f 
^(30 
J O A NN I S S W A M M E R D A M AI 1 1 
Zcer zeltzaame Hiftorie vaii dcn NetiS*, 
komiige Schalbytcr, door curieufe 
afbscldingen opgehelderr. 
HaTijfiTda Uifioria Scarabaei Nasi- 
coRNiSj iconibus accuratijjimis 
Jirata. 
l ]S[ T R O D U C T I 0 . 
T Urrigeros Elephantomm miramur 
humeros : Taurorum colla Se truces 
” in fublinie jactus: Tigrium rapinas: Leo- j 
num jubas: cum rerum Natura nufquam 
magis , quam in minimis tota fit.” Verifli- 
mam hancce fententiam fuo jam aevo pronun- 
ciavit 'F liniti s ■, quamvis adoranda Natu- 
rae opera tum temporis nonnid obfcure ad- 
modum innotefeerent. Qiiapropter uti- 
cuie tandem in id incumbendum eft, ut Na- 
tura cominus j Se qua in minimis haeret, 
fedulo indagetur: aut lane miracula e- 
ius nunquam patefient. Tum vero de- 
mum Sole meridiano clarius manifcftabitur, 
totidem myfieria naturalia in angufiavililil- 
morum Animalculorum parvitate effe re- 
condita, ac in vaftillimis maxime confpi- 
cuorum, quibus ingentiflima gaudent Ani- 
mantia, vifcerum Coloflls. Ut igitur in- 
comprehenlibilis Naturae amplitudo in lu- 
cem proferatur, in minimis eam inveftigarc 
convenit. Nec quempiam abfterreat lum- 
rna, quae heic datur, exi^ntas. imo ve- 
ro tanto acrius ferutinio ejus infiidare de- 
cet: quo enim minor eft Natura, eo gran- 
diorem Icfe & magnificentiorem deinceps 
in invifibilibus fiiis partibiis effert , atque 
oculis ufurpanda manibufque palpanda ex- 
hibet illa omnia, quae fcnfiium ante & in- 
INLEIDING. 
En verwondert zig over de tocrets^ 
dr agende fchouders der Olyphan- 
yiten: Gver debalfen derStkren en hnnvaoe- 
,/ie om hoog vuerpende kracht: over den reof 
5 , der T vgers; over der Leeiiuven maanen : fer~ 
vayl deNatunr nergensmeervolkomcnisah 
de kleenjle dingen. ” Dee/e vaaarbetds 
fpreiihJjceft FVmixis injyn tytalgeuyt^hoevud 
men toen ter tyt de aanbiddelyke 'werkert 
va.n de Natiiur niet ais van verre maar 
befag. IVnarom men dan eyndelyk daaT 
toebehoort tekomen,dat men de Natunr van 
naby , en in fyn kleente , iverig ging m- 
derjheken , of men fal de vonderheeden def 
felve nimrnermeer befchouvaen. Daar men 
anders middag klaar fdl bcvMen , datter 
foo yeele natmirelyke verborgentheeden in 
de bekrompe kleenheid van de aldergermgfie 
Dienn fyn opgejlooten^, ais inde 'aytgejet- 
te Colojfenvan de alderjigtbaarjie ingevaan- 
den der grootjle Dieren. Sal dan de m- 
bevatbare g rootheidvan de Natmir voor den 
dag gebragt ivorden, foo moet defelve in 
haar kleente onderfogt Jyn. En hoevael haa- 
re fubtiele geringheid ons fou te rug mogen 
houden , foo moet en wy geen arbeyt ontjieny 
want hoe dat fekleender is, hoe fy heerly- 
ker en grooter in haar onjigtbaare deelen 
fg opdoet, vaaar door dan olle haar e onna- 
o-cnii aciem eludebant. hnz: ixvmcniiUpemelykheid figthaar en tajlelyk vaort- 
magnitudo atque majcftas nonnifi in Ope- 
ribus, quae infinita Ejus potentia fabre- 
fecit, confpicua eft: quum vero ad haec 
contemplanda hebetiores fint oculi noftri 
omnis generis adminicula, vifum acuere 
apta nata, atque artificiolas encheirefes, 
quarum ope res illae evolvi poffunt, ex- 
coo-itare & invenire expedit. Atque hac qui- 
dem nec alia via eo tandem pervenitur, ut 
innotefeat, quonam ordine, menfura, nor- 
ma atque lapientia, res cieatae a DEO 
ibbrcfaclae fint, Sc fingula quaevis indu- 
ftriae humanae opera confundantj utpote 
quae propiorem inipeftionem minime pa- 
tiuntur. Qiium enim haec nonnifi externos 
illos ornatus, quibus Opemm DEI fiipcr- 
ficies atque cortex veluti fpleiidet, expri- 
mant j hinc vero ifto mentis nutrimento, me- 
dulla & nucleo, deftituta fimt, quo DEI 
C)pcra pollent : hacc namque eo femper 
ad- 
fVant GODS grootheid en majefteit E 
niet te fien ais in die vaerken jyner al-^ 
magtigheid, daar, ons hetgefgt ontbreketide, 
Voy alderhande htilpmiddelen moeten foeken, 
om dat te ottderfiemen , en ktmftige iiytvin- 
dingen moeten bedenken, om die ditigen te 
ontleeden. Ais dan , en met anders. Jiet men 
eerfi , met wat order ,maat , regnlierheid , 
en 'wysheid, GODT/yne fchepjelen gefof^ 
meert heeft; en hoe alie de verken van de 
menfchelyke vernuftigheid hier omtrent JiU- 
ftaan, die niet van naa by willen onderfogt 
vceefen: vaant alfoo fy niet ais de nyterlyke cie- 
ragien van de bafen en fchalen der vaerkett 
GODS naa apen , foo hebben fe geen fiel~ 
voedende kern en pit in haar , 
de vierken GODS doen , die hoe men fe 
meer onderfoekt , en ais open kraakt (^orf 
foo te fpreeken , ) hem den Formeerder Jbo 
veel verwonderlyker , liejfelyker , en ann- 
bid^ 
