JOANNIS S W A M M E R D A M M 1 1 
394 - 
regnum Ajnim fceptro prudentiae , judicii, ju- 
ris, poenae & praemii , gubernari i licec omnis 
ilis ordo ) quem in eo , haud fane abfque ra- 
tione , tantopefe demiramur , non nifi ex 
procteatione fui fimilium derivetur. Neque 
ideo tamen negandum eft , Apes in opere ift- 
hoc peragendo fapientia & confiliouti: quan- 
doquidem Sacrae literae nos docent , quod 
DEUS Animantia illa ratione deftituerit, qilibus 
Foetus proprios enutriendi curam haud voluit 
committere. Haud quoque folis Apibus id 
officii datum eft : imo vero & Crabronibus , 
& Vefpis, & Bombyliis , & Formicis , aliisque ; 
quae dubio procul aeque , ac alia omnia Infe- 
61a, ilico, poftquaro Ovula fua pepererunt , 
moritura forent , nili Prolem fuam educandi 
cura ipfis eflet comiTufta • quam ob rationem 
veluti neceffum eft , ut tempore longiore in 
vita fuperftnt. 
En! eousque ftupendum fefe exhibet DEUS 
in minutis hifcc Animalculis : ut adeo alTerere 
aufim, quod ineffabilia DEI miracula in Infe- 
ftis confignata fint. Sigilla autem illhaec de- 
mum referantur, quando Naturae librum, Bi- 
blia illa Naturalis Theologiae, in quibus DEI 
invifibilia oculis exponuntur, fedulo verfamus; 
tura enim thefauri inenarrabilium miraculorum 
fefe offerunt, & occultus Creator in parvis hifce 
Animalculis adeo manifeftus redditur; ut, quae 
circa illa inftitui , experimenta valentiffimorum 
loco argumentorum mihi fint, quibus aeternum 
Ejus Numen atque providentiam contra quoC- 
cunque inficiatores conftantillime adftruo. Nam- 
que Athei illi nonnifi fiftitiam habent putredi- 
nem, proprioque in cerebro cufam metamorpho- 
fin,& fortuitum particularum confluxum, quorum 
ope Animalcula ifthaec nafei ficulneis fane ar- 
gumentis adferunt : cum tamen minimorum ho- 
runice membra majori etiam artificio conftruCta 
fint, quam maximorum Animantium. Pediculus 
ipfe Divini Numinis facit fidem, DEIque formi- 
dabilis majeftas in illa parvitate & tenuitate haud 
minus ftupendam fefe & adoratione digniffi- 
mam exhibet, quam quidem in valido vaftoquc 
Behemot & Leviathan ; quamumvis , qui in hifce 
Eum contemplantur, feniet coram Eo expient; 
prout ipfe DEUS illuftrem hunc in modum de 
operum fuorum magnificentia loquitur. Et qua- 
nani, amabo, alia in re cognolci DEUS po- 
teft, quam folis fuis in operibus? Verum libet 
heic nunc addere , quod illa Pediculi particu- 
la, quae adeo eleganter intra corpus' ejus fur- 
fum deorfumque movetur, non fit nifi Ventri- 
Cll- 
van voorfigtigheid f oordeel , regt , Jlraffe en Le^ 
lontng , heeft gefegt geregeert te worden : hee- 
wel alie die order, die men daarin foo ‘oeraondert , 
en die daar ook in te ver-mnderen is , niet ais uyt 
het voortteelen van haars gelyken homt te ontfpruy~ 
ten. En het ‘welk men gewiffelyk feggen mag , 
dat fe met ‘wysheid en overleg volbrengen : aljoo 
de H. hladeren ons feggen , dat GOD die Diei en 
van het ver Jiant beronft heeft , dcivelke hy niet 
heeft gevviltf dat haare jongen felve fouden op 
voeden. Dat de Byen niet alleen doen , maar ook 
dellorfels, de JVefpen ,de Sydenvormen^ de Mieren, 
en anderCy devoelke fonder tviyffel, even ais allf 
andere Infedlen , dadelyk na het voortbrengen 
van haare Eyeren Jlerven foiiden , ten zy haar 
ook de forg van de opvoeding der Jongen aanbc- 
voolen was , dat haar ais nootfaakt , om een rui- 
mer tyt te leeven. 
Siet, foo oververvoonderlyk is GOD , ontrent dee- 
fe kkene Beeskens , foo dat ik durf feggen , dat 
ontrent de Infedlen GODS oimoemelyke vwnderen 
verfegelt fyiif ende dcwelke fegekn zig komen ts 
openen, ais men het boek der Natuur , de By 
bel van Natmrelyke Godsgekertbeld , en vmar 
in GODS Ont^enelykheid figtbaar <xort , neer~ 
Jlig komt te doorbladeren ; viant fcbatkame- 
ren Van onnoemelyke vionderen openbaaren haar 
alsdan ; en de verhorgene Schepper viort in 
deefe kkene Dkrkens foo openbaar , dat de on- 
dervindingen omtrent defelve , my voor de aller- 
grootjle beisiyfen dienen , om fyne eeuvoige Godde- 
lykheid ende Voorfienigheid , tegens alie fyne ont- 
kenners onverfettelyk te beviyfen. fVant deefe 
Atheijien hebben anders niet ais een ingehed- 
de verrotting , een eygen felfs gefmeede vervor- 
ming , ende een gevallige famenvloeying van 
deelen, viaar door fe ais door redenen van Jlroy 
vafljlellen , dat deefe Dierkens gebooren fouden 
viordeni daar nogtans haare leedematen kunjliger 
gemaakt fyn, ais ede van de aldergrootjle fchep- 
fekn ; foo dat felfs in een Luis de Goddelyke hand 
te fien is , ende die verfchrikkelyke Majejleit is 
aldaar in de kleente ende faiackte alfoo verviondtr- 
lyk, ende aanhidddyk , eris in den Jlerken ende dat 
grooten Bebemot ende Leviathan , alviaar die bsnt 
befigtigen , zig voor hem ontfondigen : 
GOD felve van de Majejleit fyner vierken Joo^ 
deftig Jpreekt; en viaar in dog is //2 aiulen, 
ais alleen in Jyne eygen vierken ketmelyk ? Miuii 
ik Jal nii hier by voegen , dat dat dcelken in dert 
Luys , dat Joo cierhyk op ende neer in fyn lichaain 
bevieegt viort , niet ais fyn Maag. is , ^ 
