Su<efl. Lib. 
S.Cap.j. 
Tent*inine 
de Acre 
Epift. fua 
aoD. Scu- 
gall. 
T artis Trima Liber Trimus. i j 
dicam tamen nubes nebulafquc in obfcuro confiftere. Flumina illic fcias licet, noftris 
paria, fublabi; alia leviter dufta , alia confragofis locis praicipitando fonantia. Qiud 
ergo? Non & illud dabis , eflc aliquos h fub terra lacus, et quafdam aquas fi nc exi- 
tu ftagnare? Qiis fi ita funt, necefle eft & illud, Aera onerari, oneratumque incum- 
bere, et Ventum propulfu Hio concitare. Ex illis ergo fubrerrancis Nubibus feiemus 
nutriri inter obfcura Flatus, qui, cum tantum virium fecerint, quanto aut terra; ob- 
ftantia auferant , aut aliquod apertum ad hos Efflatus iter occupent , tunc per hanc ca- 
vernam in noftras fedes efferantur. 
Materia Ventorum eft Aer, vel qualifcunquceTcrra effluxus; videmus enim agita- 
tum a velocibus et penetrantibus Solis Radiis Aera, omnia conturbare infra fe et cir- 
cum fe fita , eo impetu , turbine , tcmpcftate et fonitu , ut fragore domos quatiat , arbores 
extirpet, fata convellat, fufque deque convolvat converratque maria, et vaftosadem- 
lum tollat fliuflus. Loca quoque, ubi magni Fluvii et multi Lacus, ubi multae Minera- 
lium et Metallorum Fodinae (qualis noftra Scotia eft J quod plurimas de fe fundant Evapo- 
rationes , Ventis maxime concitantur , propterea quod Aeris dilatatio et expanfio ,novaeve noxia. 
materiae acceftio motus iftos undulantes neceflario accerfant. Quid enim aliud V entus eft 
quam Atomorum agitatio, ludta et pugna, qUa pernirbata locum et fitum fibi com- 
modum rurfus obtineant. 
Caufa Ventorum eft, quicquid Atmofphara iEqiiilibrium alterat, commodamque ventorura 
partium ejus ad fe invicem politionem , adeo ut Aer in una parte denfior ftt quam in 
altera. Ideoque in Stagnis vel Lacubus , ubi frigus Acrem magis condenfat, Vapo- 
refque majori copia attolluntur , perpetuo fere perflat aura quxdam. 
Prima et maxime generalis Ventorum caufa eft Sol ipfe (ut ait Seneca J fundens 
rigentem Aerem , et ex denfb coaftoque explicans. Hinc enim calore fuo multos ex 
Aqua & Terra Vapores & Halitus educit, flilphureos, falinos, prsfertim nirrofos & 
aqueos, qui vicinum Acrem protrudunt & dilatant. Ec fane, fiquis attente confideret, 
quantum Afer dilatari polTit, ita ut (demonftrante Cla.ri(i]mo J in millccuplum 
& amplius fpacium citra calorem in MachinaTneumatica dilatetur is mirari definet, fi 
Aer Solis fetvore adeo dilatatus cantam Atmojphara mutationem interdum afferat , ac 
tantus fiat impetus irruentis Acris in locum pene vacuum. Vehemens quoque Aeris 
motus Ventum perfiepe efficit Sic Nimbus cadens magnum Ventum excitat. Sspe 
Ventus, inftar Turbinis, pluviam impellit; & quandoque evenit , ut eam non ante- 
cedat, fed comitetur, &, ceflante pluvia. Ventus quoque fubfidat. Cum etiam Nu- 
bes fe invicem comprimunt, Ventum de fe protrudunt: & hinc Venti quidam vio- 
lentiores pluviam immediate praecedunt , quod Nubes pluviis gravida; & nimium cnci arx 
magis tunc comprimant Acta. Eeferefemper , cum incraflatur Atmnjphara , ik j onde- 
rofius capitibus noftris incumbit , V entum fentimus parum inde diftantem , qui , mg. nen- 
te pluvia, ceffat. Virtus quoque Acris Elaftica, qua preffus fefereftituit. Ventos fx- 
pius immediate producit. Aer enim, fivea Vaporum aur Nivium incumbentium gravi- 
tate , five ex materix redundantia , aut alia quacunque caufa conftri6fus &oppreffus fu- 
bito fe expandit ^^inflar Velleris lanei pofteompreffionem J ufqucdumad priftinamdi- 
menfionem fuam accedat : & dilataais , explicatus , & quafi remifllis & relaxatus , nccefla- 
rid debet corpora contigua agitare & propellere, quxipfum in eas redegerant angultias, 
Eft autem Aer fufeeptibilis minimarum impreffionum, ut patet ex propagatione Sonorum, 
cum Campanarum aut Tormentorum majorum ftrepitus auditur: ea’ enim tempore im- 
perceptibili Acrem per multa milliaria concutiunt, xqualiprxfertimcxiftcntc Medio, per 
quod Sonus transferatur. Et hinc certe eft , quod Ventorum mutationes cxaicenfu& dd- 
fcenfu HydrargyriinBarometroconpxcexe^^oGMnwts, utdiferte explicat D.M.a7~iotte ,8i 
Tiominus Garden Thcologix in Academia ^ylbredotncnji , Amicus meus in- 
geniofiflimus, rerum Naturalium Scrutator idem probat in erudita Epiftola, quamferi- 
pfit ad Dominum Scugall in eadem Academia Thcologix quoque Profeffbrcm , de Obfer- 
vationibus fuis circa infigncs Aeris mutationes , fcilicet pleraque circa V entos Phxnomc- 
na per Hydrargyri motus in Barometro explicari poffe. 
Sed prxeipua Ventorum caufa eft V aporum dilatatio. Hinc Procellx m Mari & crebrio- 
res funt & magis pertinaces : nam maxima V aporum copia de Mari erumpit, qui calore aut p™:cipi.i 
Solis aut fubrerranco, pene ut in <iy£olipylii , cum impetu diffunduntur. His acccdit, qudd 
Seneca meminit, Edi e fpecu Ventos , tcceffuq; interiore terrarum. Unde; qui in profundio- 
ribus laborant Fodinis, cx coeruleo candelx acccnfx colore , V aporibus & aliis fignis , futu- 
ras tempcftates prxfagiunt. Hinc fniritus flatulentic fuccis Mineralibus prorumpunt; 
hincfxpe, tranquillo Aere, repente intumefeit Mare , et magno ftrepito inclufus fpiri- 
tus erumpit , ingentis Procellx velut prxnuncius. Nives quoque in Montibus K 
D Gia- 
