466 JOANNIS SW 
byliorum & Vefpanjm Mafcivli comparati fint, 
haftenus ob negotiorum , quibus dillringor , 
multitudinem haud potui examinare. Id fal- 
tem heic nunc animadverti velim , quod Cra- 
bronum Mares Aculeo careant ; quemadmodum 
& Fucus five Mafculus inter Apes eo deaitu- 
tus elt; ut adeo utriusque hujus fpeciei Mares 
hac dote inter fe conveniant, pacisque aman- 
tiffima fine Animalcula> quae ab omni dolo, 
fallacia & maleficio alieniffima, am.orem fo- 
lummodo atque generationis opus cordi ha- 
bent. In Formicarum Maribus fimilis quoque 
obfervatur roanfuetudo: unde& eorum Dentes 
longe minores funt,quam Fuemellarum.; acce- 
dit, quod inter Formicas terua etiam detur 
operariarum fpecies, quae necquicquam ad ge- 
nerationem faciunt, fed Proli duntaxat educan- 
dae inferviunt. . . ^ 
De ufu veneni quaenam mea fit opimo , fupra 
jam expofui : puto nimirum conferre illud pof- 
fe ad Panem Apum diftum in Ceram perfici- 
endum: quod interim accuratius adhuc inve- 
lligandum eft. Nihilo tamen fecius Aculeus 
totus,quantuseft,ad inferendam noxam folura- 
modo comparatus effe videtur, atque euna fal- 
tem in finem a Natura fabrefaaus, ut Apes, 
ejus adminiculo, fobolem fuam contra ajio- 
rum Animantium infultus defendere, & paca- 
ta fub cohabitatione enutrire poflent. Quan- 
doquidem igitur Prolis nutricatio vulgaribus 
Apibus operariis commiffa efi:; hinc & pro- 
babile videtur , eas ideo , maxime circa tem- 
pus examinandi, &paulIopofi:, tantopere fu- . 
rere, pungere, venenoque fuo nocere , ut tara 
Prolem fibi creditam , quam proprium fuum ali- 
mentum , Mei nimirum , confervent. Imo haud 
abfonum foret inde concludere, quod Aculeus 
ipfis, una cum vi noxam inferendi, eam fo- 
lummodo ob rationem fit concelTus. Tanto 
id verius apparebit confideranti, quod Crabro- 
num Foemellae itidem ejusmodi armis infiru- 
aae fint: quamvis hae neutiquam Ceram'con- 
ficiant, fed probabiliter videantur aedificia fua 
tantum de corticibus arborum inter fe congluti- 
natis cxftruere. Unde etiam vani in hisdomuncu- 
lis colores obfervantur, prout varii fuere arbo- 
rum cortices, quos iis aedificandis adhicucrunt. 
Videmus pariter uriginis tempore, quanto fu- 
rore defaeviant caletves Cervae , fi quis ad 
iplas propius accedit; id quod Hdvveiis , expe- 
rientia edodbus , admodum accurate defcribic. 
Quin & alioqui penitus innoxiae Gallinae illis 
in faciem involant, qui pullos earum abripere 
ten- 
AMMERD AMMl! 
kmnen examinecten. Maar alMer is nu aan te 
inerken , clnt het Manneken onder de Horfels geen 
Angel heeft, dat ook het Manneken onder de Byen 
niet en heeft , foo dat deefe tveee Mannekens daar 
in overeen komen , en alfoo ganfeh -erced/aam fyn- 
de, hiet ais tecknde ende Uevende Dieren fyn , f on- 
der bedrog , valsheid of fchadelykbeid. Orntrent 
de Mannekens der Mieren , fiet nien ook deefe goet- 
aardigheid, fynde ook haare Tanden op ver na foo 
groot niet, ais die van de kVyfkens: behalven dat 
onder haar ook een foort van Werhnieren is , die 
tot de generatie niet en doen , maar allccn het voff- 
den der fongen aanbevoolen is. 
Wat nu het gebruyk van het fenyn belahft-, 
daaj heb ik in het voorgaande ttiyn opiuic vah ge- 
fegt , ais dat hetfoii kiinnen dienen, om het Byen- 
broQttotWafich te vervierken^ dat nog onder Jogt 
moet worden, niet tegenfiaande dat het ganfebe 
ssefen vai\den Angel tot nietsanders gefchiktfchynt , 
ais om te fchaden, en daar toe van de Natiiur ge-- 
maakt, op dat de Byen, door datmiddel, haare 
Jongen tegens alie aanval van andere Dieren fou^ 
den befchermen , en in een minnelyke by een vooo- 
ninge op ktveeken. Alfoo het dan de pUgt der 
gemeene Werkbeyen is, dat fy de Jongen voeden^ 
foo fchynt het ook , dat fy tot confervatie van de- 
felve, en ook tot haar eygen voetfel de Honing^ 
foo fcer 'aoeden^ fieeken en vergftigen, en dat 
voot namelyk omtient de Sveertn tyt, en een ixcynig 
daar naa. En menfou kunnen befuyten, dat haar 
de Angel en haare fchadelykbeid daaroni alleen 
gegeeven veas. Te meer alfoo de Wyfkens der 
Horfels die ook hebben , hoewel fy geen PVafch maa- 
ken , maar haare geboumn van de fchorfen der 
Bomen vmarfchynelyk fchynen op te timmeren , en 
die aan een te lymen, foo dat men verfhcyde cou- 
leuren in haare werken fiet, naa de verfebeidenheid 
der Boom fchorfen , die fy daar toe gebruykcn. 
Men fiet ook in de brons tyt,hoe de fchigtige Hin- 
den van tooren woeden, ais men haar dan genaakt, 
dat Harveus feer omfandig uyt ervarentheid bc- 
fhryft. De onnofele Hoenderen vliegen ais dan , 
die haare kuykens vidllen necmen , in het aangefgi- 
En 
