13 4 ■ Tweeiaarige REYZE naar het 
geene loopen mee alle Waeren om en brengen die aan de huy- 
zen te koop, en veele geneeren zich met waterhaelen, of voeren 
met prauwen om een fober loon de menichen overal heen, dat 
om de barnende zonneftraelen een groot gemak geeft. Ja daer 
js niets, hoe gering ook, daer de Chineezen niet in handelen, 
en winft uyt trekken, tot den drek inkluys, die zy: alzoo men 
hier geene gegraven fekreten heeft, des avonds met prauwen uyt 
de huyzen wegvoeren. 
Hunne Zy hebben eenen Hooftman , die hunne zaeken by de hoog® 
tevens Regering uytvoert en voor hun ten beften (preekt $ ook hebben 
vi)ze. Z y hunne eygeu kleeding met lang hoofthair, dat niet op zyn 
Tartars gefchooren is, en leven verder naar de wetten van hun 
land , en in hunne eygene Godtsdienft , dien zy in twee Tem. 
pels buyten de ftadt ceffenen alwaar zy ook hunne graaven heb. 
ben, die na het vermogen der dooden uytmuntend fraeyen prag- 
tig zyn , en waer aen zy geen geld zullen fpaeren , gelyk ook 
niet aen hunne Blylpeelen , die Wajangs genoemt worden, en 
waer of zy dermaten gezet zyn , dat d e jonken die een behou- 
den reyze doen, nooyt nalaeten, ’t zy alleen, ’t zy met haer 
drie op vieren, zoo een Blyfpel te geven, waer by ze, fchoon 
het veel geld koft, de aenfehouwers voor niet toelaeten. 
de Ne- Egter zyn onder de Inwoonders van Batavia de Nederlanders , 
derlaud- als Heeren des lands en den grootften rykdom bezittende, verre 
d (rt < de voornaamfte; die of Bediende der Maetfchappye, of viye 
luyden zyn, welke laatfte onder de Maetfchappye, als hunne 
Overheyd , ftaen , en zich generen met den koophandel , of 
eenig ambagt doen, en ook wel van hunne renten leven. 
Zeven In ’t gemeen leven alhier dezelve elk naer zyn vermogen , 
zeer , als luyden die geen geld ontbreekt , met de uyterfte pragt 
f ra & u Z- die men jn ee n groot getal van koetzen en paerden ziet uyu 
munten , want die dezelve niet en heeft word niet gerekent ; 
alles wat tot de tafel en het huyshouden hoort is van zilver. Ja 
men vint nergens Vrouwen, die meet op koftelyke kleederen 
en ftaeje juweelen gezet zyn , dat zy zelfs in de flaevinnen ,die 
haer volgen, doen blyken, welke zy zoo fraey opfehikken ? 
dat ’er de Mannen wel op konnen verheven \ die van hunnen 
kant ook groote liefhebbers zyn van goude knoppen aen d e 
rok* 
