Tab. 
XXVI. 
ligm. 
Si6 JOANNIS SWAMMERDAMMII 
Venimtatnen , uti probe notat Cliitius , id a nui- i Dan dat en is, foo ik verjlaa , nooit van iemant dk 
lo haftenus Apum Cultore , quantum ego novi, / .7. .. _7 7- . s , . 
liyenhoiid (^als CluUM^ivelfegt') aangemerkt ,nogte 
neque a me ipfb unquam animadveruim elt. 
Intcrira crediderim tamen , aliquid huic narra- 
tioni’ fubeffe veri, certamque quandam obfer- 
vationein, quam niox memorabo, ipli fortas- 
lis ortum praebuiire. Datur videlicet ferarum 
Apum quaedam fpccies, minimae Bombyliorum 
fpeciei haud abfimilis , quae cura ad muros la- 
pideos nidificare frequenter foleanc, fuaque do- 
micilia ibidem ex lapidibus & argilla ccnllruant, 
quandoque lapillos bajulant adeo ingentes- ut 
vix comprehenfibile fit , quanam ratione tenella 
ifUiaec Animalcula , vel inter volanuuni quo- 
que, dum proprium corpus fuiini efferre de- 
bent, tantam liiftollere molem valeant. Ni- 
dus earum hinc faepiffime adeo ponderofus 
eft ; ut unam duasve libras aequet : quamvis 
nonnifi decem duodedrave Apes juvenculae 
in eo enutriantur : quemadmodum Anno 1666 
in praedio D. Thevenotti , quod in pago Iffy 
dicio , haud procul Farifiis difiante, fitum 
eft, circa bafin quandam fcnefirarum,praefen- 
te D. primum obfervavi. in eodem hoc 
nido tum temporis quoque reperi Vermiculum 
rubentem , fex Pedibus inflrudlum ei, qui in 
Nympham b mutabatur; haec veio deinde e- 
lapfo integri anni Ijpacio nequaquam in Apem , 
fcd in Scarabaeum c, perquam elegantem, excre- 
fcebat: neque interim potui animadvertere, quod 
Vermiculus hic omni hoc tempore quidpiam 
fpcflabilis alimenti affumferit} nifi forte lapideae 
atque argillaceae hujusce nidi particulae ip(i 
pro cibo fuerint. Vide porro explicationem ico- 
nis. Praeterea ibidem quoque inveni fingularem 
quandam Vefpam; quin & in oblongis quibusdam 
tubulis excavatis nonnulla tum offendi texta 
Apum membranacea , jam jam effrada atque 
deferta. Ex hifce igitur omnibus conflat, po- 
tuiiTe fieri, ut Apes nonnunquam vifae fuerint 
lapilios portantes : verum haud communes hae 
fuerunt Apes ; quandoquidem hafltnus nuspiam 
comperire mihi licuit id in his obfervatum a 
quopiam fuifle* Dodlidimo quoque 
memorati innotuere Nidi ; at quafi ex fola 
tantum argilla confedlit quemadmodum in E- 
jus Paralipomenis efl videre ; ibi enim Apicu- 
lae Vermem una ciim Nido rudicer depingit, 
refertque, jdrijtotekm pariter , Ifiil. Anini. 
Cap. 24. hujufce Apum fpeciei mentionem fa. 
cerc. Attamen quoniam /Irijloteles ad fuam A- 
pum hifloriani conferibendam haud adhibuit 
Anatomen; ideo vix beae certi verique quid- 
piam j 
ook van my nimmer ondervonden. Egter foo en 
tixyfel ik niet , of dit voorgecom Jlcunt nog op eeni- 
ge 'waarheid , ende de ecn of andere feekere onder- 
vinding. De-viclke deefe foii kunnen weefen , dat 
ey een foort van 'wilde Bycn is , de kleenjle foort 
van Hoorntorens niet feer ongelyk , dewelke aan ds 
fleene muragien veel neflelen , ende haare ivonhi- 
gen aldmr nyt fceen ende kkymaaken; fynde fom- 
tyts de Jieenkens diefe draagen foo groot , dat het 
fivaarelyk te begrypen is, hoe dat deefe teere Dier- 
kens foo een groote lafi , ende dat felfs onder het 
vHegen inde het heffen tan baar eygen lichaam 
kunnen tillen. f Jd'aarom dan haar nejl , enaar in 
tien of Pwaalf jonge Byen in gevoet eieorden , foo 
fwaar dikmaals 'uoeegt , dat het mei een of tmee pont 
gewigt kan ophaalen. Gelyk ik in het Jaar \666 
aan een van de coufynen der venjlers,in het lanthuis 
van den Heer Thevenot , en in ’tby fyn van den 
Heer Steno, in het dorp van Iffy, niet verre van Parys 
geleegen, kvoani te obferveeren voor de eerfle tnaalt in 
hctfclve nefl vond ik ook doen ter tyt een rootagtigfes- 
beenig PV mnken zft gein in een Pop b veranderde, 
maar uytmygeen Bye, maar een feer aardige Schal- 
byter c , naa een rond jaar daar naa kvoam te 
vergroeyen, ende dat fonderdatik kon merken , dat 
dit Wurmken in al die tyt eenig aamnerkelyk voet- 
fel nani: levende aUcen,indien het at,hy het fteenig 
ende kleyagtig gruys van deefe nefien. Siet voorts 
de explicatie van de afbeelding. Nog vond ikdaar 
in een ongemeene JVefpe; ende in fommige lang~ 
*ix>erpige uytgeholde Pypkens daar vond ik eenige 
vliefige fpinfeis van Byen, dieal verlaaten endedoor 
gebrooken rnaaren. Uyt al het mslke dan blykt , 
het fomtyts kan geohfcrveert fyn , dat de Byen 
fteenkens gedragen hebben. Dan dit en fyn geen 
ordinare Byen gevieeft , alfoo ik nooit heb kunnen 
verflaan,dat dit daar van fou geobferveert fyn. Ik 
fie de geleerde Aldrovandus deefe Nefien meede 
geobferveert te hebben , dan niet ais uyt kley alleen 
geformeert , ais in fyn Paralipomenis te Jien is , 
alwaar hy de Wuwi der Bye , te gelyk met het neJl 
roumelyk vytbeelt, Seggende dat Arifl. Ili fi. anim. 
Cap. 2^. meede van dit foort der Byengemag inaakt. 
Dan alfoo Arifloteles in fyn Hijlorie der Byen 
de jdnatomie nlct en hecft gebruykt , foo on becfc hy 
tot 
