18 
Prodromi Naturalis Hiftoria Scotise. 
connexio. Cum enim Luna ad Meridianum noftrum non redeat, nifipoft vigintiqua- Libro dido 
tuor horas & quinqu^inta fCre minuta. Eodem prorfus temporis fpatio aftus r^it, 
adeo ut, fi hodie ^Eltus hora fexta incipiat, cras poft fextam horam, & quinqua- 
ginta minuta revertatur. Vix autem tanta inter res naturales occurrit neceffitudo, quin 
una alterius fit caufa. Cum videmus Umbras ad motum Solis loca commutare illas 
a Sole projici non dubitamus. Cum igitur aL.ftus Maris reciprocus cum Lunari motu 
adeo fit colligatus, vix negare pofTumus, quin Luna eum motum moderetur, quan- 
Mirahda quam id nos liigiat, qua ratione Luna eum Maris motum temperet. Mirandam certe 
Dei piovi- Providentiam venerari decet, qute tam regulariter Maris Fluclus excitat & excuri 
rere jubet, & eofdem intumclcentes rurfiis coercet, ^ in fuum Alveum revocat, tam- 
^ que fero Elemento potentifllme imperat. 
Tempore v^quinocTtii Verni & Autumnalis , five in Vere & Autumno intumefeen- 
iBcfcenria tia majot & vehementior eft , quam aliis Anni temporibus ; in Solftitiis minima. 
Tn°\i[bus Septentrionali ad h Groenlandtam nondum deprehenfus eft 
locis non- Fluxus & Rcfluxus, ficut iicquc in ]?a‘cijic 't Maris Boreali littore. Caufa nondum fatis 
dumdepre cognita , nifi dicas illam efle, quod a Lunas via longe remota fintilla Maria, &fimul 
ji^ Maris Occidente in Orientem & Septentrionem extendantur, praeterea multae In- 
riuxu? 5c lulae & procurrentes Terrx impediant. 
^Magnum ^ Mari vcro Scotico magnum eft incrementum & decrementum Aqua: in YluxuBc 
tft hoc A- RcjIuku, imo lenfibilis eft defluxus. An id ob fitum Infulxdeclivem eveniat, an quod 
Occidcntc vcifus Septentrionem & Ortum magis porrigatur ? 
& dccie- Alfluxus Maris eft violentus nei^e impullus; fed Refluxus eft naturalis Aquxmo- 
inentumin tus , utpotc a loco altiori ad depreftiorem. 
M.n Scoti, eft quod de ardtis Faucibus refertur, ubi Cautiera (^rgathelienJisVvxfQ^ 
qu^UsMo: «urxpars) conjungitur , qux vik mille palTus explent. Idque fpatium ni- 
Re- al>udquam Arena eft adeo hdmilis. ut per eam Naviculis traduftisNautx plerum- 
fluxus. (ju^rant. Illic enim, uno eodemque tertipotc , ex uno Ia- 
duSm feu accedit; cx oppofito autem kcere recedit & defluit: fufpiciendo 
deFaucibus diviiix potentixfpedaculo, qu® Maris impotenti* ffxna imponit, neadverfiejus 
ubiCamie- Flucfus tam btevem humilemque Ifthmum perrumpant- 
IfafcoS: ^ ufus pisftat in Univerfo. Per eum enim Oceanus, continuS 
gj.uv. Iciltcet agitatione , ab omni putredinis pernicie expurgatur; & concitatus Oceanus, & 
ufulmfos'* magna Aquarum mole aggravatus illifufque in obviam tcrreftrium Regionum ftruftu- 
pixftatMa- ram, perque meatuum fubterraneorum epiftomia tranfiens perpetuam Aquarum per 
lis Motus. Univetfum circulationem efficit, fcitienque, quod in Aquis latet, per motum poten- 
tius ad omnium qu* in Terr* meditullio fiunt generationem excitat, ac fingulis mix- 
tis ad innumerabilem rerum in Geocolmo varietatem producendam apte committit 
Quin Maris mous vicem fuppler Rcfpirationis in Univerfo: Sicut enim in corporibus 
noftris Commercia fune SfirituaLa-, ita quoque ih profundis vafti Oceani, Nares quafi 
Mundi conftitutx, per quas, remiffi Anhelitus & redufti modo, efflent Maria ciim 
impetu Aquas, quomodo effeet* Univerfi vires reftaurantur & exufeitantur, unde 
ejus Accolae imprimis non parum afficiuntur. 
Mo^rMa- Socialis feu proprii motus Maris, quo nempe una aliqua Oceani pars Vel perpe- 
iisvarietas. tuo oc continuo, vel cerris menfibus movetur, magna eft varietas. Nos aliquot ejuf- 
modi fingulares motus iri Scotia 8c Infulis Scoticis commemorabimus. Et imprimis 
enarranda venit exotica iEftus marini conftitutio a D. Roberto Mora- 
‘vto Equite aurato, & olim Regia Societatis Londinen/is Prxfide obfervata & ipfius 
quidem verbis: ’ 
Miri Maris 
Morus in 
ln<ulisSco- ’ j c, 
*><«■ quid hucufqtie de hac re videre contigit, mancum puto, tSc. CHira Junt in qmhuf- 
dam locis b luxus ^ Kefluxus alternationes. Ego hic narrabo quod in Infulis Hebri- 
dum partim propriis oculis objervavi, parttfn ab Incolis fide dignis didici. EHhcus 
m Vreto Injulis minufiulis , Rupibus Syri ibus frequentibus conjberfb inter majo- 
^ Herres Injulas fito. rS/Eflus maximi, i. e. tempore Coftjunflionis 
Solis Luna , qmplemmyra fit horafexd , ordinate procedunt : piu%us ab oriente in 
omdentem, fex horarum fpatio, ficut i ® refluxus ab occidente in orientem perficitur 
Hoc duobus diebus ante Tlenilunium ejusque oppofitum , ac totidem poftea , femper 
Jic fe habet. -Jertio autem die & deinceps longe aliter : toto enim tempore diurno, five 
fiuat , Jive refluat cur Jus Aqua femper occidentemver/as dirigitur } mfleverotnorien- 
^ tem 
