66o 
JOANNtS SWAMMERDAMMII 
Induftrius quousque ex Icone co- 
gnofcere mihi licet, Vermem hunc, Metamorph. 
Natura!. Part. I. Experim. LXX, pariter defcri- 
pfit & figura expreffit', oblitus tamen comme- 
morare , utrum in terra an in aquis eum repe- 
rerit. Imo inter omnia, quae de hoc Verme 
narrat, aliud nihil notatu dignum datur , nifi quod 
eum per novem menfes absque alimento fu- 
perftitem fuiffe viderit : quapropter & Cha- 
maeleontis ipfi impertit nomen ; quippe com- 
muni illo feduftus errore , quo ferunt Animal 
iftud aere viftitare. 
EruditiHimus Aldf’ 0 ’oandui V erraem hunc no- 
Ilriim itidem, fub nomine Intellini aquae j de- 
fcribit , Iconemque ejus fimiliter exhibet ; at 
* vero, Mufcam ex eo provenire , & quae por- 
ro de natura hujus Vermis a me obfervata 
fune , quoque ignoravit. 
CAPUT TERTIUM-. 
VeTmh Anatome : Dentes ; Ventriculus ; 
Intejlina; Fafa Salivalia ; Fiflulae ^ 
Pulmonales ; Pingue j Cor ; Cerebrum 
£«? Mufculi. 
P artes internae Vermis, e quo Mufea Afii 
Ius proerefeit > funt Dentes, Gula, Ven- 
triculus, Inteftina tenuia & cralTa, Vala Sali- 
valia, Fiftulae Pulmonales , Pinguitudo j Cor, 
Cerebrum, Medulla Spinalis, Nervi atque Mu- 
fculi ; de quibus fingulis nunc feorfim agam. 
Dentes in poftica Oris parte collocati funt: prout 
nonnullis in Pifeibus etiam- obtinet ; ut ideo ci- 
bum, Ore jam jam haullum , etiamnum con- 
fringere queant, priusquam is in Ventriculum 
defeendat. In Cancello aeque , ac in Gamma- 
ris, Dentes vidi ipfo in cavo Ventriculi defi- 
xos j quorum aliquot hodieque adfervo. Den- 
tes noftri Vermis ex materie confiant corneo- 
oflea, atque paffim quibusdam inaequales funt | 
afperitatibus j quas tamen , utpote non admo- 1 
dum notabiles. Icone non repraefento. Gula 
pertenuis eft canaliculus , qui , ab Ore & Fau- 
cibus ortus , dein cuni Ventriculo fefg conjun- 
git , tranfiens pet rimam , in Medulla Spinali 
ex compofito hunc in finem fabrefaJlam : prout 
in aliis quoque Infeftis locum habet. Eam ob 
rationem Cerebrum veltiti fuper anteriore V en- 
triculi regione collocatum in hoc Verme repe- 
titur. Ventriculus ipfe membranaceam quali 
refert particulam, quae, ficubi Vermem ilico, 
pofiquam captus eft, oleo Terebinthinae inter- 
fece- 
Faa dat ik uyt de figuur Jien kan , /do vertoont 
'en befchryft de tieerjlige Goedaert meede deeft 
WuTtn , hi fyn LXX bevhidin^ van fyn eerjle 
Deel der Metamorphofis nat. ; maar hy fegtniet, 
of hy die op het lant , of in het ivaler gevondeft 
heeft. Ln al het geen y dat hy daetr "Daii fegty dat 
aanmeikelyk is , dat bejlaat, indat hy hem heeft 
Jien keven over de negen maanden fender voetfel. 
En daarom noemt hy hem de Chameleon, fynde 
misleyt door de algemeene d-waUng ■, dat dat Ditf 
by de lucht fou leeven. 
De geleerde AldrovandUs befchryft meede deefett 
JVurm , onder de naam van Waterdarm , en by 
hem is ook fyn afbeelding te fien ; dan dat daar 
een Flieg uyt vergroeyt ; en wat vorder van de 
natuur defer Wurm van my geobferveei^ is fis hem 
xmbekent gevieeji. 
HET DERDE HOOFDSTUK. 
De Ontleeding van de Wurm, fyn Tan- 
den, Maag , Darmen , Kwylvaten , 
Longpypen , Vet , Hert , Herfenen , 
ende Spieren. 
D e inwendige declen van de JVurm , daar de 
JJilus Vlieg uyt vergroeyt , fyn de Tanden , 
de Slokdarm, de Maag , de dimne en dikke Darmen , 
de Kwylvaten , de Longpypen , het Vet , het Hert, 
de Herfenen, het Ruggemerg , de Senuen endo Spie- 
ren, waar van ik byfonderlyk nu fal fpreeken. De 
Tanden fyn agter in de Mont geplaatjl , op de 
manier,als in fommige Vifjchen gefchiet,en waar 
door J'y het voetfel, dat fe alreede in gejlokt heb- 
ben , mg komvn te breeken ,eer fy dat naa de Maag 
Jenden, In de Kreeft-Slak , ais ook in de KreeJ- 
ten heb ikgefien, dat deefe Dierenjelfs Tanden 
binnen in de Maag hebben , waar van ik 'er ee~ 
nige bewaar. De Tanden in deje JVurm be- 
Jtaan uyt hoombeen^ en Jy hebben hier cn daar 
haare onejfenhedcn , die ik nict uytbeelde , um dat 
fy niet fecr opmerkelyk fyn. De Slokdarm is een 
fecr dun canaalken , dat uyt den mont en keel fprtiy 
tende , Jig met de Maag vereenigt ; het felve 
door een Jpleet , die in het Ruggemerg expres daar 
toe gemaakt is; ais in andere Jnjetien meede plaats 
heeft. Soo dat dan de Herfenen ais boven op 
het voorjle gedeelte van de Maag komen te leg~ 
gen. De Maag felve vertoont fig ais een vliefig 
deelken , dat in een JVurm , die dadelyk naa hy go~ 
vangen is, en in Tarpentyn olie gedooivlort , 
ingefogen en vermaalt eeten vervuli te fytt 
mnt , 
