1 
Li.^dee,^, 
Purpurea fa* 
feta . 
Toga palma* 
ta % 
Toga pili a. 
Cur pitla dt 
catur» 
Trabearum 
genera. 
Lib.$ 1, 
Triuphat in 
toga p tela. 
574 
Vlyfsis AMrouandi 
q; ;& magiftratus. tiuius in oratione L. V.tlaij : Purpura ( inquit) viri vtemurp 
agiftidtibus jin Sacerdctijs, liberi noftri pr®cexcis Purpura toga vtentu»* ^ 
> 
texiatnn ma p - . _ eil „ 
taichus >n qu®ftionibus Romanis . Purpura pratextam vertero tribunus plebis nong ^ 
alijs magiftratibus gerentibus: an quia magiftratus omnino non eft : nam neque J‘ c .j 
habet mbunus pkbisyneque pro tribunali fedens refponfadat. Huc ipe&are videt 
ludbihj Italici: 
Bijjitics hac prima dedit prae edere fifces 
Et 1 unxit totidem taetto fer mone fecures, 
Hac altas choris docorautt bonore fecures 
Et princeps Tyrio viQtm pratexutt oflro , 
Allufifle quoqj apparet ad praetextam fcpigr^matarium hoc verfu: 
Dtuifit rsodras Purpura vedra togas, 
Inuenio etiam pratextam qua Romanus magiftratus vttbatur , a nonnullis Pur p u ^ 
quandam fafciam valde latam intelligi,qu® tamen multipliciter plicata in anguftum ^ 
traheretur, atque ita fupra alia veftimenta nunc ab humeris , nunc a pc&ore in talci^ ^ 
dum circumduceretur , nunc eiuscapita vtrinque ab humeris in peCius dimittcientu » 
ius generis amicula Roma» plerifq; antiquorum ftatuis induda confpicias.Togam P a 
taapalmispidisappellatiexiftimat ideManutius , cuius tamen non multa apud l cr * J 
res veteres mentio extat : plures meminerunt tunica: palmatae. Nec aflentitur Alo ui ^ 
Fertum fecuti , fi modo Fertus ita fcripfic , tunicam palmatam a latitudine clauoru^ 
£tam& eandem efle cum lato clauo, arbitrantur . Quid enim fimile (inquit) habet & ^ 
cum palma ? Quare tunicam palmatam fuifle credit, quam triumphantes , toga p*^ a 
to* 
perimpofira,tanquam infigne vi&ori® praftarent. propterea Liuius ea fimul cutI jy 
ga pida nominat in decimo. Quos, inquit , vos fellis curulibus , toga pratexta , tt» 11 ^ 
palmata, & toga picta & corona triumphali, laureaq; honoratis. Quo loco fatis pat £ » 
fignifican latum clauum : non enim port togam pr®textam nominaretur : cum tog a Q, 
texta fit honoratior , quia non ea Senatores omnes , vt lato clauo , fed cantum qui ^ 
ftracum gererent, vtebantur. Toga pida , vcftis Hfitrufca fuit , Purpurei coloris , a^i 
ftin&a , a triumphantibus geftari folita , quam vt ait Florus , fubadiS duodecim Th° 
populis, Tarquinius Prifcus Romam tranftulit, id quod etiam Dionyfius con^yif 
Macrobius ,& Plinius id non Prifco , fed Tullo Hoftijio cribuunr . H®c Purpurea 
Dionyfius oftcndic . Pida vocatur , quod in ea varis figur® ita fingerentur , vt e3 iP l , 
ad pidur® fimilirudinem accederet. Djfferebac ab hac toga Purpurea, qui hscer^, 
ra,& omnibus Senatoribuscommunis,quanquammagiftratum non gererent: a 
texta vero, quia hac erat alba cum limbo Purpureo -ciicumdudo^iim Purpurei ^ 
bum non haberet . Trabearum genera cana fuifle Suetonius in iibro de veftimentis aP ^ 
re Seruiooflenditivnum e lola Purpura , dijsconfecratum, alterum e Purpura °° { )$' 
albo, quo reges vfifuerinc , tertium augurale e Purpura & cocco. Primum itaq; 
te fuerit, quodnos luperius Dijs & confecratum&gratum fuifle dixmus. Secut ia ^ fl > 
neris trabe® fuerunt pr® reliquis in maximo apud Romanos vlu. Nonenirri reg cS ^ij< 
tum, verum etiam pulfis regibus confulcs, item equites, cimurabeati idibus QP l0 
bus tranfueherentur ,eas vfurparunt. Htconfulum quidem trabea , vt videtur A^® ^ 
nutio , port reges fuille militaris habitus , quo confulcs in bello vfi fuerunt : ad cU,u 
nionis corroborationem citat illud Liuij:Coaiul, cum Corcyr® hybetnafiet, vercp ^5 
jncontinente trabeatus ad hoftem ducere pergit: eandemq; obtauflatn etiam eq u ^s 
turmas bellicam fpeciem rcpr®fentances,idibus Quin&ihbus trabea veftitostram u 
efleafferit. Meminit huius trabe® confularis Aufonius in gratiarum adione, pt° c ^ 
latu, his verbis : In procindu & tum maxime dimicaturus , palmat® vertis me® 
ta dilponi feliciter Si bono omine : namqi ifte habitus, vt in pace confulis eft , fi c 1(1 
ria triumphantis. Parum eft fi qualis ad me trabea mittatur , interrogas ; te coram F^j Ct 
iubes. Hxcille , ex quibus illud primhm conflat , triumphalem Romanis trabea 1 ® c d' 
quod alibi non facile inucnias: triumphabant enim in to£ja pidla, vt diximus . d e ‘° 
... ... . & y 
fularem :quod reipob. temporibus inuficaturo fuit : practxta enim tuuc&confuk , 
liqui magiftratus vtebantur : poftremd trabeam & palmatam veftcm, & togam 
i o 1 ~ ‘•“‘''■uni w. pdmidiuui » rflV 
eandem facit : quin etiam trabeam auro pitfam dicit , quod nec Suetonius , vbi # . 
trabearum generibus agit, nec quilqinm alius veterum /criptoiu veteris & hbei® * ^ 
meminit . Vnde apparet Gratiano imperante & trabeatos confulcs fuifle , fl ui P. d be^ 
antea fuerant, & trabeafmfle piftam contra veterum conluetudinem. ^ ctGn,0 ^ a ci^ 
