T artis Trima Liber Trimus. 
9 
quidem omnibus aliis abftineat homo, neque cibum fumat neque potum, poilit tamen 
dies duos, vel tres & plures ducere; Si vero fpiritus viae in corpus intercipiantur, brevi 
parte unius diei interit. Merito proinde dicit Hippocrates iri, d tS, rafiTriu- 
js!ec aliunde unquam vedfimile eft morbos evenire, quam inde, fiisaut 
plus minus cumulatior, aut morbidis Ibrdibus inquinatior in corpus fe ingerat. Quo- 
circa Aer per fc Animantibus eft neccflarius ad vitam confervandum , & non infedus 
ad falutem.' 
Si enim Aer temperatus eft, confert ad vitam conlervandam & ad falutem- Ve- Ac‘>s ma- 
rum, cum temperamentum excedit, evadit calidior quam opus eft, vel frigidior, velS°"“ 
ficcior , vel humidior. Hafque accipit facultates , aut a corporibus continentibus , a 
corporibus cieleftibus , & ab Elementari Igne ; aut a contentis, quemadmodum ab A- 
qua Sc Terra- Ab his quidem caulis alteratur Aer : fiquidem a calido fit aeftuofus , ac 
ab eodem & ficco fit Iqualidus, ut & a frigido. Ab humido Sc frigido fitealiginofus, 
nebulofus atque obfcurus: nam in Aere Exhalationes ac Vapores non condenfantur 
nifi a frigore, & per accidens a calore. Hx profero Exhalationes, fi a caufis infe- 
rioribus corruptis aut putrefadis proficifeuntur , inficitur Aer ac fordibus inquinatur. 
Idem quoque corrumpitur a corporibus casleftibus, fed per accidens, fi, viz. corpora 
Lib. de Hippocratis eft fententia , Aerem nimium alterent. 
Pra:cept, Atquc hz altetationcs five mutationes vel funt paulatim fadz, vel repente; &u- Qiiomodo 
" Lib. de fortes, vel vehementes, vel debiles. Fortes nimirum ac repentinae caven- 
Morbo Sa- dz funt ; Ut vult Nunc vero, fi Aer mutetur, continens corpora Anima- 
SeMorbfs ^ altcrabuntur : Continens enim gerit vicem Forma, ratione habita ad 
vulgaribus Contentum. Nam (ut Galenus ) fi continens nos Aer immoderatius calefiat, velfri- 
inprinci- gefcat, corporum fymmetriam (quz fanitas eft) confundit, interturbat, ac corrum- 
pio om. 3 . pj[ gi nimium eft calidus, trahit in partem extrinfecam; fi valde frigidus, confti- 
pat& obftruic; & alia efficit, fi humidus aut ficcus. 
Conftant Atmofphera Vapores partibus Sulphureis, Nitro-falinis & Aqueis ; quo- ex u 
rum duz priores aptz funt in fe invicem agere & effervefeentias producere , nifi part“ 
ab Aqueis temperarentur. Et hinc eft quod, licet !scotia noftra multas bituminofas AtmoT 
Sc Sulphureas Evaporationes ex fe emittat, propter ArBoi quoque Po/i viciniam cum piwrVva: 
Ventis Aquilonaribus plurimz particulz nitrofz ad eam deferantur, & ex circumjecto 
Mari cum Ventis multz quoque particulz Salinz advehantur, neque tamen vel 
Solis calore torretur, vel frigore extinguitur, propter copiofos Vapores Aqueos a Ma- 
ri, Lacubus & Fluviis emanantes. Hi enim, cum fulphureos & bituminofos halitus 
attemperant, tum & aculeata nitroforum & falinorum copufcula obtundunt, &, ne 
altilis penetrent, impediunt. 
Cap.38. Duz funt hujus Regiones , in quarum fuperiori Vaporum & Exha- . . 
v.*2. lationum Apothecas , ( ut fummus ille Philofophus Jobus exprimit^ Thefauros moiphxr® 
^ ^ . >3 5- Divina Saipientia condidit; unde.quoties libet, Nubium, Fulminum & Ventorum materiam 
depromit. Hmc Regius T/altes, ^ii educit Ventos de i hefauris piis. In inferiore 
autem Focum feminibus rerum fovendis idoneum, & eorum in vitam produdloium 
confervationi aptum conftituit. 
Univerfus Acr Hebrzis RAKIANG Firmamentimz.cExpanfim^\z\Xxxt. Quzduz m^>a”quid 
voces infignes ejus proprietates innuunt: propter raritatem enim expanfiblis eft, 
facile expanditur ; & propter unitatem & continuitatem firmus & fortis eft. Qiiapro- 
pter valde expanfus fe denuo comprimit , & in priftinam unitatem reftituit: atque hzc 
expanfio & compreflio nomine Virtutis Elaftica communiter exprimitur , quam in- 
y nuifle videtur Locus Jobi, Num extendiJH cum eo coelos, qui fant fortes , Jicut /pe- 
culum fujum'\ Quamvis enim , rarus , fluidus & tenuis Aer fit : ob unitatem tamen & 
continuitatem impetus ejus commoti przvalidus eft, ut ex horrendo Tonitrus ftrepi- 
tu dc violento ejus impulfu abunde conftat. virtutis 
Et licet caufa hujus Elafticitatis non ita facile eruatur verifimile tamen eft , eam 
profluere a fpiritu Aeris in Nitrofalinam ejus partem agente. Nitrum enim ( ut con- fa. 
ftat ) violento motu concitatum, ciim robur & pondus ei a fixo quodam Sale acce- 
dit , vehementem impulfum cum fonitu magno producit. Atque hinc eft , quod Hip^ 
pocrates v\At, Aerem externum motum przbere membris, & cum innatis fpiritibus 
miftum efie caufam motus. A vitali certe aura Aeris , cum Igne innato & fpiritibus 
noftris commixti , tum primus cordis motus , tum omnes reliqui in corpore prove- 
niunt; Vitalis enim Aer, qua pollet vi ^ Elaftica, cordi vim, qua fe dilatat 
& contrahit, & in fpiritibus vim infitam exfufeitat. & novas iisyircs, novumque fan* 
C ^ gutni 
