B I B L I A N A T U R A E. ^9f 
hccfi nyi <kn Haag gefindtn, dtcnde dcfeke cp ha 
osedftk 'can dat fe gcvangcn "xaren in Bmidc- 
vtynwerpm, om fe te beqnamcr eenige dagen te 
bceeaarew : fio lan dt^nict nalaten bh Eceloeid 
in hep kort te befchryven , ''ottit ik dnar in gcobfii - 
veert hebbe ;en hoe feer geobligeevt ben,foo acm tiyn 
oudeti ‘vrieiit dcn Heer van NycnrodC) die befin‘- 
dcrlyk de -oterken GODS beviint ; (ds ook aan UEi 
^ifcrit lagenam Cancellis plenam j quos^ ut fa- 
cilius aliquo tempore conlervari polfent, mox, 
poftquain capti erant, ocyliimc in fpiritura vi- 
Conjici curaverat: non poflum non breviter 
Tibi deferibere, quidnam in iis obrcrvaveriin,^. 
R^antas debeam gratias, cum veteri meo Ami- 
Toparchae in Nyenrode, cui DEI Opera 
^uam maxime cordi funt, tum 8c Tibi, Vir 
Eluftriffime, qui me continuo hifce diftndtum 
tenes , £c ad eorum ferutinium hortatu tuo coin- 
P^^lis. Ita nimirum omnis mirabitur Homo ftu- 
penda inimenlae,quaadmirandaDEI Opera pol- 
amplitudinis fpccimina, quae Supremus 
■Architectus in rerum ab Ipfo creatarum varie- 
tate exhibuit contemplanda; ut nos, Sapientiam 
^tque infinitam Ejus Potentiam in rerum natura 
agnofeentes , ad Ipfum folum fupra alia omnia 
^rdentiflirao amore profequendura induceremur. 
Pifcatores , qui Schcvelingae mari vidtura fi- 
t>i comparant, faepius ibidem plura peregrina 
■Animalia, tam retibus, quam fiigcna atque cv'cr- 
riCLilo , capiunt : quae tamen vel in mare rurfus 
projiciunt, vel 'in littore jacentia negligunt; 
tjuandoquidem nihil ipfis lucri inde venit. Elaee 
ratio eil, quare adeo parum hadlenus innotefeat, 
quot 8c quam mirabilia fint Animantia , quibus 
aeterna DEI Potentia aquas falfas, tanquam ha- 
bitaculum, aflignavit. U tinam pluribus Homi- 
num ardens ejufmodi infideree fcientiarura amor, 
acTibi, 8c Toparchae in Nyenrode^ communi 
noftro Amico! Ita cnira feientiae naturalis, ab- 
ditarumque in Phyficis caufiirum cognitio ad 
altiorem pedetentim gradum adfccndcret, ae- 
icrnique noftn momenta oflicii , quo Condito- 
rem noftrum ex toto corde amare jubemur, ge- 
minarentur. Hinc vel idcirco etiam obfiridlifli- 
mus Tibi fum , quod, cum in Hollandia verla- 
rcris, plura mihi peregrina Animantia ex vico 
maritimo, Egmont, curaveris auferenda; quae 
deinde una cum communi noftro charoque Ami- 
^o, 1l). Stetwnis, examinabamus. Verum videor 
^*^*^S'orc Tibi praefatione moleftus clfe, quum 
data promifibrum expolitione flagrans dcfidc- 
^lum Tuum morer. Oiiamobrem ordine nunc 
*bi enarrabo, quidnam intra bidui fpatium in 
^••‘Ulmtfiis mihi Eremicolis obfervaverim , 8c 
^uam ftupendae res vifui meo fefe ibidem obtu- 
lerint. 
Partes Cancelli Externae, 
Apci ta , qua Cancelli mei conclufi erant , la- 
^ 5 vidi coi um nonnullos ex fuis Conchis pro- 
rupif- i 
Edelh., diemy daar geduurig van onderlmt ^ en 
toc aamnatmu op det alie me fihenfig fittden ver- 
ivondcren over de vcrrttkkcnde •veaoningen lan de 
onuytpuiteiyke grootheid der ivonderbare nitivcrkin- 
gen GODS ; die hj door de verfibeydcnthcid fy- 
ner gefihape fakcn geopenbanrt becjt op d„,t 
fyr.c veysheid en almagtigbcid in de nattiur der din- 
gen erkemiende , hem alleen buven elles fi"dcn be- 
minnen. 
De rifihers , die te Scbevelhgen baar kujl h-f 
de zee ivimicn , vangen dihuaals vcrfileyde vrcen.- 
de Diercn ^ fio in baarc netten, ais aan baar iv a.t 
cn gaaren. Maar alfoo defelve baar geen profyt toe- 
brengen , foo iverpen Jy die altyt meer in de zee , 
of fy vermarehofen defelve aan de firandett. Dat 
de oorfaak is , dat men fio meynig tot nog ioe 
vieet, mat mtnderbaarelyke Scbcpfclcn de ccumige 
kragt GODS aan de Cl/tde mater en tot een muun- 
plaats ge^eczen heeft. Het mas te vcenfchen ,myn 
Heer , dat veele tiienfibcn ume meetgierigheid kad~ 
den , cn die van de Heer van Nycnrodc , cnfenge- 
meenen Vricr.t ; foo jou men allcnxkcns een trap 
hoger opklimmen in de naUiiirclyke metet? fchappen^ 
en in haare verborge oorfasken ; maar door in ons 
ook de oneyndige vcrbintenijjen verdnbbelen fia~ 
dcn, om vnfin Sehcpper van gan fiber hertea liej 
te kebben. En daarom ben ik UE. feer geobli 
geert, dat UEd., ais gy in Hollant maart ■, n-j 
vcrfibeyde vrceti. de Schepfelen liet van Egmont op 
zee toebrengen ; demelke my dan , nefins onfen 
^etnccnen en licvenVrient , de HcerSict^t>uts,exa 
tnhiecrdcn. Maar my dnnkt , dat ik myn ,.crbaal 
te lang nytflel , om UE. airicnsbeid te ^oUtoen . 
maaromik UEd. ordentclyk fal bcfihryvcn , 
mat ik binnen izvee dagen tyte i’t myne toegefondc 
Heremitcn heb ondervonden , en mat voor ..errik 
kende faakcn ik aldaar gefien heb. 
De iiytcrlyke lecden van de ICreeftUak- 
Vdatmeer ik de Vlefch, daarfy in heflooten maren, 
■J'» fis » '«"S’ f"’ 
Cc c i 
