BIBLIA NATURAE. 
Veficulae femiriales , parcicula Quinquefida , 
particula Pyramidalis, binaeque Appendices in 
acumen convergentes, una cum nonnullis Ner- 
vis. In Foemella peculiares itidem cernuntur 
partes Generationi infervientes : Ovarium nem- 
pe , OviduStus horumque divifiones , Ovula , 
Fiflulae Pulmonales hisce partibus propriae , 
duo Trunci Matricis , per quos Ovula deferun- 
tur , Collum Uteri , & Sacculus gluten conti- 
tiens. 
In Ape vulgari , atque in Foemella , illhaec 
occurrunt peculiaria: Aculeus, hujusque Sac- 
culus venenifer & Tubuli tam ex antica, quam 
poltica,ejus parte prodeuntes .Vagina Aculei, 
tum Crura ejus & Cartilagines atque Mufculi; 
quarum partium nulla in Mafculo reperitur. 
Ex hac generatim , aeque ac fpeciatim , infti- 
tuta-Apum inter fe comparatione evidenter in- 
notefeit , quod vulgares Apes operariae ingenio 
atque naturae Foemellarum multo accedant 
propius , quam Marium : quandoquidem omnes 
& externae & internae partes , uti deinceps 
patebit, in utrisque conveniunt. Excipe folum, 
quod Ovario careant Apes vulgares , adeoque 
tanquam ferviles exfeftaeque ancillae , quibus 
incognita lunt herae fuae mylleria , ifthac in 
oeconomia nafcantur : unde & alteri cuidam 
operi exfequendo impares funt , praeterquam 
Proli five juvenculis Apum Vermibus nutrien- 
dis, educendis, cellulis eorum aedificandis , 
fimulque hinc viftui pro fe & fui fimilibus 
comparando ; ut tempore hyberno, diebufque 
pluviofis & pfocellofis , habeant , unde vivant. 
Foemella contra, Maresque, horum A: omnium 
nihil efficiunt : Foemella enim cum duntaxat 
in finem Alveari inhabitat, ut Sperma feu Ovu- 
la fua ibidem in cellulas deponat j Mafculo 
autem folummodo incumbit , Sperma. illud , 
priusquam exclufum eH , etiamnura in Ova- 
rio atque intus in corpore Foemellae delite- 
fcens, pro integri anni fpatio , idell, pro me- 
dio inter bina examina tempore, foecundare; 
atque hafce ob rationes Apiculae , in fervas 
natae , Mares illos & Foemellatn abundanti 
Melie tum fuflentant. Verumtamen ifihoc ge- 
nerandi tempore praetcrlapfo , cum Mares fuo 
defundU funt officio , vulgares Apes eos , 
tanquam penitus inutiles , nec quicqUam am- 
plius boni in Alveari praellantes , interficiunt; 
qui aliter fatis forte diu adliuC vitam protrahe- 
re potuifient. Optarem fane , ut, hanc rem 
accuratius invelligandi opportunitate aliquan- 
do concefia , experiri mihi liceat , an non to- 
tum 
• de Zaadbladsjes , een deelken met vyf verdeelingen^ 
een Pyratnidal deelken, en Kvee fpits toelopende aan- 
I hangfeh , met dan eenlge Senu-wen. In het fV^f- 
ken Jiet m&n ook haare p&Tliculiere Teelleden , rt/r 
de Eyerjiok , de EycrJeiders , en haare verdeclin- 
gen, de Eyeren, haare Longpypen, de t-wee tak- 
ken van de Lyfmoedcr , daar de Eysren in affehie- 
ten , de hals van de Lyfmoeder, en het Lymbeurs^ 
ken. 
In de gemeene Bye i ais mkin het Wyfken zyrt ^ 
partkulier te fien,den Jngel Jyn fmyn Beursken, ' 
fyne Pypkens , foo '<x>d die van voren, ais van ag- 
teren daar uyt gaan , de koker des ^ngels , Jyni 
Beenen , fyne Kraakbecmen en Spieren ; van alie 
svelke deelen het Manneken ontbloot is. 
Uyt deefe vergelyking der Byen onder malkande~ 
ren, foo blykt klaarlykj dat de gemeene fVetkhyeti 
veel meer met den aard ende de natuur van het 
PUsfken ovenen komen , ais met die van het Man- 
nekcn : vxmt alie haare foo uyt als ook inivendige 
leedematen , als in ’t vervolg blyken fil , komen 
over een. Behalten allcen , dat fe geen Eyerflok 
hebben, ende alfoo als Jlaafagtige cn gelubde 
Dienfimaagden , devieJke de gcheymenijje van haa- 
re meejlercffe niet en veeeten , in defe hieyshouding 
gebooren voorden ; ende alfoo nergens anders toe 
bek ztaam fyn , als om de Kinderen (fte de jonge 
fVurmen der Byen te voeden , ende op te kweeken , dii 
haare huyskens te bouvoen^ende foo dan voor haar en met 
eenen voor haar es gelyken den k(fl teverforgen, omfio 
inde fVinter, als in nat te ende windige daagen van 
te leeven. Het 'zvelke alley nog het WyfkeUy nog 
ook de Mannekens doen , fynde het fVyfken maar 
alleen in den Korf, om haar Saat ofte Eyeren aU 
daar in de cellekens te fetten t ende het Mannekeny 
om het Saatf eer het gefit is, ende als het nog in 
den Eyerjiok is, en himien in het lichaam van het 
JVyfkcn, voor een heel jaar Img , dat is van de 
eene fxirmtyt af, tot de andere fveermtyt toe* 
vmchtbaar te maaken : tot vdelken eynden dan de 
dienjlbaare geboren Byen deefe Manmkens en e k 
IVyfken rykilyk met Honiiig ondcrhouden. 
de teeityt over fynde , ende de Mannekens^ aar 
pligt voltrokken hebbende , foo worden fo v'on ^ e 
gemeene Byen f ah geheel in den 
meer dienjlig fynde, om ’t leeven gehrogt ,daar fe 
j j j fouden kiinnen 
anders msgelyks cen langen tye j j 
, T-r ; 7 onderfoeken vnlde , ende 
leeven. Dat tk ‘ivel eens cmnij , 
alfio an gMn K.rf ni« nUnw, Umndm 
ki, „ gdyt eg„r mt ha TT-j/te Irag m on 
jaar ovju houim. Ni» agcaparaalr ie ava 
reuMi lart , 
Gg gs g 
