^34 
JO ANNIS SWAMMERD AMMII 
CAPUT X. 
HET X, HOOFTSTUK. 
De Cerebro cr Nervis: tum quomodo Cr 
filis hae partes Mitfculis gaudeant^ 
quibus antrorfum & retrorfum in cor- 
])ore moventur ; quae quidem Jiupenda, 
atque in nullo haBenus Animantium ge- 
nere audita^ vel demonjirata res eji. 
Van deHcrfenenendc Senuwen: Hoe fy 
ook haare Mufculen hebben , en voor 
en agterwaarts in het lichaam beweegt 
worden j dat feer wonderlyk en tot nog 
toe ongehoort is in eenige Dieren te 
gebeuren. 
Tab. 
fig. I 
C ^Ochlcae Cerebro , ut fub initium jam ver- 
_J bulo attigi, fixus quidam locus in corpo- 
re quam difficillime poteft attribui; quum, jux- 
ta ac aliae partes, fuis gaudeat mufculis, quo- 
rum ope mox antrorfum, mox rurfus retrorfum 
in corpore trahitur. Ifthic vero Cerebri motus 
in hoc Animalculo tara mirificus eft; ut inten- 
tiffiraam omnino animadverfionem vel maxime 
mereatur; quandoquidem firailc quid alicubi 
hadenus in ullo animantium genere obtinere 
nunquam obfervavi, nec a quopiam obfervatum 
novi. Quapropter Cerebrum nunc ea ratione 
deferibam atque icone repraefentabo,uti id ipfum 
in Cochlea, quam lenta fub aquis morte intere- 
meram, confpcxi. Cerebrum plerumque fuper 
iplb fitura eft Ventriculo, qui una cum Gula fua 
per rimam ,quam ibidem loci format Cerebrum , 
1'emper tranftneat. Neque id folum in Cochleis 
ita obtinet ; verum & in Bombycibus , aliilque 
■ omnibus , quae haftenus examinare mihi conti- 
git , infedtis. Hanc ob rationem, quando Ven- 
triculus, cum Gula ,omnibufque Oris partibus, 
vcl extrorfum furfum, vel introrlum deorfum 
trahitur ; Cerebrum femper fupra Ventriculum 
haerens fimul cum eo huc atque illuc transfer- 
tur. Hinc cum in anatome Cerebri, di61:o modo 
inftituta , omnes Oris partes antrorfum fuerint 
protractae atque evolutae ; has quoque omnes 
Faucium , Oris , atque Palati partes /», primo ibi- 
dem oculis expono. Ne vero Ventriculus fuo 
^^^l^phago quidpiam mihi adferret impe- 
dimenti ,quo minus Cerebrum Nervolque plene 
atque exa6te, uti habent, lepracfcntare pofi 
fem ;Vcntriculum ideo anteiius , circa Gulam b , 
^ refeidi. Quo quidem efficitur, ut Cerebrum c, 
mox in confpcftum prodeat. Conftat id veluti 
binis partibus globofis, & hinc bifariam quafi 
divifum eft : e quolibet horumce globomm 
Medullae fpinalis pars quaedam nalcitur, infi- 
dd iitrinquc nervum </</, referens; quae qui- 
dem ambae ita inter fe conftitutae funt , ut me- 
dium relinquant hiatum five rimam, per quam 
Veii- 
D E Herfenen in de Slak fp , geljk ik ia het 
hegintjel met een vioort heh aangeroert , 
feer f-xarelyk een vafle plaats in het lichaam aan U 
•wyfen^ om datjy neffens alte de andere deelen hae- 
re fpier en hebben, viaar doar Jj dan voorwaerts , 
dan weer agterwaarts in het lichaam bewoogen nsor- 
den. En dit beweegen der Herjenen is foo wonder- 
baarlyk in dit Beesken , dat het de alderayterfie aan- 
fnerking ver diem, alfbo ik het felve noii meer on- 
dervonden heb , of oh verjlaan , dat het in eenige 
dieren plaats beeji. Hierom fal ik de Herjenen 
ook nu befhryven , en ajtekenen, gelyk ik de felve 
gefen heb in een Slak, dieik langfaam in het we- 
ter heb doen Jlerven. Haar plaats is gemenelyk 
boven op de Maagh , devaelke met Jyn Keel, altyt 
door defpleet, die de Herfenen aldaar maaken, heen 
fehiet. En dat niet alleen in de Slakken , tnaar ook 
in de Sydewurmen , en in alie de Infeffen , die ik 
tot nog toe gefen heb. En door deefe reeden, ais de 
Maag, ne f ens Jyn Keel, en alie de deelen des Monts, 
V fy na buyten opivaarts , of na binnen inwaarts ge- 
trokken worden , fio fchuyven de Herfenen altyt 
heen en weer boven en over defelve. En daarota 
olfio in de omleeding , die ik van de Herfenen op de 
gefeyde manier gemaakt heb , alie de deelen des 
rnonts voorwaarts getrokken en aytgejet waaren , 
foo Jyn het alie deefe deelen van de Keel, Mont ea 
het Verhemelte ti,die ik het eerfte aldaar vertoon. 
En op dat de Maag en Jyn Slok-Darm my niet foti 
beletten , om de Herjenen enSenuen m alie haare om- 
flandigheeden volmaakielyk af te beelden , Joo heb 
ik de Maagh voor aan by Jyn Keeldarm b ajgefnce- 
den. Waar door de Herfenen c ten eerflen haar 
vertoonen, dieuyt twee klootsgcwyfe deelkens be- 
fiaan, waar door Jy ais in twee deelen onderfchey- 
den worden, uyt ieder van welke een gedeelte van 
h;t Ruggemerg Jyn oorfpronk neenit , in manier 
ais twee Jwaare Senuen dd, door welkers opening, 
of fpleet, de maag Jyn doortogt gegeeven wort. De 
genoemde twee uytfpruy tende deelen der Herfenen 
fyn eygentlyk het hegintfel van het Ruggemerg^ 
die een weynh lager weer in een loopen , en et» 
mer- 
