BIBLIA NATURAE. 
inftruftae fcientia , illas de induUria eum in 
finem exftrimnt ; quin & eaedem Apes Mafcu- 
linos in his cellulis Foetus aeque magna cum 
folicicudine atque amore enutriunt j quanto 
poftmodum odio atque ferocitate hos ipfos 
Mafculos interficiunt , cum , examinandi tempo- 
re elapfo, Foemella jam ab iis foecundata eft. 
Nec fane Apibus difficile eft Mares hofce oc^ 
cidere: haud enim armis, quibus fe defendere 
queant, praediti funt ; praetereaque vires fuas 
in Veneris exercitio perdiderunt : unde facili 
admodum negotio devinci polTunt. Quin ali- 
ter fponte natura moriuntur j utpote nec Cerae 
& Melli colligendis, nec foboli nutriendae ido- 
nei: nifi, ut dixi j ante tempus ab aliis Api- 
bus, quae ipfQrurn nutriCes funt, e medio tol- 
lantur, guftatasque voluptates violenta morte 
luant. Simile quid forte apud Formicas etiam 
obtinet : quandoquidem harum Mares , qui alati 
funt, itidem nonnifi certo anni tempote reli- 
quarum agmini intermilli obfervatitur. 
Verum ut eo revertar, unde digreflus fum: 
notare juvat, quod Apes, Vulgares volo, cum 
primum e cellulis fuis prorepferunt aut potius 
proruperunt , multo pallidioris fint magisque 
helvi coloris ^ quam veteranae ; quippe quae 
colore magis fufco & obfcure aurea gaudent 
fiavedine. Aculeus pariter fub id tempus non- 
dum ad roboris fui plenitudinem pervenit : Sac- 
culus Venenifer itidem adhuc inanis eft ; un- 
de etiam tutn temporis contreftatae non fo- 
Uim non pungunt , imo ne pungere quidem 
conantur. Attamen paUcifiimos poft dies ju- 
venculae hae Apes aeque faturatum , ac fe- 
niores , acquirunt colorem. Neque profefto 
unquam juvenes iftae , prout nonnulli commi- 
nifcuntur, artem conficiendi Ceram, & Mei 
colligendi, a fenibus difcunt: imo vero haec 
illis ingenita eft , adeoque , ut eam probe exer- 
ceant , aliud nihil requiritur , nifi fiiam ut na- 
turam fequantur. Ratio autem j ob quam A- 
piculae in principio pallidiores funt, quampolt- 
ea, in eo vertitur, quod partes corneo- ofleae. 
Caput, Thoracem, & Abdomen earum confti- 
tuenies, utpote nOviffime demuni cute fua ex- 
utae, in recens natis plena fua duritie non- 
dum gaudeant : unde & lanugo earurrt tum 
temporis magis helvi coloris eft. At deinceps 
& durities & color ipfis venit; quando nonnul- 
lae adhuc huraiditates inde exhalarunt , & po- 
ri partium memoratarum arflius conllrifli funt. 
Verum hs:c de externo habitu , generatio- 
ne, moribus atque atiionibus Apum di6la fuf- 
fece-^ 
thnmevt. Dewelkc hciar dcin Ttut dlfoo gvoote 
tigbeid en liefde voeden,als fy die naa denjmrm- 
tyt , en dat het fVyfken van hun vrugtbaar ge- 
inaakt is, door een drift, die in haat en wrectheid 
verkeevt is , komen te dooden. Dat fe ook ligte- 
lyk doen, alfoo de Mannekens geen geweer omhaar 
te defendeeren hebben, ah ook,om dat fe baare 
kragten door de teelfugt verfpilt hebben , ’t geen 
haar gemakkelyk om te overwimen maakt. An- 
derfms Jlerven fy van felven, alfoo fy foo <wel oni 
Wafch en Honing te vergaderen , ah om de fon- 
gen te voeden onnut fynt Tenfy ah gefegt, dat fe 
voor haar 'tyt door de dndere Byen , haare Voetfter 
Vader s , om het leven gebragt worden, en haarge- 
noote ‘iveHufl door een violente doodt bekopen. Dat 
ook foo inde Mierehmogelyk Jiant grypt ,alwaar het 
Manneken, dat aldaar gevleugelt is , meede niet 
ah op een fekere tyt van ’tjaar, onder den ttoep 
gevhnden voort. 
Maar om myn eerjlen draad weer te hernee- 
men,foo fal ikfeggen,dat de Byen , ik fpreek 
nu van de gemeene , vvanneer fy effen uyt haaie 
hnyskens gekroopen , ofte daar doorgebrooken fyn y 
dat fe veel bleeker ende vaalder van couleur fyn 
ah de oude , die bruynder ehde donkei gout gcel 
van couleur fyn. Soo van gelyken is de Angel 
nog op deefen tyt niet in fyn vollejierkie , gelyk 
ook het Benynblaasken nog leeg is , waatom fs 
ook ah dan gehandelt fynde ganfch niet en Jlee- 
ken , nogte dat ook tragten te doen. Dan naa 
feer vieinige daagen , foo fiet nieh deefe fongert 
haaft foo hoog van coloriet fyn ah de oude. Ende van 
'welke oude fy ook haar kunfi van Wafch te maaken, 
ende Honing te vergaderen nooit en leereti , ah 
men voel fabuleert; viant haar dat ingebooren fyn- 
de , foo behoevenfe niet ah haar natuur , om al- 
tes ordentelyk te doen , te volgen. De redenen nu y 
vaarom de Byen bleeker in het begin, ah daar naa 
fyn, die befiaan daar in , dat haare hoombeenagUge 
deelen van Hooft, Borjl ende Buyk, nu in et f- 
gin , alfoo fe vervelt fyn , haare volte ar ig ei 
mg neien of Mare bayr- 
km, vaalder M, «mr dervelie l,ari,gte,d en em. 
lear fy daar L d,or T 
rige logrigbeeden, end, be> vajter gejluyten van 
de elreningenderge/eide deelen, vertrygen. 
lar dit fy nu genoeg van de uyterlyke gefiai- 
n voorteeleni de manieren ende de 
Vv vv V ^ 
