66 
Vlyisis Aldrouandi 
cztiy)*:. 
Lib. 7. 
Venter. 
De par. 4, 
cap. 5. 
jitramen - 
7itm . 
Ltb. 7 . 
Ualieut. 
vocat Sdioliaftes Nicandri . Circa Tcuthi & Teurhidis alneum maiores pin- r 
na? funr ,c.uatn circa alueum Polypi aut Sepia.lAthensusex Ariftotele Loliginem ha- 
bere plurima Sepi® fimilia probat , eundem fcilicet pedum numerum, & promufcides, 
& e pedibus inferiores quidem paruos,fuperiorcs maiores, promufeidem dextram craf- 
fiorem ,corpufcu]um totum ,ir.olliufculum & oblongum , qua: omnia & maiori & minori 
Loligini conucmunt. Porro corpufculum fiue oavanoi Athenaus hic appellat , quod xc/- 
;\ia»"Anftoteles dixit , Gaza ventrem : de eo enim ficferibit:Sepijs& Polypis venter fimi- 
lis,tiim figura, tum tadu eft. At ijs quas Loligines 3ppeilamus , bina quidem cqncepracu- 
Ja ventris fpeciem gerunt : fed alterum n inus ingluuiem imitatur , & radu diferepat , quC- 
riam corpus etiam totum carne molliore confiat. Inepte Albertus Magnus ,& Ifidorus 
Loligini fquamas tribuunt. Hac de partibus externis ,&prin um quidem deatramento. 
Habent hoc vt Polypi fupraapud mutim potius pofitmn,vt ait Philofophus,Sepi£ vero infia 
adaluum, Prttter atramentum, fuccum quendam purpurafccntem continere Rondcletiusau- 
thoreft,quocenfet Loligines codas fubpurpureas reddi. Catterum Athenaeus de Loligine 
loquens ait: mpi S , o^oi' it >d 8 v ptihttvu , ufo eo^povy idefi, Habet autem & atra* 
mentum in vefica non nigrum , fed pallidum. Cui etiam fubfcribit Oppianus hoc vetfu : F 
: dvb 3 ap»*»<n n't Aeu do^CiS^d^h’ V 7 r‘ipt)dp 0 (;. 
Loligines: neq; his nigrum atramentum fed fubrubrum. 
Athseneusrurfus de Polypo tradjns feribie: £’^f» bi Myo/tyo v SS?ov o’o ulbavn 
z*9*7r ipn’ tf«77-/a,aM’t/-Tfp^po»:habct atramentum non nigrum ,vt Sepia, (ed fubrubeum. 
Ex quibus locis concludere nequeo nunquid Polypo & Loligini eiuldem coloris fit atra- 
! nidor. c.i . mentum. Nam tMpvSpo* & ai^poV videntur diflerre. Caterum cum feribit Ariftotdes 
MoJIiavifcet buscarere, fed mutim habere & atramentum, non ait nigrum fuccum omni- 
bus inefife , vt quidam putarunt , quoniam atramenti ( 108 SoMZ ) notnine vtatur ; nam hoc 
nomine intclligere potuit luccum etiam non nigrum. Nomen igitur atramenti proprie 
Gladiolus , Sepi» conuenit fucco illi nigro & excrementitio , cateris quidem Mollibus vc Polypo, 
tiujque de - Teutho,& Teuthidi improprie. Poftremd,vti docet Arifiotcles , Sepia , Loligini ,& Lo- 
fcnprio. lio partes dura? ac folida? intus per doifum & corporis prona continentur ; quas non eo- 
Bif% 4. c.l» dem appellant nomine: fed quod infertum Sepijseft,Sepium ( (2jiVw) vocant ,quod Lo- 
liginibus (^i<potJ gladiolum . Differunt enim quod Sepia? , robuftum latum q; eft , inter fpi- 
nam & os mediam pr* fe ferens naturam,fungofamintrafecompledtcns&friabiJemcor- 0 
pukntiam: Gladiolus ardior & cartilaginofior eft: forma etiam diferepat pro alueerum 
modo quibus infertus continetur. Vnde quoq; Arhenaus tiadit Loligini tcftam ( os-paxoQ 
exiguam efie & cartilagineam : ratio eft quia terreni miniis quam Sepia obtinet, vc docec 
4. De par. Ariftoteles his verbis: Quod plurimum terreftris materi* habeat Sepia , argumento Se- 
aap. 5. pium eft, quod tale tantumq; fit: hoc enim Polypus caret; Loligo cartilagineofum & tenue 
p/m./ib. gerit. Loligo, inquit Francifcus Maffarius, per dorfum & corporis prona procurrente 
eap. 28. gladiolo cartilagineo: Vnde a thec* calamaria’ fimilitudine, quoniam feu cultrum ,feu ca- 
lamum retinere videatur , pifcem Calamarum appellant. Alij exadius hunc gladiolum 
depingentes anguftum, cartilagineum, pellucidum elfe fcnbunt , ab vna parte cultrum, ab 
altera calamum referre . Itaq; cum nihil defit , quod ad thecam feriptoriam videatur ne- 
celfarium, habet enim etiam atramentum in muti ,aptiffime apud multas nationes, Gallos 
dico, Italos, Hifpanofqjpifcis Calamarius nuncupabitur. Quamuis autem ex Ariftotelis 
verbis fupra pofitis pateat 10 %i<poc, fiue gladiolum ad Loliginem pertinere, aurem 
ad Sepiam: ramen locum quendam ex eodem Philofopho in 1 bris de partibus Anima- ^ 
lium adducit Zoographus ,quo probat Sepium quoq 5 dc Loliginisoftracofeuteftadici: ■ 
Verba autem eiusharc funi Gaza interprete. Loligo fepium cattilaginofum, ac tenue ge- 
rit^ minus atramenti continet , quam Sepia . Sed quia locusei non occurrebat, dum ea 
fcriberet,an Gme Sepiam legatur, dubitat . Profecto a me hic locusnulJomodooblcr- 
uatus eft, ncc abaJijs etiam, qui hadenus de Mollibus commentarios dediflimos edi- 
dere. Et puto hunc locumin Ariltotelc ncutiquam inueniri ,calamiqjaut feriptoris lapfu 
deceptum Zoographum.Ego Loliginis Illyrie* roaxim* pr* catcris gladij iconem ad- 
didi lucidioris dodrin* gratia. Diaphanus iserat , &cryftalli etiam inftar fplendidus. 
Minores vero iuxta politi, lunt Loliginum Venetarum. Hac funt qua, ni fallor, 
communiter de vtriuiq; Loliginis partibus externis intcrnifqj dici a nobis potuerunt: re- 
flat nunc vt vtramqj inter fe difterre demonftremus . Non enim cum Scholiafte Nicandii 
errandum putamus, qui Tj^si' mare e/fe putat Tn&iba laminam .-aureum VVottono, 
qui nebis 
