam Icieudi cupi- 
dum reddi j vix tamen hoc fibi venific defide- 
rium,cum 6c eodem mox tempore expleretur. 
Ancillarum enim fuarum quandam fubito accur- 
rifie, ipfiquc voce fingultibus interrupta nar- 
rafle, quod aquae Leidenfes in languinem fint 
mutatae. Qtio quidem intellcfto Vir memora- 
tus quamprimum fele in naviculam conferens, 
loco ipfi indicato fiinguincam illam aquam vitro 
hauriebat, eamque follicite contemplando non- 
nifi rubellis Aniraalculis fcatei'e animadvertebat. 
Ita fubitus terror in diuturnam abiit admintio- 
nem. Antequam nunc ad alia me confero, cu- 
riofis Naturae rufpatoribus interea methodum 
aperiam, qua haec & cjufmodi alia infedta aqua- 
tica in aquis detegi, atque deteda accuratius 
examinari queunt. 
Ad Inlecla igitur in aquis detegenda magis 
idoneum novi nihil , quam vas vitreum , vulgo 
urinale diftum : quod fi enim id ventre cavo gau- 
det paulum arctiore , fieri aliter non poteft ,qiiin , 
minimum, inibi natans. An imalculum ilico vifui 
noftto offeratur j quandoquidem ipfii contenta 
aqua nobis tunc vcluti .ufum microlcopii prac- 
Ilat. Unde 6c , prout vitrum capacius cll; vel an- 
guftius,ita & Animalculum in eo minus majufve 
exhiberi videmus. Attamen probe animadver- 
tendum cft, quod augmentatio haec cerni non 
poffit, nili Animalculo ad vitri oppofi tum latus 
Tiatante. Ubi femel fic detectum elt Infodum, 
transferri id quidem poteft in ampuilulas vitreas 
adhuc minores, in quibus membra multo diftin- 
dtius licet internofeere. Qtiin & microfeopium , 
cx unico quodam laevigato vitro conftans , ma- 
gno cum fructu quis heic adhibuerit- Porro Sc 
alia infuper adminicula pracfto funt ad Animal- 
cula haec audiora videnda ; nos minimos nobis 
globulos dimidiatos ex vitro conflari curavimus, 
iu quibus Infectura, cum tantillo aquae repofi- 
tum 
foiidcn voortgckocmaijym. Ende dit Jdu dmzccr- 
namentlyk plaats hebhen , '■xmneer dc genoemdi 
dierkens /’ ecn ojt under jttur Jeer vernieniglvui' 
digt fouden fyn : uls dikinaal ontrent de Capdlcn , 
V Itcgen ^ JUt/ggen, ende Joo voorts ^ te gebcurcncsi- 
dervonden itcrd. 
Soo heeft my nuderhand diergelyk een bevind/n- 
ge van V hloedige -xaater meede gedeclt de Heer 
ntius S ' i\ , in fpi leexen Oppcrlecraer iit 
de Geneeskunfi tot Lcidcn ; zvant fynde {Joo hy 
verhaalde) op een dag bejig in Jyn hoeken , fia 
boor de hy eenig gerugt , bet zuelke allcnskcns ver- 
meerderende, hem naukeurig maaktc om 'er de ocr- 
faak mnteverjlaitn dan fynhegeerte zvas Joo bmfi 
niet gehooren ■, of Jy zvierd ook ter felver tyd ditte- 
lyk voldaan. Want eene van fyn dtcnftmaagdca^ 
fchielyk tot hem Loopende ^ verhaalde hem met hii- 
kent geluyd , dat het voater van Leiden in Bkal 
verandert vias. Het voelke verjlaan hebbende jho 
begaf de genoemde Heer Jtg datelyk in ecn fchuyt- 
beu-, ende op de aangevtieefene plaats een glas vm 
het hloedige viater gefchept hebbende , fco is 't ais 
hy het naukeurig befagh , dat hy bevond het niet ah 
met rootagtige dierkens vervult te vecejen. IFer- 
dendefoo de fchielyke vrees verviijfelt in een htig- 
duurige verzvondering. Eer il^ nu hier eyndige, 
fal ik de nairxkeurige onderjoekers van de Natunr 
ondertujjcben meede deelen de manier , om dcefe est 
de anderc xaterdierkens in het felxe tc ontdekkea , 
ende om defelve ontdekt hebbende ^ xat nauxer ts 
kiinnen ondcrjoeien. 
Om dan dc Dierkens in het xater te ontdckken^ 
Joo bevinden xynict bcquaamcr ais eenWater-glas , 
of urlnaal: xant indien het fclve cenigfms kleca 
van lol is , foo en kant niet xeefen , nadauaal bet 
xaater ons ais een vergrootglas daar dan dient ; xj 
hei minjle dierke, dat daar in fveemt , xord datelyk 
aan ons oog ontdekt. Waarom naa het olas groot of 
kleen is, xy ook het dierken daar kleender of groe- 
tcr in vertuont Jten tc xerd.cn. Dan hier op moct 
gelet Jyn, dat de vergrooting van ons niet gejiea 
kan xtrden , ten Jy het dierke aan de ander fyde 
van het glas jxemt. Decfe cndckking gedaan fyn- 
de , kan men het dierke in nog kleender glaafe-hcilc- 
kens plaatfen , xaar in men nog vcel ondajebcy- 
dentlykcr de deelen Jien fal. Soo kan men ook een 
vergroot glas , 't geen uyt een enkelt gejlecpen glas 
bejlaat , hier meede met groot nut gebruykcn. Eor- 
ders kan men nog andere middelen ,om deeje dier- 
kens grooter te Jien, aanxenden: Soo hebhen vcy ons 
laatcn hlaafin Jeer kleene halve boilekens van glas ; 
in xelke ais het dierke in een xeinig xaater van 
ons gefet xas^ xy het Jelve Jeer makkclyk met ceu 
ver-^ 
