BIBLIA NATURAE. 
lignis earum multitudo , & temporis ^ quo na- 
tae funt, ignoratio ; dum interim Foeraellae 
natales fatis exafle cognofcimus. Apes nam- 
que vulgares quovis propemodum anni tempo- 
re generantur; & quamvis, examinandi prae- 
fertim tempore , grandior atque abundantior 
earum fit proventus ; attamen aliae aliis quan- 
doque unius, duorum , trium , quatuorve men- 
fium intervallo citius in lucem eduntur: non. 
nullae enim Qopriifi tempore examinis dudum 
praeterlaplb demum excluduntur: quod ipfum 
circa Mafculos quoque verum deprehendi. 
Adde , quod Foeraella ve! menfe etiam Mar- 
tio Ovulis fuis pariendis acriter jam occupata 
fit: unde necelTario Apum aliae citius, aliae tar- 
dius, nafcuntur,& prorfus ambiguum redditur 
de longitudine vel brevitate vitae earundem 
judicium. Quis enim in tanto numero juniores 
a lenioribus dignofeere valet ? Sane nemo. De 
Mafculorum vita quoque nondum adeo certo 
conflat; quanquam enim ego exiflimem , eos 
vix ultra fex odlove feptimanas naturaliter vi- 
vere ; haud tamen id per indubitata inihi ex- 
perimenta innotuit: imo crediderim , non nifi 
difficillimo labore hanc rem oblervari polTe. 
Nonnulli quidem mihi adfeverant^ fe Mares, 
cum Foemella minus plene prolifica efl , in 
hyemem usque fuperflites vidiffe. Utut haec 
fefe habeant , id unicum certus fcio , 
quod ea omnia diligentius adhuc invefti- 
gare neceffum fit : quum enim Mares vio- 
lentam fubeant mortem > ideo haftenus de 
longitudine naturalis eorundem vitae certi ni- 
hil determinari potefir. Interim tamen quam 
minime alienus fum ab illa opinione, quae lla- 
tuit, vitam eorum naturalem haud ultra fex o- 
ftove hebdomadas protrahi. Ut autem ita fen- 
tiam, nonnullae primum me inducunt obferva- 
tiones}tum vero & generales illae Naturae le- 
ges, juxta quas iflhaec Animalcula ilico vita 
excedere debent , quamprimum munere fuo 
circa generationis negotium funt perfun6la: 
ifto enim tempore exafto revera nulli amplius 
ufui deinceps infervit horumce Mafculornm 
vita. Manifeftum id eft in Ephemero : patet 
etiam in Bombycum Papilionibus , qui plerum- 
que triduo , poftquam femen fuum in lucem 
ediderunt, moriuntur ; nlfi cum frigidior ell 
anni tempeflas : tum enim diutius fuperfurit j 
quandoquidejjj^ uti mihi videtur, vitales Ipi- 
Titu.s atque humores horum Animalculorum , 
quae toto vitae fuae tempore nec quidquam 
«omedunt, fub aura frigidiufcula haud adeo 
fubi- 
W'}fken al doet. Want de Remeem Byen ivordev 
haajl op alk tyden 'oan het jaar voortgetedt , ei: 
hoewel fy in de fwermtyt in een greot en oveu 
vioedig getal voortkomen, foo komtde eenc wil een 
maant, twee, drie, en vier cerder , ais de anclere 
ter vuerelt, want fommige koomen eerficlyk vooit 
ais de fwermtyt al lang gedaan is , dat ik eok 
omtrent de Mannekcns .felfs heb aangemerkt. Doet 
hier by , dat het Wyfken al in Maart overvloe- 
dig haar Eyeren begint te fitm, waar door dan 
nootfakelyk de eenc Bye cerder ais de anderegebo. 
ren wt, dat de langte of kortte van haar leeven 
decncmaalonfeekermaakt: enwic is het dan mo- 
gelykonder foo een groot getal de.jongfie van de 
oudfte te onderfcheyden ? feker niemant. Het 
der Mantiekens is meedc nogfoo feeker nkt 
hoewel ik oordeel, dat fe maar fes of a^t 
natuurelyk leeven , foo beflaat dat in geen feeke 
ondervkding, en ten anderen geloof ik niet, dat 
men het fonder cen feer f^are moeyte fou kmnen 
ondervinden. Hoewel eemge my verfekeren , 
fedcMannekens,wanncerbetffyfl^^nongeregt,g 
is, tot in de v^inter hebben fien leevere ; wat er 
van is, dit is feeker, dat het alles nog neerfug 
mderfogt moet fynten daaroin, alfoo haar doot ge- 
weldig is, foo kan men tot nog toe nkt feker s van 
de langte van haar natuurelyk leeven bejluytcn : 
hoewel ik feeftemaal ni et ftemt van dat gevoele 
m, dat fe nkt langer ais fes of agt weeken na^ 
mrelyk leeven. En dat trek ik eerfi uyt eenige^ 
idervindingen, tn dan odk uyt dk genes ale 
den der Natuur, van dat deefi Dkrkens n 
. Ae voortteeiing 
trven , ais fy haar Iphgt onitren 
. n ook in der daad 
dbragt hehben , op welken , 
'efi Mmim omut «» " 
Haf. of i, 
, ■ naa het Jetten van 
e in het gemeen drie daag 
. . ten y dat de tyt 
lar faat komen te feiven , .J P 
. r is, want dan leven Jy 
in het jaar feer kout is, JJ 
nger, dat ik oordeel fyn oorfpronk te neemen , 
I dat de levensgeepn, en de vogtigheeden van 
t Dkrken, dat nooit en cet , naa fyn geboorte, 
Tt tt tt i dati 
