fe i B L I A NATURAE. 
debeat fubftantia , quae , 
^otneuto ^ tantopere mirabilem in Mufculo 
otum excitat : quamvis interim minime con- 
aliud quidpiara ab hac in Mufculo effici, 
^uarri quod ventus, digitus, bacillus, aut fe- 
ad Vkl-n Herbae impatientis filiqua , 
^^wrdlas hujus contrahendas, producit. 
8 ?? 
illo temporis llikyfulk een wmderlarelyke beweegikg daaf iti 
oorjaakt. Sonder dat mcnfeggen kan, dat/e y et t 
anders in de Spier dott f ah de ‘wint , een vinger , 
een.ftoksken i of een borflel , tot de famentrekkend^ 
Saadkoker van het Kruidje roertny niet deetj om 
haare Fefelkens te doen contraheereiu 
hii^ fupra jam indicavi, exittWo 
conr’ ’ quod, ficubi Nervus 
iu? > ^P^e etiam ejus Mufcu- 
adfidua in contra£lione, aut faltem perpe- 
ftitutn *^'xu ad contraftionem , con- 
Traci'*nf ^ ®beat: quemadmodum olim in 
^uxqiie ^n° 'tu jam memoravi , 
nam i ^^^rius adhuc ob oculos po- 
Iculorum^'^ exhibiturus , qua juges Mu- 
A n? confiderare licet, 
que fic ^differr adgrediar, hnem 
'vertere ac ^*’*°*^* imponam ; animad 
tum oportet , quanam ratione 
udhuc iTiot Mufculi, quando nunquam 
primis chcalnf^”^ H, quod prae- 
^ufculoru ^ • °^^^tvari potell: quin & circa 
His hoc inf^ ^‘tdimenta in Animantibus majori- 
^utemnori»^'^ ^*-P°te in quibus Mufculi 
tranacei fe coafti, albi , mem- 
more gei’ primordiis fuis velut ex hu- 
compofiti, deprehenduntur. In 
^Hfculi maxime notabile efl„ quoc 
‘Het figuran ^ tempus , quo Animal aliam in 
tum mae * *^*^^^'* invillbiles fint , & citiffi- 
Imo Vel circaT^*^'^^ uugeancur ac increfcant 
uti praecipue in artus id ipfum obtinet . 
i qui yunbus horumque Mufculis eil 
^tercere,impuifisq^^j^"^ud«in ffi modum ac- 
aud aliter difpandi cernim'^'^*’ aut Sanguine, 
“Pervacaneis turgefcerenr fi liquidis 
r''””VoSr’r 
Attamen - l iuftar ten- 
*^^m habet i quon/*^ praecipue lo- 
Hre movent ^nge diu- 
q^**^ Animantium aliorum quorumcun- 
Pofiquam Caput’ P®’’ ufiquot etiam dies, 
?otum fuum LnferL refciffiim fuit , 
Hper, cum Infefta^^d^^* ^^“^^^'''crtimus in- 
QC Ci^rntyn*. 
dtfc 
tibus 
y“'-» eorum corpora Hiis prorum 
. " '""te atque expandi : qu^d S''""- 
no Sanguine inVu^ 
’‘Wem obtinet Hino propoi-tio- 
quodiliofuru Mufculi ^'^^^‘^^Hitur , 
r^ntrah^^ 
■ er: 
quod 
Waar uyt ik dan osrdeel te volgen, aisbomt ah 
reede gefegt fr, dat ah een Senuix) geduurig geir- 
riteert wort , dat dan ook de Spier in een geduuru 
ge contraaie, often minften in een gefiadige trag^ 
ting en renitentie tot defehe foti 'xeefen. Jh ik 
voor deefen in niyn Tradtaat van de Jdenihaaling 
beb aangeweejen. En ik nu tcrflont 'ixat klamder 
fal openen , door een manier voor te Jlellen , “rnaar 
door men de gedmrige bemegingen der Spiereti 
eenigjins kan confidereeren. 
Adaar eer ik daar toe hm , en te gelykdii difcoiirs 
eyndige, foo is het feer nodig aan te merken en te 
Jien , 'op ixat manier de Sphren gejlelt fyn y eer fy 
haarooit beixeegt hebhen. Hetwelk voornamclyk om^ 
trent de InfeSten te befpeitren h, en omtrent de be- 
gintfelen der Spieren in giootei Diereny ahvaav 
vien dan fiety datfe meeflen tyt in een gedrongen 
fyn , en van coukur oxit en vliefagtig ; Jyndc heel 
in haar begintfel ah uyt geleyagtige vogtigheeden 
hejlaande. In de InfeBen h ddtfeer aanmerkelyk , 
datfe in die tyt , wanneer het Dior een andere geftah 
tefalaanneemen, ah onfigtbaarfyn, enmeenge. 
ringc tyt feer toenemen en aangnoeyen , at ook. 
ganfche leedematen doen, voornamelyk omtretts 
de Beenen en haare Spieren gejchtet y dte men ver^ 
wonderlyk fiet aangroeyen, en door ingedrongs 
vogtigheeden of bloet uytgefe^ te ‘txorden , even ah 
met een opfpanning van ovet t olli ge vogtigheeden^ 
Waar door dan dic deelen tnet er tyt , ah tegens 
haar natuur , uytgerekt en een Boog gefpanneti 
txorden : dat voornamelyk it^ ^le InfeSten plaats beefti 
txelkers Spieren ook veel langer betxeegen,als die 
van eenige andere Dieren, felf^ dat het Hooft 
al eenige dagen van het lichaam gefnee en is ge 
txeejt. En men fiet ook, dat ah fe uyt haare 
afgelegde huit breeken, dat dan ook haare bcha^ 
men feer fchielyk groot en uytgefpannen txorden. 
Dat ook naa proportio fiant grypt m de Die. 
ren, die een heter bloet hebhen. En het geen te 
txeeg brengt, dat haare Spieren fig foo veel tc 
fterker dan txeer tragten te contraheeren , en h 
figfelven te krimpen. Ook Jiet men klaarlyk, datt 
ah de Spieren haar m begtnnm te ^ betxeegent 
datfe door het bloet , dat ztg mtxendig indringti 
en haar voor een gedee!te’dilateert ,veel roder txor- 
den en datfe door de Bloetvaten, die haar dooP 
’ Hh h4 hh hh hh 
