! 
De Mollibus Lib.I 
37 
£ 
P R O B L E M A T A. 
I NTER quaftiones naturales eiufmodi problema propofuit Plurarchus , Cur colorem 
mutet Polypus ?idq; fic diffoluit i An, inquit, vt Theophraftus fcribir,quia natura ti- 
midum eft animal, ideo perturbatus vna cuuj /piricu etiam colorem mutat? ideo quo- 
R ue ditium eft: 
Semper degeneris mutatur enim color . ( 
Quod fi hoc ad mutationem fufficit , non ad id etiam quod omnes colores refert . Sic enim 
colorem mutat Polypus, vt eum fimilem faciat cuiufuisfaxi colori, ad quod accedit. Hinc 
illud Pindari. 
Marina bcTiia eoiori 
Adtitrtt mentem (fi fie vaftr omnibus 
Ver far e in orbibus . ,Et Theognidis. 
Polypodts fac morem imiteris ver fic olor ts : 
Cuifubttisfemperfii fimilts lapidi. 
Atq; hoc verfutia,& calliditate proflantes aiunt Audio habere, vt fallendi cos gratia quibuf- 
cum agunt, femperPolypumomulentur . Autcenfent eumcutctanquam vefte vti ,ita faci- 
le eam vbi vult exuendo atq; induendo . Quid fi Polypus huic affe&ioni principium metu 
fuo fuppeditat, caufo propriae in alijs funt. Cogita enim quod Empedocles dixit: 
Hoc meris rebus defluxus omnibus tffe. 
Non enim animalia modo&ftirpes,&tcrra,&raare, fed etiam lapides a fe continenter 
dimittunt multos defluxus , & os atqj etiam fenum. Nam corrumpuntur omnia , & olent: 
quia femper aliquid defluit ,& traCricnesaut infultationes faciunt defluxibus , ali; com- 
plexus, eorum alij i<ftus,a]!j m pulfionesquafdam, &circuitiores fupponentes sroaxirre 
autem faxorum marinorum quando mari ea afperguntur ,ac refrigerantur , aiunt affiduo 
quadam abradi multa ac tenuia ramenta: qua non accidant ad alia corpora , led dilaban- 
tur ob meatuum denfitatem , vel excidant perrariores. Polypi autem caro, quod alpe- 
£ $us ipfc poflet iudicare , eft cauernofa & meatuum plena , defluxuumque capax . Is ergo 
quando fibi timet , mutato fpiritu fefe mutans , tanquam conftringit corpus , conti ahitque, 
& aliquamdiu intra fe contrahit exceptos vicinos defluxus. Quippe alperitas vna cum 
mollitie flagella exhibens particulis qua: offeruntur , & non diflipantur , ied congregan- 
fur ,ci»n : defum hic quadam . Argumentum caullae permagnum eft quod neque Polypus 
quarumuis imitatur rerum colorem quibus appropinquat, neque chamoleon albarum i 
fed vterqj ijstantirmadfimilatur , quarum defluxibus meatus proportione habeat refpon- 
dentes. Haec Plutarchus, qui & alibi eandem quoftionem recolens, mutationis in Poly- 
po cauffam diuerfam efle tradit ab ea quam qua: eft in Chamoleonte. Sane etiam Cha- 
mcelon, inquit, mutatur: noovt moliacur aliquid, aut fefe occultet: fed ob metum ita 
v crtitur, natura meciculofus : & id mutationis confequitur ,vt ait Theophraftus , ob fpiri- 
t°s multitudinem . parum enim abeli quin totum eius corpus pulmone impleatur, quo 
ln dicatur ipfum fpiricuum plenum , & mutatu facilem effe. At Polypi mutatio non eft 
anirD * affeifio , fed aiftio quadam . Mutat enim fe dedita opera , hac arte fugiens qua: ti- 
5 ^APP^hendens quibus alitur: decipiendo capiens non fugientia , &euitansproter- 
j) lH Pielliegregij dodiiilrniq; Philofophi Phyficarum quaeftionum folutiones torn- 
is 11 io * apud me manufcrjpto extant iampridem ab vtriufque linguo do&iflimo viro io- 
hanne orteno Gallo in Latinum fermonem verfo , in quibus eadem foiuitur quoftio his 
veri)is * ^ Ur colorem mutat Polypusadquolcunque lapides accefferit? timidum valde 
eft illud animalis genus ,ftatim^ue vbiftrepitum aliquem profenfic, aut fe a pifcatoribus 
peti lufpicatur , petrarum colorem quibus infidet , mutuatur . Videntur ennn a corpon- 
us omnibus, ab aere, a ferro,alapid bus emanare quidam radij: quibus admittendis 
cum fit idoneum Polypj corpus, eorum etiam colorem retinet. Itaque cum timore illo 
a &icitur , horret coi pote atq Ue j ta conftringitur i vt quosde vicinis corpor.bus erumpentes 
tddiosiuperficieadni! it, pertinaciter etiam retineat. Sed intelligendumeft oequePoly- 
pum , r eq; Cham^lconctn colorem album vnquam affumere ,quia potos ad coloris lftius, 
t t jd taterorum iulceptionetn commodos nen habeant . Ha&enus Pfellus . Tres itaque 
*“ smi Ei Icnptorcs antiqui tradere videntur huius immutationis, voluntariam ,natu- 
D raltrn. 
Ltb. de fe - 
ler . animal. 
1 
