JOANNIS SWAMM£rdaMMII 
'Quando igitur Vermes , qui a me ad Quar- ■ Wanneer dan de Wurmkens , die op deefe Eerfle 
i Mutationum Ordinis Primum Modum relati Wvs inde Vierde Order der ni/rn 
ti Mutationum Ordinis Primum Modum relati 
funt , fatis comederunt , eorumque membra 
fub cute jufte accreverunt j tunc idoneum ii 
]ocum fibi quaerunt , in quo tuti & quieti in 
Nympham pullulare queant. Ibi deinde per 
aliquod tempus conquiefcunt j donec fenfini 
omnem penitus priftinum fuum motum amit- 
tant. Attamen haudquaquam tum notabiliter 
contrahuntur, minores fiunt, aut forma mu- 
tantur; quamvis interea temporis intus, in ciite 
fua non depolita , habituna verae Nymphae in- 
duant. 
Inde itaque hilnc maximi momrniti ufum 
haurimus , quod infenfibilis perfpiratio , quam 
in Nymphis obtinere paflim adferui , hoc in 
exemplo ipfis veluc oculis con(pii.i queat. In 
huiusce enim primae fpeciei Vermiculis pri- 
mo obfervatur, quod Nympha umverfam Ver- 
mis cutem repleat : poftea vero haec Nym- 
pha , modo fenfibus haud percipiendo colorem 
mutans, & femet pedetentim contrahens j ab 
extremis cutis apicibus intus utrinqiie recedit, 
adeoque cutem tunc ex parte tantum replet ; 
quod quidem eousque procedit, donec tandem 
Nympha, ob fuperfluorum humorum evapora- 
tionem magis magisque contra^a, efficiat; ut 
duae perquam confpicuae > altera 
circa Caput, altera cJtca Caudam & Ventrem 
memoratae Nymphae, m Vermis cute non de- 
pofita, fefe manifeftent. Atque hae cavita- 
tes deinde continuo majores majoresque eva- 
dunt ; donec Animaldulum virium fuarum 
perfeftionem acquifiverit. Simile quidpiam 
Vir expertiffimus , D- Hurveus , circa foveo- 
lam five cavitatem recentium Ovorum Galli- 
naceorum obtinere adnotavit ; nam & haec li- 
quidorum evaporatione fcnfim ampliatur. 
Propterea ficubi duraeftin hifce Vermibus 
& tenax cutis, aut eo tempore , quo Vermiculus 
intus in Nymphae formam extuberat, nonnihil 
magis indurefcit; haud aliter fieri poteft, nifi 
ut priftiiia V ermis figura permaneat integra : 
dum interea intus in cute indurata, a qua Ani- 
malculum paullatim magis maglsque fep aratur, 
hoc Nymphae formam induit; quemadmodum 
pollea in Quarti mei Ordinis Iconibus nitidiffime 
demonllrabo. Im® > hifce deinde fub- 
jungam, peculiares meae Obfervationes hanc 
rem adhuc facilius intelligendam atque expli- 
catiorem reddeni! ; audeo enim ad has potifli- 
mum confidenter provocare ; quandoquidem 
fum- 
Wys in de Vierde Order der veranderingen van 
my gejiek isorden, genoegfaam hebben gegeeten , 
ori dat hadre leedematen hek-wamelyk onder hct 
vel aangegroeyt fyn ; .foo 'foeken fy een bekwaame 
pladts , oni ctldaar in riijl en.fekcrbeid tot een Pop~ 
ken 'liyt te ptiylen, Waar toe fy b/accr dan eenigen 
tyt JHl boudcn , tot fy allengsKens alie haare vo- 
rige bemeeging kornen te verliefen , finder nog- 
tdns dat fy nwkelyk inkrimpen , kkmder 'wor~ 
den , of de gedaOnte 'verandercn ; ‘cn dat niet te- 
genjtaande fy , binnen in loaar onafgekyde huyt f, 
de gejlahe van een voaare Pop aannecmen. 
Het vxlk ons dan dit feer gevbigtig voordeel komt 
te geeven, dat men de ongevoelige uytdamping , 
die ik hier en daar in de Popkens gofegt hcb te 
gefchiedeiiy ais met oegen daar fien kan. fVant 
in deefe eerfle foorten van Wurmkens fiet men 
eerjlelyk het Popken, het gantfchc vel van de Wiirm 
te vervullen; daar naa ongevoelyk van de verruv) 
veranderende , en fig alkngskcns te famen trekken- 
de, {'i^aar door de uyterjie tippen of puntkens van 
het vel aan beyde de hoeken of uyteynden verlaaten 
7 f genoemde vel ten 
t p!T' dat eyndelyk hetgenoem. 
opknmeer ende meer, door uytwaafeming van 
tto ige vogtigheeden , t' faamcn getrokken wer- 
on e i daai Pwee feer kenbaare holligheeden , de 
een omtrent het Hooft,den anderomtrent de Staart 
ope de Buyk van het gefeyde Popken, in het onaf- 
gejtioopte Vel van de Wurm haar dan oopenbaa- 
ren. En dewelke holligheeden tot het Dierkenfyn 
volkoomen fierkte verkreegen heeft, nog gediiurig 
grooter ende grooter voerden. Ah ook omtrent het 
kuylken ofte de holligbeid in de verfche Hoender 
Eyeren, dat meede door uytmaafeming van vogtig- 
heeden metter tyd vergroot iverd, van den door 
ervarenen Heer Harveus te gefcbieden aange- 
merkt is. 
Hieroni , manneer dan de hiiyt hart en taay in 
deefe W irmen is , of dat defelve , voanneer het 
Wurmken inwendig tot de gefialte van een Popken 
uytpuylt, 'wat harder 'aort : foo kan het niet an- 
dcrswecfen, of de eerfle gefialte van de Wurm 
moet nootfakelyk blyven. En binnen in het verftyf- 
de vel, daar het Dierken allengskens meer en meer 
afgefcheyden wt; daar neemt hct de gefialte van 
een Popken aan. Gelyk ah ik in het vervolg in 
de afbeeldingen van myn Vierde Order net fal 
vertoonen. En dat nog beter kan begreepen wor- 
den , uyt myne iyfondere ondervindingen , die ik 
aldaar vervolgens fal voorfielkn. En v>aar, op ik 
my 
