Onbekende ZUYDLA'ND. 69 
Dit Eyland is wel agt mylen Ooft en Weft lang, en drie 
of vier mylen breed, rondom leggende op een fmal riff. Als 
vvy hier klaar geraakt waaren, maakten wy weder 1'poed , ge- 
lyk men wel begrypen kan , dat lieden die met alle ongemak- 
ken van ziektens, gebrek aan leeftogt, en noodige verver- 
fching worftelen , en hier des da 3 gs de heete zonneftraalen 
en ’snachts de felfte koude tnoeften verduuren, zich niet lang 
ophouden, maar met allen fpoed naar het eynde van hunnen 
togt, en de begeerde haven van ruft en verkwikking zullen 
fpoeden. Scbou. 
Den Hden Augufti zeylden wy het Schoutens eyland voorby 5 
aldus genoemt na fchipper Co melis Schouten op de voorzeyde/ani, 
Auftralifche reyze ; dat een fchoon groen Eyland is , lullig om 
aan te zien, en wel 18 of 19 myien na giffing lang, wordende 
door zeer rad en' gaauw volk bewoont: 
Den 1 6ijen dito paffeerdeu wy de Linie /Equinoctiaal. 
Den ïjffen dito zagen wy het eynde van het groote land van 
Nova Guinea of Terra des Papous, dat mede eerft door den ea 
togt van Schouten en lc Maire is bekent geworden. 
Den 26ftcn dito kregen wy het Eyland Gilolo in het gezigt , Giloto 
dat met Ternate, Tidore, Motir, Makjan en Batsjan de ze s 
Molukfche Eylanden uytmaakt, waar van daan de berugte lpe- 
cerye der Nagelen 19 hervoort gekomen $ die nu hier overat 
uytgeroeyt zyn , en nog jaarlyks uytgeroeyt worden; wyl Am. 
boina alleen zoo veel der zelve kan vóórtbrengen , als de heele 
wereld noodig heeft. 
Het is wel 7c of 80 mylen lang, en ontrent ook zoo breed, 
en plagt in oude tyden over de andere Eylanden te gebieden t 
maar tegenwoordig (laat het onder de Koningen van Ternate 
en Tidore, of de Ooftindifche Maatfchappy, die ’er eenige 
vaftigheyd heeft, en ’er jaarlyks gevolroagtigden naar toe zend, 
om alle Nagel- en Nooteboomen, die zy daar vinden zuilen, 
uyt te roeyen. 
Wy zullen van den Nagelboom in ’t kort iets zeggen, hy i Sboamfle- 
in gedaante den Laurier gelyk, en eenen hoogen ouderdom febreven 
krygt, ja wel van hondert en meer jaaren. Hy heeft een rede* 
lyke hoogte, en breyd zich in veele takken uyt, die digt l y 
1 3 e*u 
