JO ANNIS S WAMMERDAMMII 
196 
rupifle, alios vero intra has adhuc dclitefcere. 
Maximorum Conchae nucem Caftaneam magni- 
tudine aequabant, minimorum vero haud ma- 
jora erant Pifo Romano. Cancelli autem ipfi > 
intus habitantes, itidem pro fuae quilibet Con- 
chae ratione magni vel parvi erant. Omnes ta- 
men hae Conchae eadem inter fe gaudebant fi- 
gura, forma 6c habitu; nec nifi exiguum quoddam, 
atque, ut vocant, accidentale dabatur, ratione 
coloris 8c pifturac, diferimen. Cancellorum^ 
qui filis etiamnum in Conchis haerebant, non- 
nulli a Telia folliti erant; ut nonnifi in ultimis 
Conchae Ipiris vi fixae caudae lemet quali adfi- 
xos tenerent. In aliis tamen quam dillindlillime 
vidi, quod media corporis fui parte cum ipla 
Concha limili penitus modo conjungantur , ac 
Mytulis 6c Cochleis proprium ell. Unde cer- 
tilTime mihi conllitit, Concham Cancello aeque 
loco verae Cutis cllc, ac Concha Cochleae vera 
Cutis cxillit. 
Mirari hinc fubit , Doftillimum Ronddethm 
ita de Cancello fcripliflc, quod Bernard PHer- 
viitc fe loge toujours dans les coqui lies fPdutrui, 
qttPl a point dc propres. Animadverto enim 
in Cochlea Operculari , quod ea non folum ope 
fuorum Mufciilorum Conchae adfixa fit, fcd 
quod vcl tendines etiam Mulculorum ejus cum 
Telia concrefeendo in hanc ipfam tranfinuten- 
tur: quemadmodum in Gallis atque Gallo- 
pavis pedum Tendines per aetatem Icnfim in Os 
convertuntur. Id ipfum in Cancello quoque 
obfervatur: Mufculorum enim ejus Tendines 
Scapo fpirali Conchae , qua is lecundas fuas 
Ipirales circumvolutiones efficit , firmiter accre- 
ti , & cum petrofo illo OlTe penitus in unum 
coaliti cernuntur. Quandoquidem autem haud 
magnum ell fpatium , quod filis ibidem infertio- 
nibus occupant Tendines; hinc Cancelli emortui 
corpus inde facillime ablcedit. Atque hac forte 
ratione contigit , ut Magnus Rondeletiiis , Ari- 
ftotelis do£lrinam fecutus , hanc rem minus ob- 
fervaverit. Porro, quum Conchae hae omnes 
una 8c eadem gaudeant figura 6c fabrica , vel 
hinc etiam innotefeit, ipfas nonnifi hilce folum 
Animantibus proprias elle, atque cum his ac- 
crelcere 8c augeri; quemadmodum omnibus in 
Cochleis, 6c quibufeunque aliis in Animantibus, 
quae Conchas habitant, obtinet. Hinc 8c pro 
certo habeo, omnibus Cancellfe» eandem adljie- 
ciem pertinentibus , Conchas quoque inter fe fi- 
miles efle datas: fiquidem mc doceat experien- 
tia, liiultivarias dari Cancellorum fpecies, non 
folum inter fe mutuo multum difterentes, ve- 
rum 
huyienhaarc Schelpen gefchooten naaaren fandere fi' 
ten Jaar nog binnen. De Schelpen van de grootfie 
KreeJtJIakken "coaaren ais een Caftanie van grootte , 
en die van de kleenfle ovaaren niet grooter ais een 
roomfche Boon. En na proportie Joo veaaren ook de 
Rrecftjlakken ^ die daar in veoenden, greot (^- kleeu' 
■Alie deefe Schelpen voaren van een jignur , gedaan- 
te^ enfatfoen , en in de conlenr en teekenirg icas ook 
^iet ais een accidenteel en gering onderjcheyt. De 
Rreepjlakken , die nog in Schelpen vearen , daar vest 
waren eenige van de Schaal afgevieeken , foo dat fi 
alleen met de fiart , in de uiterjie drayingen van de 
SchelpPoaar ais vafihielden, Maarin andere fiig ik fi er 
diftinB , dat fe met het middelfle gedeelte van haar 
lichaam, even alleens ais de Mafelenen Slakken ey~ 
gen is y met de Schelp filfs vercenigt voaren. Soo dat 
ik daar uyt fekerlyk fag , dat de Schelp de ivaarag-' 
tige Hiiyt van de Kreeftflak voas , gelykerveys deefi 
Schelp de voaare hiiyt van een Slak is. 
Dit doet my vervoonderen , dat de geleerie 
Rondeletius aldus van de Kreeftflak heeft gefehre- 
w», dat Bernard 1’Hermite fe loge toujours dans 
les coquilles d’autrui , & qufil n’en a point dc 
propres. Want ik hevinde niet alleen in den Wyn- 
gaart-Slak , dat de Slak met Jyne mufculen daar aast 
de Schelp vafl groeit ; maar dat filfs fyn Peeze» 
van de Spieren in de Schelp veranderen of vergroe^ene 
gelyker voys ook de Peezen in de beenen der 
deren en Kalkoenen meede metter tyt in Been ver- 
anderen. Ditfet men ook in de Kreeftflak .,Vi'ant de Pc£- 
zen fyner Jpieren flet men daar aan de Dray-Spilvm 
de Schelp , op de plaas daar hy fne tvoeede fpiraleoin- 
drayingen maakt , vajlgegroeyt , en met het fiecnachtig 
Been P enemaal vereenigt. Maar alfoo de plaais 
niet groot is , die de peezen aldaar bejlaan , fi» 
vaykt het lichaam van de Kreftflak fier ligt daar 
van af ais hy doot is. ’/ Geen mogelyk de ree den 
is , voaar door de groote Rondclet , voigeade 
hetgevoelen van Arilloteles , 1;« felveniet geohfir- 
veert heeft. En alfoo alie de Schelpen van een fat- 
foen enfiguurfyn , fio bljkt ook daar uyt, dat fi 
niet ais aan deefi Dieren alleen eygen fyn , en ook 
dat de Schelpen met haar aangroeyen enele grooter 
viorden : op de manier van alie andere Slakken , of 
wat dieren dat het fyn , die in Schelpen vooone^>- 
En ik vertrou fekerlyk , dat alie Kreeftflak kensU» 
van een foort hebben : vomit de ervarentheid Uert 
my, datter veelderhande fiorten van Kreeftflakkc» 
fin, die niet alleen onder malkander veel verfehee- 
len, maar ook diverfe foorten van Schelpen bemoo- 
ne»; ais in het cahinet van myn Vader te ften is, en 
gelyk 
