) 
JOANNIS S W AMMERDAMMI! 
Tab. 
XIX. 
Fig.iy.flffl, 
Cuniculorum , & fimilium , plenam fuam per- 
feflitudinem in Ovario adfequitur ; atque inde 
pollmodum per viam , eum folummodo in fi- 
nem conibucfam , Tubam puto Fallopianam, 
fimpliciter in Uterum defertur, nec quidqiiara 
mutationis toto hoc in itinere fubiens. At in 
Avibus Ovutu non nifi femiperfickur in Ova- 
rio; quum Ovi fititem Vitellus ibi formetur} Al- 
bugo autem atque Telia in Oviduilu demum, 
quem Uterum vocant, fuperaddatur. In Quadru- 
pedum nonnullis , v. g. Ranis, Animalculum in- 
tegrum, in Ovuli rotundi forma conllitutum , 
plenam fuam in ipfo jam Ovario adipifcitur 
perfe6iionem; pollmodum vero in Oviduclu, 
live Tuba, materie faltem glutinofa circumfun- 
ditur , quacum in Membranam quandam , ca- 
vam, interfeptam, live Uterum jdefcendit: ell 
autem illhaec materies primum , quo deinceps 
utitur Animalculum , alimentum. Verum heic, 
in Apibus , Ovum in Ovario , quod fimul & 
Ovidudils, & Tubae^& Uteri vices praellat, 
primordia aeque ac perfeftionem fuam forti- 
tur: in Ovario inquam, quod adfpi cienti non- 
nifi tenuis veluti canaliculus membranaceus ad- 
paret: quamvis revera plusquam membrana- 
ceum adparatum heic adefle omnino neceflum 
fit. Sed haud ulterius videt tenuitas noflra ; 
nifi quousque acies nollrorum Oculorum per- 
o. 
Ecce igitut ! quonam pRcto Omnipotens Ar- 
chiteaus plures heic parces quafi praeciderit 
atque in unicam contraxerit. 
In Papilione Bombycis Ovarium quoque bi- 
partitum ell, ejusque quaelibet iterum pars in 
quatuor, a me fic vocatos, Ovidu£lus difpefci- 
tur , quorum apices five extremitates fimili 
fabrica gaudent, ac in Apibus. In Naficorne 
Ovarium pariter bifidum ell, & utrinque de- 
nuo in fex Oviduaus divifum. In Bombylio 
Ovarium ab utroque latere in quatuor partes 
fe6lum inveni. In Veipa, quae plura, quam 
Bombylius, Ova parit. Ovarium aa utrinque in 
feptem Oviduflus divifum confpexi. At vero 
heic in Ape Foemiflu tot milii occurrerunt Ovi- 
du6lus,ut haud fuerim fijpputandol neque enim 
ingens Iblumraodo divifionum obftat numerus^ 
fed & maxima finiul texturae teneritudo, qua 
fic, ut facillime dilacerentur, accedunt deinde 
nexus etiam firmilhmi , quibus Fiflulae aerife- 
rae hos fibi Ovidii6lus devinciunt. Similiter 
haud numerare potui , quotnam in quolibet 
horumce OviduStuum continebantur Ovula : 
id quod in Bombylio tamen fa£tu quam facilli- 
mum 
krygt fyn volle perfeSlie in den Eyerjiok , ende 
pajjeert daar dan uyt door een weg, daar toe ex* 
pres gemaakt, en dat Jimpelyk tot de Lyfmoeder , 
fonder eenige verandering onderixeege te krygen t 
deefe ^aeg is de Trompet naar Falloppius ge* 
noemt. In de Vogelen ontfangt het Ey in den 
Eierjlok maar fyn halve perfectie , mordende aU 
daar maar het geele van het Ey geformeert •, foo 
dat dan het witte van het Ey^ alsook de Schaal in 
de Eierleiding ,die men Lyfmoeder noemt ,ge>naakt 
wort. In eenige viervoetige Dieren , ais in de Kik* 
vorfcbeujdaar verkrygt het ganfehe Dier, in gejlalte 
van een ront Ey fynde , in den Eierjlok fyn volle 
perfeSlie , ende in de Eierleiding of Trompet vverd 
het omvangen met een lymige fubjlantie , daar het 
meede in een verdeelt hol Vlies ,of in de Lyftnoeder 
affakt, ende het ‘welke naderhant dan het eerjle 
voetfel van het l)ier is. Maar hier in de Byen 
daar verkrygt het Ey in den Eierjlok , dat te gelyk 
een Eierleider , Trompet en Lyfmoeder is , fyn be* 
gintfel ende volmaaking ; en dat ais gefegt in dit 
vJiefige diinne canaalken , foo het fig aan ’t Oog 
vertoont , voant in der 'waarheid , het moet nootfa* 
kelyk iets meer ais een vlies weefen , maar onfs 
onmagt fiet niet verder ais de oogen reiken. 
Siet dan op viat wyfe dat de Almagtige GODT^ 
hier vele deelen ais geabbrevieert heeft , en tot een 
eenig gebragt. 
In het Popken van de Zymirni fiet men den 
Eierjlok meede in twee verdeelt , het welke dan 
aan weerfydenin vier Eierleiders , foo ik fe noem^ 
verdeelt word , en daar in fiet men op haare tip- 
pen of eynden meede defelve JlrnShiur , ais in die 
der Byen. In de Neushoorn is de Eierflok meede 
dubbelt , welke dan in fes Eierleiders aan weerfyden 
verdceld word. In de Hoorntoren heb ik de Eier- 
jlok aan weerfyden in vieren verdeelt gevon- 
den. In de Wefpe ^ die meer Eyeren ais de 
Hoorntoren legt , daar heb ik de Eierjlok a a aan 
weerfyden in feve Eierleiders verdeelt gefien. Maar 
alhier in het JVyfken van de Eye , is het tny om 
het groot getal van de Eierleiders onmogelyk ge- 
we^ om Te tellen; ende dat ook niet alleen om de 
menigvuldigheid der verdeelingen , maar ook oin 
de fiihtielheid van het felve, brekende feer ligt 
hier komt ook nog by de flerke connexien , die de 
Luchtpypen daar maaken. Soo van gelyken en 
heb ik ook niet kunnen tellen, hoe veel Eyeren in 
ieder Eierleyder opgefooten waaren , gelyk dat feer 
mak* 
