23 S JOAKNIS SWi 
& crepidines fluviorum reperiuntur , ibiqiie in 
locis tranquillioribus habitant. Quo autem 
fundus , e quo eruuntur , plure pollet argil- 
la, eb Vermium horum major in illo nu- 
merus invenitur. Neque tamen, nifi rariffime , 
eos extrinlecus fuper argilla confidentes , aut 
huic adhaerentes deprehenderis: verum intra 
argillam ipfam commorantur , in tubulis habi- 
tantes excavatis, oblongis, teretibus, non obli- 
quo , aut deorfum vergente , fcd parallelo ad 
horizontem du6lu aequabiliter inforatis. Hinc 
zaii der Kracht apud Clutimn redte ait, Animalcu- 
la haec in feparatis aediculis habitare. 
Qiiemadraodum igitur Apes artificio mirifico, 
£c forte inimitabili, propria fua domicilia ex cera 
eftbrmant: ita pariter Ephemeri Vermes oblon- 
Tab XIII tubulos fibi conficiunt , 
%. V. & pro corporis fui mole in argilla efibrant. 
Hinc ubi e tubulis fuis expelluntur hi Vermes, 
ut nonnifi plano fuper fundo , qui corpus 
ipforum haud ab omni parte fuffulcit, reptare 
queant j mox velocitatem fuam tc ad progredien- 
dum aptitudinem amittunt : quamvis vel aqua 
etiam undique ambiantur, & natando femet fu- 
ftentare valeant. Ita expertus fum , quando 
infignem horum Vermium numerum, dillecan- 
di gratia, fuis e tubulis extraxeram , eos conti- 
nuo retro in dorfum recidilTe , atque pro- 
ptcrca lipothymiam vcluti paflbs haud denuo 
fefe invertere potuiflc. Cum contra, ubi in 
luis fofTulis verfantur , quam velocilfime an- 
trorfum & retrorfum repere , omnique mo- 
do commode movere fe norint. Quin omnibus 
V'ermiura , qui in domunculis vel excavatis 
foraminulis degunt , fpeciebus id commu- 
ne cfTe animadverto, quod intra fua receptacu- 
la celerrime femet movere queant , de iis 
vero exemti deliquium veluti patiantur : quem- 
admodum in Vermibus, qui in excavatis arbori- 
bus vivunt, videre mihi contigit; tum 6c in illis 
Vermiculis, qui intra frudtus ,in tuberculis fo- 
liorum , verrucifque plantarum reperiuntur. 
Notatu digniflimum eft, quod Coflus, ficubi 
e domicilio fuo protrahitur , totum fuura cor- 
pus tela obtexat ; cujus telae adminiculo no- 
vum rurfus foramen in ligno fibi effingit: 
nulla enim ratione terebrare pollet , nifi fulcro 
quodam foret inftrudtus , contra quod cor- 
pus 
. M M E R D A M M 1 1 
gtngen , voortgejct "xort. Soo is het echter , dal 
fy ultyt omtrent de kanten of boorden van de rrvtC' 
ren gevonden zxorden^ alzxaar fy aan de ftylte haH' 
rer oeveren haar neoonplaats hebben. Hoe dat de 
pluat fen , atoiaar fy uytgegraven 'txorden , kleiagti- 
ger Jyn, hue deeje Wurmen in meer der nteenigte 
daar gevonden veorden. Ever.veel vindtmen fef^' 
den biiyten op de kley fitten , of haur aan dejcl'vt 
vafi houden. Maar fy hebben binnen in de Ucy 
felve haare mooningen ; en dat in uytgebolde , laiig- 
vierpige en ronde pypkens , die niet Jchuyns ^ of ne- 
dergaande , daar in uytgegraven fyn , maar regi 
en effen , volgens de vlakte van de geftgt-eyndcr > 
of Horizom, Hier op fegt vander Kracht fctf . 
wel by Clutius , dat decfe Dierkens in afgejcl>ej- 
den huyskens veoonen. 
Gelykervoys dan de Byen , door een verveonde- 
rens waardige en mogelyk onnavolgelyke kunjl , 
haare eygene Huyskens uyt IVas maaken : fco van 
gelyken worden deefe langveerpige \nytgeholde Pyp- 
kens door de Hajt-veurmen , of het Aas gemaektt 
ende na de grootte van hare lichamen in de kley uyt- 
gegraven. Waarom Joo draa deefe Wurmen uyt ba- 
re Pypkens veorden verdreeven, en dat fy niet tds 
een vlakke gront te bekruypen hebben^ waar in haaf 
lichaam in alie fyden niet onderfleunt vsort ; fy 
haare vaardigheyt en bequaambeyt dangaan verlie- 
fent niet tegenftaande ^ dat fy van het voater oin- 
vangen veorden ; ende door middel van het fvent- 
men haar kunnen ophouden. Soo heb ik bevonden , 
zuanneer ik een groot getal defer Wurmen , om die 
te ontleeden , uyt Pypkens had getrokken ; dat fy 
altyt omver op haar rug quamen te vallen ,■ vsaar 
door fy ais in onmagt lagen , om haar veeer op te ■ 
rechten. Daar fy in tegendeel , in haare Loop- 
graajkens viefende , feer vaardig voor en achter- 
zuaarts zveten te kruypen\ ende haar op alderhamle 
wyfen bequaamelyk 'te beviegen. Gelyk ais ik dat 
felve omtrent alie foorten van Wurmen , die dt 
huyskens en uytgebolde gaaten leven , getneen be- 
vinde : deveelke binnen in de felve feer gefwint ktut- 
nen voortloopen maar daar uytgenomen fynde, ait 
in onmacht komen te leggen : gelyk ais ik dit ou- 
dervonden heb omtrent de Wurmen , die in ujtgt' 
holde bootnen leeven : ais meede omtrent die Wurtit - 
kens , die binnen in de vrugten , in de uytviajfebe^ 
der bladeren , ende in de vratten der pUnten , gt' 
vonden zvorden. Het is feer aatimerkelyk , bot 
dat een Houtvourm , voanneer hy uyt fyn voooning 
getrokken veort ^ fyn gantfche lichaam komt te be- 
fpinnen ; door vselkers middel hy fich veeer op een 
nieuw een opening in het hout komt te maken. Dat 
hy anders niet en fiu kunnen doen , van veegcn 
d‘d t 
