De Mollibus Lib.L j 
A Scobem rem fimgulnea appellantur, atque etiam qu«e Mollia nomine fpeciafi vocantur. 
Quod Plinius quoque confirmat dicens : Cerebrum omnia habent animalia, qua? fangui- 
nem: etiam in mari qus Mollia appellauimus, quamuis careant fanguine, vt Polypi.Id ta- 
men minime cerebrum cenfendum erit, fed quid proportione refpoudenscerebro, a quo 
fentiendi mouendiq; facultas dimanat in omnes corporis partes. Sed non tacebo quod 
AriftoteJes.cum fentiendi vim a corde, non a cerebro proficifci puterpartem in Mollibus 
(aui/v diiffam principatum fentiendi obtinere dicat, ac fi h*c effet Jrdhoyos cordi* fic enim 
feribit : Sed habent illud quoq;, inquit, oportet,quod ei parti proportionetur,cui fentien- 
di principatus in fanguineo genere mandatus eft: hoc enim in omnibus animalibus ineffe 
necefie eft. Ergo Mollibus id membrana continetur humidum,per quod gula in ventiem 
pertendit, admota prius tergo (fic Gaza, ego vero adnata magis tergo , 7rpo07r't(poxi Trpoa- 
vei er pavn ) mutis id d nonnullis dicitur. Hadieous ille, qui & humidam corpulen- 
tamq; partem eam efle fubdit,tendereq*per eam mediam ftomachum fiue gulam. Nam, 
inquit, fi inteream & tergum pofitus eflet,diftcndi gque non poftet cibo ingrediente, pro- 
pter dorfi duritiam. Inteftinum a mute natura feinouit,extrac|j pofuic,& atramentum in- 
B teftino annexuit , vr quamplurimum diftaret ab aditu, & pars fordida a nobili & principe 
procul haberetur . Partem hanc cordi porportionari & ficus iple oftendit,ciim idem fit & 
dulcedo humoris, tanquam conccdta & fanguinea quadam . Et alio rurfus in loco , Mol- 
lium nullis ineffe vifcera feribit, fed tantum partem eam quam mutem appellanr,& atrum 
quendam humorem , quem atramentum nominant, »oV 3 ®/ 0 r>alij vtAthenanis&Djo- 
fcorides io Hoc feribit Plinius pro fanguine ijs ineffe, de Sep<a mare ac femina 
fic loquens: Amboautemvbi fenserefe apprehendi, ttfufo atramento, quod pro (angui- 
ne his eft, infufeata aqua abfcondunrur. Rondeletius bili potius refpondere putat. Natu- 
ra enim, inquit, vel quod pro fanguine eft nutrimenti caufa , velucithefarum diligenter 
feruat , minime aureui in quolibet metu effundit. Praterea meatus nullus eft verne pro- 
portione refpondcns,qud alendi corporis caufa in vniuerfuro corpus diftribuatur . Qua- 
re facihs effe duxerim excremeutum appellare, quod ab alimento fccrctum in vefica repo- 
nitur , quoque natura imminente periculo , tuendi huiufmodi pifeium generis caufa abu- 
titur . Nam quoties metu perterrentur, hoc atro humore aquam infufeanf,fibiqi nigrorem 
feptum proponunt & turbulentiam quafi, quo ie abfeondant . Quocirca excrementum ef- 
P fe cenfet quoque ante Rondeletium Ariftcreles ,& non aliter quam inauibus fedimen- 
tum album in terreo earum excremento innafu. Non enim fecus quamaues vefica ca- 
rent hsec Mollia, quantumque terrenum maximefir, in atramentum fecernitur.Tunica au- 
tem id continetur membranea (quam r/inuva appellauit Anftoteles,Gaza papauer vertit) 
exitum, finemqi habens, qua alui excrementa emittunt, parte qua?fiftula vocatur, qua? in 
fupinis pofitaeft. Sed & aliarum partium interiorum meminit Philofophus , de quibus 
fic feriptum reliquit: Os autem, inquit, gula eorum excipit angufta,quam fequitur guttur 
(ip XoQos, ingluuies) ampiiufculum neque (non) abfimile auibusrcui iungitur venter tan- 
quam omafum (abomafum VVottonns facie clauituhebuccinorum. Inteftinum 
ab eo tenue, partem repens fuperiorem ad osfertur,quod laxiusfTra^tpoOquaro gulaeft. 
& paulo poft dat rationem, cur hafce partes habeant , nimirum ingluuiem , & abomafum. 
Habent, inquit, ha?c (Mollia)ita eas parces eadem de caufa, qua aues.Neque enim eorum 
v |lum poteft commolere cibum : itaque ingluuies ventri prteiacet . Sepis quoque Loligi- 
ni tum maiori tum minori partes dura? ac folida? intus per corporis prona continentur, 
Jl u as non eodem appellant nomine : Sed quo J infertum Sepijs eft , fcpium vocant , quod 
Lol 'ginibus ZitpoSf ideft gladiolum, vti poftea planius explicabitur, 
S E N S V S. 
\l - ^ —/ \ 
S OMNIARE quoque omnes hofce Molles pifces feribit Ariftoteles, vt cetera aqua- 
tilia,do^®ireqj vt pifces proprie diditos. Vnde venfimile eft, fenfibus externis, vt vi- 
fu,olfa(ftu, ac guft u valere. Vifum quoque eis ineffe manifeftum faciunt oculi, 
quo s magnos efle mpra exPhtlofopho d<xi. quamuis num acute cernant, nullibi fcripferir. 
OJfadu admodum S c g u ftu valere ex his eius verbis colligimus : Nam & bepia? , inquit, 
& Polypi odore efcarum aHici untur . & polypi ita adlmeicunt, vt auclli mdenon poflinr, 
ied truncari potius patiantur. At verd pulicaria herba (non'£<t ) admota protinus ab odo- 
-eeius refilire dicuntur. Guftus etiam fimilis eft ratio, interdum enim cibum perfeqnun- 
A 3 tur 
4,deptr, 
C *M< 
Mutis, 
Htttcr, 4, 
ap.i. 
Depir.q. 
cap .y. 
Partes dura- 
acfoltdas in, 
tus coii nens 
Somnus, 
HtUor,^ 
cap, 14. 
His/, 4 r.$\ 
