DeTeffcaceis Lib. III, 541 
a ,;f 
DIFFERENTI iE. 
D VPLICEM effe byffum, terrenum videlicet ac marinam ,apud feriptores inue. b yfjus ter- 
nio. De terreno fic Plinius. Asbeftino (inquit^ lino principatus in toto orbe, renus , & 
proximus byffino,nVulieru maxime delicijs,circa Elmim in Achaia genito, qua- mannus» 
te» msdenarijsftipuJa cius permutata quondam , vtauri . Hoc genus foi te intellexit Car- Ltb. g.c» 1. 
danusbyffinum lini fpeciem effe fcribens,tenuiffimam, validaro,&fpIendidam vel forte Byffus quid 
quod in arbore nafeiferibit Philoftrarus* Homines, inquit, qui fecundu Indum flumen ha- Cardano . 
bitant lineis amiciuntur veftibus: etenim linum in agris plurimum nalcicur , calceamenta 
geftant ex papyro, nobiliores byflfo induunrur.Byffii vero ex arbore nafei ferunt, qu* bafi 
quidem populo fit perfimiIis,folijs vero falicis.Plinius quoque rio folum vocauit,quod ex 
berba contufa netur,fed etia quod ex fruticibus, & arboribus carpitur. Superioi (inquit) 
pars Aegypti in Arabiam vergens, gignit fruticem, quem aliqui goffipium vocant, plures Li. g.c, 1. 
® xylon, & ideo lina inde fata xylina. Paruus eft, fimilemq, barbata? nucis defert frutum , Gojjipium , 
cuius in exteriore bobyce lanugo netur. Sic ille Lini genus efie bylum tradidit Iulius Pol- feu xylon . 
lux .Porro byffina quoque & byflus,inquit , lini quard3m fpecies apud Indos. Hunc apud 
Aegyptios ex arbore quadam lana fit, ex qua veftem confetam lino maxime fimilem effe Byffus ar- 
quilpia dixerit, fola denfitate excepta:denfior enim arbore frutus enafeitur , nuci fimilis, bonus. 
duplici munitus cortice, qua dirempta, poftquaminftar nucis floruerit, inter us hoc quod 
lanam refert, eximitur, vndefubtegmen conficitur, flamen aurem ilh fubtendunt lineum. 
Byfluro no alia Grj cij parte nafei prodidit Paufanias, quam in Elide tanta tenuitate, vt ne 
Iudaico quidem byffo cedat, etiamfi colore minus refer^quam Iodaicus , qui colorem , & 
fplendorem auri referebat.fctat igitur lini, non lana? fpecies,vt ex Plinio, & Paufania claret /<*- 
inGr*cia,& Iuda?a nafcetis. Byfius vero marinus molliffjma t &delicatilfima lanaeft, & a n<t ip £ci ^ 
iam didi fimilitudine nomen haber.de hoc Rondelctius.Byffus, inquit, marinus ex pinna ^ 0 ' us * 
delicatiffimus,&molliflinmsferic*lan*comjparanduscolorefufco, a fimilitudine bylfi Ma ~ 
Gr*ci, vel Iudaiciirc nominatus; prius enimcognit*funt diuitia?terrena?,quam marinje, rtnttS 
quem non dubito pretiofarum veftium textui additum terreno . Mytuli quoque byffum Mqtuh byf~ 
C gignunt ,fi modo fetas illi bylfi nomine mcrerldicamusjfed tam differt a pinnatum byffo, J um 
quam ftuppa cannabina a tcnuilfimo & delicattffimo ferico. Eius magnitudo pinnarum & vta tyf" 
magnitudini refponcRt; in maximis enim pedem vnum longus eft , in alijs breuior . Huc- 
ufquc ille . d W rAt * 
COLOR. 
I N facris literis ,iDquitZoographus,byfsi colorem aliqui procandidoaccipiuntrquod 
is forte natiuus fit eius color , antequa tingatur. fed authores non ita vfurpant . Car- 
danus colorem lini effe dicebat , & parum a glauco differre . Scaliger fub fpeciebus 
fljut repofuit. Aureo, inquit ,proximum ftatuunc bylfinu a byffo lini genere, nuc quoqj ex 
fericis fiiis crudis quiddam fimile texut , quod fahem de Iudaico byffo verum eft , hunc 
enim auncqlorem,&fp!cndorc referre Paufanias narrat. Hefychius purpureu interpreta- Li y % #- 
tur. Varrmus Coccinu,vel pro hyfge vfurpatu forte ex Plutarcho, apud que legitur, a' racu i % ^f e „ 
yap JMo/< iiKota . , KffjTrpooQupa: xaQa 7 tiS pivmpvupw xottft 0:: ntfji zoxxo 7 6 rirpov ^ 
t) foxarluj /Sa^inu ( Zoographus mauult abgeiv ) u*/*tyt*m CvaousSi yAaMsx poxb 
uFoxAH? dp»*e.Quod fi itaqjcrocus admifcebatur,venfimile eft cro- 
ceam, vel omnino, vel aliqua ex parte eam tindfuram fuifle, quamuis neceflarium non eft: 
potuit enim exiguum aliquid croci glauci ( fplendidum interpretor) admiiceri ad excitan- 
dum fplendorem, vel alium quempiam colorem inducendum. mixtura? enim ratio aliquid 
p!erunq;& ab his,vnde mifcetur dtuerfum producit. Hoc faltem certum eft byffum (vt & 
alia pretiofa lini genera, & fcricum ) purpura tingi folere, cuius perquam fplendidu fuiffe 
eoiorem legimus , quamuis tamen poterat alijs coloribus tingi. Cocco ( inquit Plinius) Lt.ii.C' 4 1. 
tinflum, Tyrio tingere, vt fieret bisbyffinum. quo loco Maffarius, antiqua, inquit, leiftio, locus 
vt fieiet bylfinum ( in noftro codice habeturhyfginum) fcilicet cocco, & Tyrio. Hermo- notatus , & 
laus vero mauuk legere bisbyflinum , vt duplex fit , vnum naturale , & fu* pulliginis ex ex ? ifttas . 
byffo lino aut lana illa pinnali ,qu* byffus etiam vocata eft j alterum tmtfura: artificio 
fiaum vt docet Plinius hoc loco . etenim Tyrio primum cinftus , mox & cocco tingere 
* Zz 2 mos 
