XXXVIII 
INLEIDING. 
de eigenschappen eener plant ook naar haren verschil- 
lenden leeftijd onderscheiden zijn, iets, waarop bij het 
verzamelen van planten voor geneeskundig gebruik niet 
genoeg kan gelei worden. Zeer jonge planten, (bladen 
en stengen) zijn gewoonlijk minder krachtig ; vóór of ge- 
durende den bloeitijd zijn de meesten het werkzaamst ; 
na den bloeitijd verliezen velen, bovenal de eenjarige, hare 
krachten, vooral wanneer het zaad begint rijp te wor- 
den. De wortels zijn in liet voor- en najaar gewoonlijk 
het meest geneeskrachtig. 
Daar dikwijls de geneeskracht eener plant van twee 
of meerdere chemische bestanddaelen, welke in eene 
bepaalde verhouding met elkander vermengd zijn, af- 
hangt, zoo kan men in eene aanverwante plant eene ge- 
heel verschillende kracht ontmoeten, door eene andere 
verhouding der stoffen onderling, zonder dat er een der 
werkzame stoffen zelve ontbreekt of door anderen ver- 
vangen is. Hiervan vindt men vele voorbeelden, die 
gewoonlijk als uitzonderingen op de vooronderstelde over- 
eenkomst van kracht en bouw aangehaald worden, b. v. 
de Umbelliferae, Aroideae. De Scheikunde beschouwt 
ook vele stoffen als onderscheiden, die in een zeer naauw 
verband staan en uit malkander ontstaan ; zoo bevatten 
sommigen, b. v. Coniferae , in plaats van hars, vlugtige 
olie enz. 
Het verdient van den anderen kant allezins opmerking, 
dat dezelfde eigenschappen in de onderscheidene fa- 
miliën van verschillende stoffen afhangen. Hoe ver- 
schillen niet de krachten van de bittere beginsels in de 
Gentianeae, Menispermeae , Strychneae, Magnoliaceae , 
Rubiaceae. Verdoovende eigenschappen daarentegen ko- 
men in meer dan eene familie voor, maar door stoffen 
van onderscheidenen aard veroorzaakt, b. v. in de Papa- 
veraceae, Umbelliferae, Solaneae, Rosaceae, enz. Bij 
allen echter is de verdoovende kracht op eene eigenaar- 
