«. Tab. 
XXVII. 
fig. i. 
1'ig. II. 
tfig. IIT 
a, b. 
JO ANNIS S W AMME RD AMMIl 
CAPUT I. 
HET L HOOFTSTUK. 
De locis, in quibus hi Scambaei degunt-: 
de eoTund-Cin ^enef &tione } G^uis ^ / er~ 
mibiis ; Alimento; & qiiamdiu alantur. 
Intcrpojitae funt praeterea •variae alias 
hijtonae rariores. 
Van de plaats daar decfe Schalbyters zig 
onthouden. Haar Telen j Eyeren; 
Wurmkensj haar Voetfel, en hoelang 
fy gevoet worden. Met vcrfcheyde an- 
dere raare tuffehen gevoegde Hiftorien. 
O Uantum ad loca , in quibus Scarabaei 
Naficornes plerumque comraorantui . 
furu ea praeleitim Navalia , ubi in fegmentis 
& fcobe lignorum, tum in pulvere arundi- 
iium , quibus naves uftulantui , dclitefcunt . in- 
veniuntur £c in colluviariis viridariorum; at- 
que in Rhod diaa coriaria, qua coria Ipiflim- 
uir- 5c circa exoletas arbores, £c ligna putre- 
Icentia. 
Mcnfibus Junio 8c Julio jugiter generant Sca- 
rabaci: Mafculus nimirum <i, qui Iblus cornu- 
tus ctl, Sc Foemdla * paullo minor , Foemcllam 
conlccndit , Pcnifque fui portione cornco-olTca, 
tnnquam duobus uncis rccurvis,fefc defigit in parte 
corneo-oflea, quae Vulvam Focmellae conftituit; 
quo fit ,ut haec cftugere dein nequeat : atque hac 
ratione pollmodum Mas cxcuflb leminc ftio, quo 
copiofiffimo pollet , Foemcllam foecundat. Simi- 
li etiam modo Bombycum Papilio Mas fuam 
adtinet Foemcllam, duorum interventu unguicu- 
lorum aduncorum, corneorum, annulo corneo- 
offeo, qui in pbftica corporis Focmellae parte 
collocatus cfl, femet adfigens : quo fafto dein- 
de coitum cum ea, utpote elabi tum haud am- 
plius potente, celebrat. Sunt autem hi Malcu- 
li coufque hunc in adlura intemperantes, ut vel 
mortuis cumFoemellis coeant: quin aliquando' 
facilius cos in partes dilaceraveris , quam a Foe- 
mcllis abftraxcris : adeo valide has inuncant.' 
Coitu peradto. Scarabaeorum Focmellae in 
terram , lignum , aut Rhocm coriariam fefe 
profundius penetrant, fbique tum Ovulafua ne- 
quaquam acervatim , fed difperfe, deponunt. 
. Magnitudinem hujufcc Ovi adjun^a icon^: ex- 
hibet quanquam Ovulorum alterum a altero b 
grandius aliquando obfervetur; prout Foemella 
altera alteram magnitudine fupeiat Oblongo- 
rotunda eft Ovi figura; color albus; tefta te- 
nuis, tenera, membranacea, flexilis 6c mollis , 
acre atque ficcitate facillime lelc contrahens, 
tumque ob humidi evaporationem in rugas fc- 
inct replicans : id quod Ovis Gallinaceis, ficubi 
duro carent putamine, quoque accidit. Diffici- 
le equidem cfl didlu, quanto temporis fpatio 
W At de plaats aangaat , daar de Neosbornige 
Schalbyters haat pemenelyk or.thonden , dat 
is op de thnmevxerven , in het gekapt en het gt“ 
ptagt hout ; in het Jh>f van het riet , daar nien dt 
fcheepen tneede blakert ; in de vulnisbakken der 
luflboven; in de loyers run , daar men de hujde» 
mede bereyt ,* en omtrent uude hvomen , en hout dat 
vergaat. 
In de Maanden juny en July teelen fe gejfadig: 
het Mamieke^, dat alleen gehoornt is, en voat kleen- 
der ais hetWyfke^, dat beklimt dan bet felie, en 
met het hvornbeenig gedeelte van Jyn roede fio vat 
hy, eis met fwee veeerhaken , in bet hoornbeefiig deel 
der Scbamclhcid van het Wyfken , veaar door fy het 
dan niet ontloopen kan: en op die inyfe maaktby het 
filve vrugthaar door het uytfihieten van fyn fiiatt 
dat hy feer overvloedig heeft. Op diergelyk em ma- 
nier vat ook het Manneke van het Uilke det 
Sydevciirmen fynWyfken , en dat door niiddel vm 
tvoee kromme hoornagtige nagelkens , die het dan m 
een hoornbeenaglig ringeken , ogter in het lichaant 
van het Wyfken geplaatjl , vafthaakt: op veelke tyt 
alfoo fy het dan mede ntet ontgaan kan , hy de koppe- 
ling volvoert ; fyt.de deefe Dierk:ns hier in fio o?i~ 
matig , dat Jy haar met dedoode Wyfkcns ookjpereeni- 
gai: en fimtyts kan men haar vcel eer aan fhikhn 
trekkcn , ais dat men fc van de Wyfkens fou etf- 
neemen ; foo Jlerk haaken fy haar vajl. 
Na de vermenging volhvagt is , foo fiet men do 
Wyfkens zig in de aarde , het hout of de run, die* 
per indringen , abcaaar fy dan haar e eyeren leggen : 
die fy niet by een leggen , tnaar hier en daar vef' 
fpreyt. De grootis van dit Ey is ais in de byg‘' 
voegde afbeeldingc; hoevoel hei eenc Ey groter a he- 
venden viort ais het andere b , na.i dat het Wyfb^ 
groeter is. De figuur is rontagtig naa het ovaal 
trekkende j de couleur is voit ; de fckaal it dun 
en leer ,vliefig,buyg fiam ende -xeek i feer ligt inde 
lugt ende droogte te famen trekkende, eu dan rimpe- 
lig nxordende , door dien de vogtigheeden dan uyt 
danipen: ais in de Hoender Eyeren meede geheurt ,dt^ 
geen harde fihalenhebben. Hoelang ditEy tyt heefit 
eer het door de fin en warmte uytgehroeyt 'vu>rt , ts 
