Onbekende ZUYDLAND. 133 
dat in aenzien en pragt met regt een Palys mag worden ge. 
noemt! Het is van gebakken fteen en met twee verdiepingen 
zoo hoog opgehaalt, dat men het pannendak zeei verre y 
zee boven alle andere huyzen en bolwerken heen ontde . 
het in deze Vcfting noyt aen gefcbut , ammunitie , bezetting 
S lifcoEt ma» geit. beLven w, de» Lezer «et te verzeker 
'“óelyk »o Batavia de groo.He Koopflad van het 
het middelpunt en hart van den ftaac der Nederlan , Awoon. 
fchappY is, waar in alle haere Koopman fchappen en Middelen *„ in 
te zamen vloeyien , en weer herwaerts en derwaarts afgezonden*» 
worden; zoo kan men wel bedenken, dat ’er in den omtrek Sm*. 
der zelve en haere Voorlieden zich een groot getal van Inge- 
zetenen bevinden, die tot digte by de hondert duyzend zie en 
begroot worden, en alle of Dienaers der Maetfchappye of vrye 
Luyden zyn. Men vind ’er, om van de Europeèw met te fpre 
ken Chinezen , die verre het grootfte getal uytmaeken , Mixtir 
zen! Mooren , Armeniërs, Perfiaenen, Bengaleezen, Inboor- 
lingen van Timor , Tonkin , Siam , Arrakan , Sumatra en 
Korneo nevens Macaffaeren , Amboineezen , lernatanen 
JJandaneezen, Maleyers, Miers, Mardykers , en eene menigte 
v an andere volkeren ; die een groot gewoel in de ftadt geven en 
eenen ongeloofiyk fwaeren handel dryven. 
De Chineezen zyn onder deze vreemde Natiën de eerde, zoo China- 
„1 : n rink van den koophandel, als in aenzien by de Neer-zto, 
Sdi" Het is een fchrander, beleeft en gedienftig volk dat 
aen deze Stade groote nering en gerief toebrengt: want zy doen 
niet alleen grooten handel in Thee, Porcelynen Zyde Itoffen , 
enz, ma er zy zyn ook de meefters in alle vernuftige handwer- 
ken en niets is ’er, dat zy niet zullen namaeken , of dat zy 
niet derven ondernemen. De vifcherye wort door hunne neer- 
Lheyd meeft onderhouden , ook wort de landbouw door hun mar 
alleen waargenomen. Zy branie» arak, bakken (tenen, en Md. 
pachten de grootfte en fwaerite pachten det Maatfckappye ƒ 
fchoonze zeffs de ttrootlle fmokkelaets der wereld zyn , en zoo 
atereet op te lieten’ en bedriegen , dat men zich nanwlybs voor 
Lu wagten kan. Dege honden Gacrkeifcns en Ttahuyze» • 
R 3 
