Trodromi Naturalis HiBori£ Scoriae, 
i6_ 
Oceani aqua in tres quafi fpecies dividi potell, quae fint i. Oceanus f articularis 
pccies. Maria, z. Sinus ^JMaris. 3 . Freta. 
Oceanus Sic Oceanus particularis ad Scotiam eft Oceanus Atlanticus ^ ‘Deucaledonius yGer- 
paiticuia- ffianicus, Vergtvius, Wibernicus. 
Oceanus Occanus Atlanticus eft ea pars Oceani, quae inter Veteris Orbis Littus Occiden- Varen. 
.AtUnttcM. tale& Novi Orbis Littus Orientale fita eft: quo fttu fit , ut in Mari toa-(?utriufque 
Orbis Piiccs & Aves marins repedantur. 
Sinus ua . Sttius Claris dicitur pars Oceani five Aqua , quae inter duas terras ex Oceano vel 
alio Sinu decurrit , donec ad aliquam terram fiftatur. 
rtetum. Fretum dicitur pars Oceani vel Sinus Oceani pars inter duas terras angufto tra<ftu 
decurrens , & duo Maria conneflens , five ab utraque extremitate cum Mari conjun- 
dus: per quod ex uno Mari in alterum nax igatur. 
^rfic?k'*' Oceani atque omnium liquidorum fuperficies eft rotunda , /phaJrica ; five eft pars 
fiiperficici fphaericac, cujus Centrum idem eftcjuod Telluris totius five Terras. 
Oceanus non eft majoris altitudinis quam terrae littora; atque ideo Terra & Aqua 
dem kffe ■ ejufdcm fere funt altitudinis ubique , exceptis Montibus altiflimis. 
^'sco(/"ab ^rga nos fumma benignitas eft , Scotia noftra ab Inundationibus 
Inundatio- Maris & Aquarum Stagnatione immuniffima eft , quod ejus Terrarum altitudo a Lit- 
nibus8cA-toribus yerius Mediterranea accrefeat, & in Meditullio per totam Infulam, tanquam 
stagn^io- CJmbiiicos aflurgat. Hinc quoque neceflarius Aquarum in deprefliora loca defluxus, 
nemaxi- quac fuas rutfus in Mare, utpote Littori in Planitie aequum projiciunt. Undepaucio- 
me irairiu- gjj noftris Fluminibus navigabilia funt , quod Aquae ex alto defluae tum velociter 
currant, tum Alveos minus profundos habeant. 
SalfedoO- Salfedo Maiis oritur ex Salis particulis in Aqua folutis: Sal enim ex aquae marinz 
«aiu. exhalatione concrefeit. Retulit mihi fanc Nauclerus quidam, in fummitatc Rupis, quae 
Mari pleno aqua tegitur , Mari recedente detegitur, Sal egregium repenti Rupiadh^ens. 
Eft autem ea Rupes in jEftuario Forth£ ab \n{\x\zKetha paulum verfus Ortum remo- 
ta. Apud nos etiam in Ripis Riveniis c regione \yingh £ , Incolse coacervando , atque 
Arenam aqua decoquendo Salem optimum confidunt. 
lil^ autem Salis particulx Mari admiftae vel funt Mari ipfi co3Evae, vel Fodinae Salis 
funt in Mari diflblutas: nec dubitari poteft , quin in Matis Alveo Montes Salini repe- 
riantuf'. Aqua Oceani eo minus falfa eft, quo proprior eft Polis: contri eo magis 
falfa , quo Aquatori vel ZonjK Torridae magis vicina exiftit. Hinc praeflantius multo 
Sal conficitur ex aqua Oceani 'Hifpanici, Infularum Canariarum et Viridis Tromon- 
torii Afric£,^ quam ex aqua Oceani Germanici et Septentrionalis. Noftrum certe Sal, 
quod ex aqua marina conficitur, licet ad ufum ordinarium in cibis fatis aptum fit , non 
tamen sque valet ad Pifcium cc Carnium conlervationem diutinam. Id , quale eft , tan- 
ta copia apud nos conficitur , ut etiam ampli reditus ex eo in vicinas Regiones tran- 
fportato, fint. Aqua marina non ita facile congelat, quam aqua dulcis, idque propter 
Salem , qui congelationi refiftit. Nulla pars Maris Scotici , quod fdam , congelat. 
Nlotus Ma- Tandem, ut de Motibus Maris agamus. Aqua nullum habet Motum naturalem , 
ris. praeter unum , quo ex altiori loco ad depreffiora loca movetur. Et fi vidnus locus vel li^i. 
vicinum corpus fit vel aequalis , vel majoris altitudinis quam fuperficies Aquae , tunc 
Aqua naturaliter quiefeit , h. e. non movetur , nifi violenta a caufa pellatur et pro- 
trudatur. Et tunc, cum pars Oceani movetur , totus Oceanus movetur , five omnes re- 
liqu® etiam partes moventur; fed ed magis, quo parti motae vicinior unaquxque fue- 
rit. Motus Maris vel eft diredus, vel Vortex et Gurges, vel Concuffio. Diredus 
eft , qui verfus plagam aliquam tendit. Vortex , cum aqua in gyrum agitur , et alicu- 
bi ablorbetur et rejicitur. Motus ConcufTionis eft, cum tremit. 
Motus direftus vel eft generalis, qui in omnibus fere Oceani partibus deprehendi- 
tur, et quidem omni tempore; vel proprius et fpecialis, quo tantum quasdam Oceani 
partes moventur. Ifque duplex eft, perpetuus vel Anniverfarius : ille qui fine mutatio- 
iie vel cefiatione perfiftit , hic qui cerris menfibus vel diebus in aliquo Mari deprehen- 
ditur. Eft quoque Motus contingens , qui fine certo ordine modo ceflat , modo inci- 
pit, cujus caufa Ventus eft impellens Mare verfus plagam Vento oppofitam- Gene- 
ralis Motus Maris duplex eft: unus continuus ab Oriente in Occidentem; alter com- 
pofitus ex duobus contrariis Motibus, qui dicitur Fluxus ex. Refluxus Maris, quo Ma- 
re certis horis fluit ad Littora et certis horis refluit a Littoribus. Quidam Acceflitm, 
Recejfum ; alii Intumefcentiam 8 c Detume/centiam Maris dicunt. 
Motus reflexus eft vel ex Motu generali, quo Mare ad oppofitarum Regionum Lit- 
tora 
