DER GODSDIENST. 
83 
blootelijk zijn gedrag. Zijn smaak, zijn stre- 
ven, zijn oordeel is veranderd. Zijne uitvren- 
dige daden zijn slechts de uitdrukking van 
hetgeen inwendig in hem is. Hij bedenkt, 
bepeinst, gevoelt voornemens, vreeze, hoop 
en vreugde en droefenissen van gansch ande- 
ren aard dan te voren. Ziedaar de wederge- 
boorte-,7.\i is een wezenlijk deel van de ware 
godsdienst; er kan, zonder haar, geene ware 
godsvrucht zijn. En deze nieuwe geboorte is 
noodig, niet maar voor sommige menschen , 
bij voorbeeld voor de ondeugenden en onze- 
delijken , maar voor allen , ook de beschaafde , 
zedelijke en deugdzame menschen niet uit- 
gezonderd. De laatstgenoemden behoeven de 
nieuwe geboorte evenzeer als de eerstgenoem- 
den. De nieuwe geboorte was even noodig 
voor de beminnenswaard ige cdementine , als 
voor den hatelijken en verfoeijelijken robes- 
pierre. Geene trappen van natuurlijke deugd 
kunnen eenig menschelijk wezen verheffen 
boven de noodzakelijkheid van eene geeste- 
lijke verandering, want allen zijn zondaars en 
allen moeten vernieuwd worden. 
En kan dit geschieden zonder ernst, zeei 
hartelyken ernst? Neen! — Het vangt aan met 
het erkennen en gevoelen, dat wij hlootge- 
