van Franjois Leguat. 159 
3 ©annecc nu Die brougpetfoonen met Hollanders troutoen/ of Itf 97 * 
met anöece Chriftenen / 300 moeten 3P De Chriftelyke Religie ooft “ ' 
mee ttoutorn. <©oD meet toat booj een Cbilflenöom Dat geeft ! «En De ^ chrutm 
Dogtrrö Dieupt ?ulhc butoelrjften gebooreu toojpen / Riecöen 313 tot in trouwen , 
i)0t Dqi*ö£ geflagtc toe op jijit Javaanfch, <E>it 3lju tut epgcntlnh Die * r0 “ w “ ft 
nieutobeReecDen Daac iït ban gejegt ijeb/ Die De Maleytze Kerken ooi- SIC 
300 met toefjoojDfrg bccbullcn. ^et getal Det befteeeben fg ebem 
boei bet filepnfïe/ om öat’et 30a eene bemcegeceDen ban beftcerfnge 
boor De matig niet en ig : mant De <£i)?ffien Dogterg 3tjn 3eïfg raat 
boo? De €l)?ftïenen s booj De Javanen 3tjn ’er geene obee/ boe 3 P 5 fg 
00R 5ouDen boilicn brhecrcn: in tegenDeel/ De fcbaacgbtpt Dier feye 
Doet DiRtoilg De geboore Chriflenen nooD3aRen aan Javaanfe tcttou= 
toen. 
^itoeltibcn tuffeben ttoce Javanen toocDcn met torpnig of De jmnen 
geen omflanDigljcDen gcflooten ; en ontrent bet begraben Drt DooDen tI0Uwen .. 
Doen 5P aï immerg 300 toepnig. gp stagen ban De Se£te Dcc Tom- KnTOn<,,s * 
mi te 5bn/ en beragtent’eenemaaIDcanDeceMahometanen, feboon 
3e ontrent De boojnaamfte actihelen Deg geïoofg eeng gf3iuD sgn. 
«Een 3a ob toaac ober men 5(3 niet behoeft te bertoonDeren / jienDe 
boe bet tbiiffenbom berDeciD fg/ nfettegcnfïaanbc 3p onöec cïban= 
Det in fjet toe5entlpbe/ of De gconDtoaatbeDen/ geigft men segt/ 
eeng 50 »- \ 
«Eer top ban ’t Eyland Java bectccRRcn / moet fh nog eenige bp* Mtrtlag van 
3 onDetbe 0 en aanmerhen/ Die Den bcfaamDcn Louis Vertomannus, Vcit0I ? ln - 
(Daac ift meermalen ban grfpjoofien beb) raRenDe Dit Eyland alg ïïm 
terioopg te becDe brengt. |Bp DunRt/ om 3uïje in ’t boójfcpgaan 
maar teseggen/ ©atnaulmirigè en gettontoe Reyzigers in ’t bn> 
3onDcc 3orge bcboocDen te Dragen / Dat 3e onDec b« opDifjcn ban 
nicutotgbfDen/ Den lescr geen ollecjes of knappens op Oen tnonto 
fpelDcn- Vertomannus 3cgt ban Java, ©at Dit »)ct «ênlanD in ’c 
©ofien ig/ öltoaar De fcijoonfic Smaragden toojDen gcbonDcn. ^R 
beb geDurtnDc bet jaar Dat ifs op Dat Eyland'getoeef! ben/ noopt 
ban Javaanfche Smaragden [jooren fpceefien / nirttegenfiaanbe iR 
ontrent allrrirp fuoit ban 3aïien naubeutig onDer3ocf$ geDaan 0rli. 
USaac iR 3al Tavernier tegen Vertomannus 5etten. He: is, 3egt Tivemier. 
De ïfeet (iabernier/ een oude dwalinge onder veele menfehen, te 
geloven, dat de Smaragd eygentlyk in 'c Ooften gevonden word. 
De meelte Juweliers hebben de gewoonte te zeggen, wanneer ze 
een Smaragd zien die wat hoog van kleur valt 5 Dat is eet! Oofterfe 
Smaragd. Maar zy bedriegen zig. Ik ben verzeekerd dat het Oo- 
ften , zoowel het vafte land als de Eyianden, nooyt een heeft 
voortgebragt. Ik heb , 3egt fjp ÖetDct/ gedurende myne reysto*- 
ten een naukeurig onderzoek diesaangaande gedaan 0 
•tëoopt ban ’et (etg fiouterg g?3fgt toojDtn. €n om De toaarbtpt 
•* • te 
