2<0 
J O A N N I S S W A M M E R D A M M 1 1 
que Inteftina,una cum Mufculis atque Nervis,! JclJs in het Hooft^ de Buyk , * Beefun>, 
veluti aere nutriantur. Quod fane uti fummo- 
pere admirabile eft ; quandoquidem ratio, ob 
quam id fit, a nobis nequaquam intelligi poteft : 
ita liquidiffime tamen nos docet , quam religiofa 
mente DEUM in prodigiofis fuis Operibus, quae 
inexhaufta £c impenetrabilia funt, adorare debea- 
mus. 
Fiftulae Pulmonales in hoc Aniraulculo, ae- 
que ac in aliis, quae mihi nota funt, Infe6tis, ita 
comparatae funt , ut ex innumeris confient parti- 
culis, rigidis, 8c cincinnatis; quae in fpeciem 
^'onnexorum 8c contortorum annuloium artifi- 
ciole inter 1 g coadunatae , &■ invefiientium ope 
^Membranularum j tcnciiimaium, adeo anfic fibi 
mutuo illigatae funt, ut aerem facile continere, 
atque in omnes corporis partes huc illuc vehere 
queant. 
Quando Vermis cutem fuam mutat', Fifiulas 
hafce pulmonales itidem exuvias ponere credi- 
derim; quamvis id ha6tenus videre mihi non 
licuerit : eo enim tempore, quo haecce experi- 
menta inftitui, hujufmodi nihil adhuc mihi con- 
flabat. In Bombycibus harumceFiftularura pul- 
monalium vernatio tantopere efi notabilis, ut 
omnem humanam intelligentkm in ftuporem 
abripiat : namque in brevillimo illo temporis in- 
tervallo, quo Bombyx cutem fuam exuit, fimul 
aliquot centenae Fifiulae pulmonales intus in cor- 
pore ejus teneram fingulac deponunt pelliculam^ 
quae tota ex incurvatis ejufmodi annulis eft com- 
pofita. 
Color diftarum Fiftularum pulmonalium eft 
qualis margaritaimm , nonnihil ad grifeum ver- 
gens, paullatira tamen in limpidiorem & luci- 
diorem albedinem tranfiens, quo faepius cutis 
carum mutatur. Unde & in Animalculis volan- 
tibus multo , quam in Vermibus ipfis, albidio- 
res funt. Diftribuuntur autem per univerfum 
corpus, ut aerem, quem vehunt, aeque ad in- 
ternas, quam externas Animalculi partes deferant. 
Hinc binae illae infignes , atque notabiles Tra- 
cheae'*, quae ab utroque corporis latere inVer- 
Tab.xiv. me collocatae cernuntur , quaquaverfum ramos 
fig. i.««. progerminantes fiftulas aeriferas dilper* 
bl>. gunt: in Capite nimirum bb verfus Nervos 6c 
(c. Cerebrum; in Thorace cf ad Mufculos Pedum 
&Alarum;inAbdomincd</^</ ad oblique adfcen- 
dentes 8c redtos Mufculos ; tum 6c ad Medullam 
tee Spinalem e iff; ad Latftcs five Veficulas Maris Se- 
minales jff\ ad pilofas Branchias ; ad Ven- 
m- 
ende de Vleugelen: foo dat de Maag ende de Dar- 
men te gelyk met de Spieren ende de Semien door 
lucht ais gevoet nvorden. Dat feeker "xonderbaar* 
lyk is ; alfio de reeden , v:aarom dat het gefchiet , 
gantfeh onbegrypelyk is ; tnaar ivaar door ons 
klaarlyk vertoont "xort , hoe leer dat de ixonderiaer- 
ken Gods ia haare ondoorfoekelykheyt aaabidde* 
lyk fyn. 
Het Maakfel der Long-pypen in dit Dicrken ^ 
ais ook in alie de andere blocdeloofe Dierkens my be- 
kent^dat heflaat nyt ontelbaare ^ fiyve ^en krals-gt" 
inyfe declkens ; die in gedaante van vcrknogte ende 
omgebogen ringekem kmiftig te faamen gevoegt wor- 
den ; ende foo digt , door het middel van overge-^ 
trokken ende feer teere VHeskcns in een geflooten 
fyn dat fy de lucht bequaamelyk kunnen houden , 
ende alie de deeleii van lichaam been ende veeer 
voeren. 
Ais de Wurm fyn vel ajjh oopt , foo geloof ik > 
dat deefi long-pypkens tneede vervellen ; hocvael ik 
dat tot nog toe ni et gejten enheb; alfoo ik op die tyt^ 
vtanneer ais ik deeje ondervindingen quam te doen^ 
da tnoch niet en luiji. In de Syde-viurmen is dit ver- 
vellen van de longpjpen foo over aanmerkclyky dat 
alie menfchelyke verjianden daar voor moeten ver-* 
ftelt ftaan: Want in die feer korten tyt^als een Sy- 
de-ixurm fyn vel aftrekt ^foo vervellen te gelyk bin- 
nen in Jyn lichaam , eenige honderden van long-py^ 
pen , die een teer vliesken afflroopen ; dat t‘eene-‘ 
maal uyt diergelyke kromgebecgcn ringekcns be- 
fff ss- 
De Veris i of Teekemng van de gefeyde long- 
pypen^ is peerel-couleurig , eeniseynig na bet gry' 
fen trekkende , dat allengsk ens ^ hoe fe mder vervel* 
len , in een helder ende blinkender isit verandert» 
Waarom fy ook in de vliegende Dierkens veel blan- 
ker, ais in de Wurmen /elver jyn. Het gantfeb^ 
lichaam viorden fy door gefbnden i om de lugt , di^ 
fy draagen , foo voel naa de invoendige , ais de uyt' 
voendige deelen van het Dierken toe te voeren. Soo 
dat die tvoee groote , en aanmerkelyke ^ Lucht-ad^' 
ren , die men aan nxeerfyde van het lichaam in ds 
Wurm geplaatft fet , over al haare takken , ende 
uytfpruytcnde Luchtpypkens heen fenden ; ais in 't 
Hooft b b na de Senuen en Herfenen. In de Borf 
cc na de Spieren., of Mufculen., der Beenen ett 
Vleugelen. In de Buyk dtddd.nade fchuyns opgaan* 
de , etide de rechtdraatfche Spierkens. Ais ook ee e 
na bet Ruggen-merg. Na de fff Hom,of de Saat- 
beiirskens van het Manneken. Na de hayrig^ 
Kuuvieti 
