‘Partis Prima Liber Primus. 
1.9 
tem vergit. Hoc ego iffi deprehendi. Sed ferunt infuper Indigena, aliud adhuc magis 
mirum hic accidere : toto fcilicet die , dum Sol Sigm ^orealia perlujlrat , curfus Aqua 
dilios in Occidentem tendere ; totk autem Hfeme in contrarium. , < 
Difficile cft tam mirandi effeflus caufam excogitare, ratio tamen quadam a Sole 
petenda videtur, cujus certe motus f ut fupra didtum ^ motus Maris ab Oriente in (j. 
Occidentem caufa cft. Dum ergo Sol propius ad Terras liarce accedit, videtur mo- 
tum verfus Occidentem concitare; aft, quando oppofira Signa luftrat, tunc fieri po; 
teft, abfente Maris impulfore Vento, aliave preuura a Sole, Marequjdem,obfitum 
illius Terrse fundive Maris decliviorem , verius Ortum fe movere. 
Proximo loco adjiciemus ea qu3c D. tJMatthaus Mackaile Pharmacopoeus Abredd- 
nienfis & Artis Spagyriese peritiffimus ex propria fua obfervatione refert de Currente 
T^ftuum circa Oreadas , quJC in hunc modum tradit. In Fara Freto (quod eft inter Infulas dj cur- 
Yaram ct ey&ham apud Oreadas ) Mare movetur in Orientem sftivum , per tnuni rente i®- 
tantum horarum fpatium, dum fluit, et horis novem in Occidentem Hybernum, dum 
refluit. Hic curfus iF.ftus eft in medio tantum Freto, quod mille pafTuum latitudinem dat. 
non excedit. 
In fula quae Yara proxime adjacet , verfus Occidentem sftivum , W ?ftra eft , quin- 
que circiter milliaria longa , et tria aut quatuor milliaria lata. In latere hujus Infulx , 
quod Orientem aeftivum fpeftat, fita eft alia exigua Infula, mille paflus a Littore di- 
ltans,quae non eft, in ambitu, quingentorum paffuum. Ab his duabus Infulis ad Au- 
ftrum et Occidentem hybernum navigantibus occurrit Wefra Fretum, ofto milliaria 
latum, inter illas & Inlulam fluens. Hoc Fretum plerumque tranfeuntAnglicas 
naves , dum Ijlandiam curfu petunt. . . 
Per hoc IVeflra Fretum Mari fe movente ab Occidente in Orientem inter fluen- 
dum, non majores flintFluiftus, quam in ullo alio Maris locp; et quo die filent Veti- 
ti, Jcque planum eft hoc Fretum ac quivis Lacus, licet perpetuo rapidus fit illic Cur- 
rens in Fluxu ct Refluxu Maris. Cseterum ad extremitatem exiguse Infulx fupra me- 
moratae, qux Orientem aeftivum fpeiffat, quamprimum Occidentem verfus movetur 
Mare refluendo , Unda quxdam fe attollere incipit , qux perpetuo augefeit ufque ad 
h.e. donec media Receftus Maris pars praeterierit, et deindeciefcit. ufque duni 
aqua omnino detumuerit , quo tempore nihil ejufmodi cernere licet. A latere ingentis 
hujus Unds Orientali et Occidentali j 
confpiciuntur minores aliquot Undx , | [ 
qux ad hunc modum gradatim minuuntur. 
Cum aliquando hoc mihi Fretum in fcaphula tranfeundum eflet (dies erat tunc decimus 
Aprilis horam primam pomeridianam) poftquam fuperatis Orientalibus Undis, me- 
diam illam Vaftiffimam afcenfuri eramus , Unda iwbis oppofita in eam altitudinem fe 
efferebat, ut Solis afpedum et aliquot Firmamenti graduum fupra fe nobis adimeret; 
Unda haec eft circiter ducentos' quinquaginta paflus longa. Vento aliquo fpirante.quo ■ 
rumpuntur Undarum fummitatesi nequaquam illk tranfire licet. Adeo vehemens eft 
ibi yF.ftus Currens, ut neque opus fit Velis neque Remis ; fed foio Gubernaculo, quo 
Cymbs curfus dirigatur. n . , ^ , 
Diligenti etiam confideratione dignum eft , quod a^Yortha .ffiftuario ad f^lloam ohtemn: 
oblervamry quod fcilicet , ante plenam Maris accretionem, poftquam in aliquantum 
tempus fluxerit, denuo dccrelcat, idquetamdiu ut notari id poffit; & tunc fluxum prius «ua, io ad 
intermifrum repetat, donec Mare ad plenum fuum incrementum’ pervenerit Atque 
hoc forte evenire poteft ab impedimento , quod Infulae & finuofi Alvei Maeandri aqux 
curfui primum objiciunt. • i 
Motus Maris, qui Qoncujjio dicitur, provenit afpiritu fubterranco, qui vel Terram, un* prol' 
vel ipfam Aquam agitat, vel ebullire facit. Similis intumefeentia in Lacu Lowww apud 
nos deprehenditur. ,, . . , r .r» - 
Motus Maris Circulares , quos Vwtices appellamus & Gurgites , triplices funt. Qui- 
dam cnim Aquam tantum in Gyrum circumagunt; quidam abforbenc , fed non ex- risCircula» 
piiunt ; quidam materiam abforptam rejiciunt. ' 
Ad Orientalem Infulse Suna (qus Orcadum una eft) partem, iTftu ab Occano a.fgrr«( 
Pieucakdonio feu Occidentali fluente, aqua marina horrenclum in modum circumgyra- 
tur, adeo ut, fi grandior Navis 'vciGwgites hos Sunen/es incidat, Trochi a pueris fla- 
gellis agitati adinttar, circumagitur. Hunc motum Maris circularem optime 
Virg. Lib. i. iEneid. ^ ^ 
