334 JOANNIS SWAl 
baeos Mares proferant 5 quae vero ejufmodi 
Cornu deftitutae funt, iemper in Focmdlascx- 
crefeant. Atque haec ceitiflima lunt indicia ex- 
terna , quibus fexum horumce Animalculoi um 
internofeere licet. Accedit, quod Maics mino- 
re fempev, quam Focmcllae, corpoic, binis autem 
majoribus & elegantionbus gaudeant Corni- 
bus ; quorum apices praepilati funt, atque. 
Animali volante, haud aliter, ac libri, qui a- 
peritur , folia , (cfc difpandunt : id , quod in 
Scarabaeorum nonnullis viiu quam niaximc 
mirabile eft. Quum vero in Mare aeque, ac 
Foemella, notabilia quaedam occurrant utnqim 
communia i haec pnus deferibam, poftrnodum 
ad peculiares tranfiturus partes , quae fexus 
differentiam conftituunt, ^ . 
Partes, utnque communes, funt primo Pun- 
aa refpiratoria, forinfecus collocata: fecundo 
Odili & Cerebrum : tertio Fiftulae pulmona- 
les atque Veficulae pneumaticae; tandemque 
Cor. Partes, alterutri peculiares, funt Cornu & 
partes Genitales in Mare ; Ovarium vero in 
Foemella. Ifthaec nunc omnia ordinate £c fuc- 
cinde deferibam. Quantum vero adtinet ad 
fingularem omnium tam externarum quam in- 
ternarum, quibus hi Scarabaei gaudent, par- 
tium deferiptionem ; tum ad eorum mores, vo- 
landi modum, fonituraque, quem alis fuis ex- 
citant; deinde ad alimentum, quo utuntur, vi- 
tacque longitudinem vel brevitatem , 8 c quouf- 
que noceant, nec ne, atque alia ejufmodi: haec 
ego omnia nunc intaaa relinquam; tum quia 
nondum penitus explorata mihi funt; tum quia 
multiplicibus hilcc rebus invefligandis , depin- 
gendis, & dcfcnbcndis, delaflauis fum: lon- 
giffimo enim temporis fpatio ad fingula iflhaec 
perficienda opus mihi fuit. Ncc fane talia ri- 
te exfcqui quifpiam poteft, nifi cui datum eft 
iis folis omne fuura otium impendere. 
Interea, quae cxtrinfecus in Scarabaeo con- 
fpicua funt, maximam merentur animadverfio- 
nem Punaa refpiratoria; quae quidem nunc 
deferibam atque icone repraefentabo , prout in 
uno faltem Scarabaei latere naturaliter difpo- 
fita funt: utrobique enim fimili fitu & fiibri- 
ca gaudent. Diferepant ea notabiliter ab ilhs, 
quae in Verme dantur : namque heie alio at- 
que alio ordine juxta fe mutuo digefta, & 
nonnihil obliquo ac declivi fitu ver us fe in- 
vicem collocata funt; ut hinc alterum quoque 
altero altiorera in corpore locum occupet. 
Praeterea etiam magis ovata funt , multo pro- 
fundiora j magifqiie excavata & fcrobiculis 
qua. 
vl M E R D A M M 1 1 
niet cn hehben , altyt in Wyfkens zergroeycn. 
ftkere uyfxendige tekenen fijn , c?« dcefe Dierkens 
te onderkemien. Waar by r.og komt , dat de Manne- 
kens altyt kleender "can lichaam fijn , en tvtee groo- 
ter en cicrelyker Hoornen ais de Wy/kens hebben , 
die op haare punten cen knop hebben , en die haar 
openfetten ^ ais hy iliegt , gelyk ais een hoek 
bladercn , dat men opflaai : aat in jhmnige Schalby- 
ters ivonder raar te fien is. Muar alfioo tn 
bet ManneLen en het Wyfken eenige aannierke- 
Ijkc fiaken te fien fyn , die fy beyde genieen 
ben , fiuo fial ik die cerjl befchryven ; en daar naa. 
fial ik tot de particuliere deelen overgaan , door de- 
vieike fiy van malkanderen aiderjcbeyden woi- 
den. 
De deelen , die Jy gemeen hebben , fyn 'voor ecrji 
de Ademopeningen , die uyfwendig fyn. Ten fosee-" 
dendeOogencnHerficmn\ Ten derdende Longpyp^** 
en de Lnchtblaasjes; cn cyndelyk het IJart. De par-^ 
ticiiliere deelen Jyn de Hcorn en de Tcel-leeden itt 
het Mamiekcn en dan de Eycrfiok in het Wyfiken • 
dat ik nn alles ordentelyk cn kortelyk befichryxerf 
fial. Maar xvat de particuliere bejchryving van al- 
ie de uytvsendige en inxsendige deelen in defc Schal- 
byter aangaat ; ais ook haare mmtieren , haar vlngt « 
en haar geluyt , dat fe met de vleugelen maaken f 
nefiens dan meede haar voetfiel yhtiar fichadelykheiel^ 
en cnfcbcdelykbeid , haar lang oj kert leeven , en fio 
voortsidat Jal ik cilles daar loatcmfiio cin dat iny dat 
alles r.og niet bekent is; ais ovi dat ik afgeflooft ben 
van deefie vienigviildige Jaken te ondcrjoeken ^ te te- 
kenen, tn te befchryven: daar een fiecr tange tyt tot 
van noden is gcvieefl. En nicwar.t is dh ook mogelyk 
te doen,als die alie Jyn tyt daar alie en in kan bejieedcn- 
Het cpmcrkelykfte , dat uyterlyk in de Schalby- 
terdante fien is, Jyn de Ademopeningen ; devoelke 
ik nu Jal befchryvetnen verheeUlen,foo ais fy natau- 
relyk haare fituatie in de Torren hebben , en dat 
aan een zyde , om dat die van de andere fyde daar 
meede overeenkomen , en van het felve maakfel 
Jyn. Sy verfcheelen merkelykvan die in de Wdrnt t 
in dat fy veranclerlyk naa malkanderen toe gafiet 
fijn , en een voeynig fichuyns en hellencle geplaatjt 
vsorden , foo dat ook de cene hoger ais de andere op 
het lichaam geftelt is. Nog fifn fiy ovaalagtiger e» 
veel dieper , en ook holder ende kuylagtiger itt 
Torrendis in de 'wurmen.Haareopeningen,naa 
in het lichaam, fijn ook veel viyder en ritym£r,aU 
