‘)02 
J O A N N I S S W A M M E R D A M M 1 1 
dus fendendi non poteft non quam vividifliraus teer gemekn moet fyn , en\alfoo de Oogap. 
efTe.Q.andoquidemveroJupilk^^^^^ toejluyt, nog een gat heeft, 
dh in ons gefchiet , foo moet het gejigt in de 
InfeSten al vry volmaakt fyn , van 'wegens het 
gtoot getal der Jlrualen , die Jc geduurig kun- 
nen ontfangen. JVaaront ook een groote me~ 
nigte der InfeBen by nagt Jiet ; en de Rom- 
bout vangt fyn voetfel feer veerdig in de vlugt. Waar 
om dandit gejigt der InfeB en felfsniet inhetniinjlof 
ofte eenigjins met onfe Oogen, ofte een zogenaamde 
donkere kamer , alviaar de gedaantens der dingenop 
een papier , of wittendoekdoor weeroitikaatfmg ge- 
fchildert ‘morden , kan vergeleken fyn. Het 'ivelk 
my in gedagten brengt y ’t geen de vcrmaarde en 
uitmuntende Boyle van den Blinden Vermaas in 
fyn boek van de coukuren verbaalt ydewelke door de 
rouviheeden inde geverwde tapyten teonderfcheiden, 
haare onderfcbeide coukuren, alleen door het aan- 
raaken der vingercn, difiinStelyk wijl te onderken- 
nen ; het oxselk fen dan door het gevoelcn eenig~ 
fins met betfien van de Oogen in de InfeBen over 
een komt. Maar hoe nu dit gefigt eygentlyk in 
de InfeBen te voerk gaat , ende viat beweeging 
deefe groote menigte van pyramidale Vefels van 
opvallende licht krygen; hoefe die aan de enderleg- 
gende netviyfe vliefen meede deelcn , die vieer aan 
de onderleggende dwarfche Vefels, defelve aan de 
bajlagtige fubjiantie , en die vieer aan de Senu- 
iiien, het hegin des Mergs, of de Herfenen overvoe- 
reUydat kan alleen de geheel Geoogden expliceeren j 
en ook feggen, of de zienlyke gedaantens in het 
Druyvenvlies Jlaan blyven of ni et. Het is my ge- 
noeg alhier myn onvermogen te bekennen ; en nact 
de JiruBuur van dit Oog voorgejielt te hebben, 
den lof van den greoten Maaker, die Opperkunjle- 
naar y luyt uyt te kryten. Nog beken ik alhier, dat 
ik met de grootfle vreugt ter weerelty nu laaji 
in September , in dit faar deefe obfervatien 
gedaanhebbe, ende dat met meer genoegen, ais 
of my eenige honderden jaarelyks toegelegt waa- 
ren: viant ik hoop dat ook deefe faak GODS 41- 
magtigheid ende onhepaalde Mogentheid fal uyt 
doen klinken , ende die koude Jielen , devielke 
fyne voorfienigheid omtrent deefe Dierkens locbenert, 
in een brandende liefde tot Hem haaren Maaker 
ontfonken : Ende ais dat gefchkde , dat alleenig 
beboorde onfe vretigde aan te ontjleeken; endedaar 
ud in nobis, fefe contrahit, neque & forami 
ne gaudet , hinc omnino necelTum eh , ut 
viho in Iafc6lis admodum perfefila fiat, ob nume- 
rum ingentem radiorum , qui indefinenter in 
Oculos incidunt. Hinc etiam e ft, quod Infe- 
ftorum multa de nod:e videant : Perla ideo 
quoque quam expeditiflime efcam fiiam inter 
volandum captat. Vifus igitur , quo Infefta 
jjaudent , nuJla penitus ratione cum noftris 
Oculis, aut cum Camera obfcura , in qua re- 
rum fpecies , reflexionis ope , fuper charta aut 
panno albicante pinguntur , in comparationem 
venire potefl:. Hac occafione recordor illius 
iiiftoriae, quam Illufiris & Excelleniifliraus Boyle, 
ia luo de Coloribus traflatu , de caeco Ver- 
maas narrat, qui, tin6i;arum taeniarum alperita- 
t£s diftinguendo , diverfos harumce colores folo 
digitorum ta6tu accurate internofcere fciebat. 
Talis nimirmn vifus, quum ta6tu perficiebatur, 
videndi modo , qui m Oculis Infeflorum ob- 
tinet, aliqua ratione fimilis elt. Attamen quo- 
modo ifthaec viflo vere in InfeiSis peragatur ; & 
quonam motu ingens ille Fibrarum pyramida- 
lium numerus ab incidente lumine cieatur; 
tum qua ratione motus iftc cum fubjacentibus 
membranis reticulatis commuicentur , &ab his 
deinde ad infra politas fibras transverfiis , 
ab Ilis iterum ad Corticalem fubfiantiam, 
ab hoc rurfus ad Nervos, tandemque ad princi- 
pium Medullae five Cerebrum transferatur ; 
id equidem nemo , nili Solus Ille , qui Totus 
Oculeus ell, explicaverit. Is Ipfe etiam Solus 
edocere potefl, an fpecies viflbiles fuper Uvea 
fiflantur , nec ne. Mihi heic fuflBcit meam 
profiteri impotentiam, &, Oculi hujus expo- 
lita conftruftione , Conditoris maximi , fummi 
illius Artificis , laudes alta voce exclamare. 
Fateor praeterea, me hafce obfervationes no- 
vifllmo menfe Septembri hujusce anni iGyj 
cum fuavifllma animi obleflatione inflituifle , 
majoremque inde cepifle voluptatem, q«am fi ali- 
quot centenis annuis auftus fuillem. Spero enim, 
fore ut haec quoque res Omnipotentiam 
& nullis circumferiptam limitibus DEI Pq. 
teftatem propalet, frigentiaque illa peftora, 
quae Divinam circa haecce Animalcula Provi- 
dendam etiamnum negant , ardentifllmo erga 
fiium Conditorem amore incendat. Et fane id 
unicum fi noflris laboribus obtineremus , maxi- 
mo nos gaudio afficere deberet : hunc enim 
folummoio ia finem , nequaquam vero tem- 
pus 
om 
