ZQ 
Trodromi Naturalis HiHoria Scoriae, 
Illam ter fluBus ibidem 
Torquet agens circum, ^ rapidus vorat aquore vortex. 
c^uoreme- Qathaneji£ vero & Orcadum Incolae talium periculorum gnari, eis obviam eunt, Do- 
c°Zne^' aliquod vetus vacuum, aut fafciculum ftraminum colligatum in Gurgitum horum 
Sc orcadeH. fauccs iiijiciendo ; quibus immiiTis & abforptis, fauces hx hiantes occluduntur aqua 
fusSam-. Navefquc aut Scapha, una cum Veftoribus, has difficultates exupe- 
gices°* ' " falvzque evadunr. Injeda autem quae fuerant, traftu longo, milliare unum, ali- 
quando ultra, fubrer Fludus feruntur, rurfufque, quafi vomitu, e Maris profundita- 
te ejedfa in Freti hujus fupcrficie apparent. 
Defutvdo Reflat nunc, ut defundo Maris quaedam fubjiciamus. Fundi Maris varia difpofitio 
Maris. eft; Ut enim in Terreno Globo ubique ingentia Montium cacumina affiurgunt Ival- mS^SuB- 
les profun^ffimae in alias & alias Valles diferiminatae longiffimo fpatio in innumeras 
Regiones deducuntur , Flumina ex Montibus evoluta innumerifque aliis ditata per im- 
menus terrarum ambages finuofis voluminibus decircinantur; idem intra Mare fieri 
verofiniile eft in quo Infulx Prxcelfis fuis verticibus Montes quafi altiffimifuntimo 
Mans fundo inferri , fpatia vero Maris intra Infulas & Infulas Fretorumque fubmari- 
norum Gurgultia profundiffimx quafi Valles funt. Sunt quoqux Sylvx fubmarinx ex 
Gotalliis fiimlibufque Fruticibus; funt Prata fubmarina, in quibus varix Plantx cre- 
fcunt, & videntur quoque efle fui generis Fodinx, cx quibus Bituminofe fubftantix, 
Succinum dc Ambra-Grifea proveniunt, qux c noftro quoque Mari quandoque eji- 
I£t f^^nclum certe noftri Maris, ut ex fortha oElluario patet, in quibuldam Io- 
dum. ” ^Ide profundum eft , in aliis Rupibus & Infulis fcaiec , atque adeo valde inxqua- 
Uc capiti de Mari finem imponam, hoc folum Taciti addam, quod ScotU noftrx 
apprime convenit, Nufquam latius dominari Mare, multum Fluminum huc arque illuc i 
ferre : nec littore tenus accrefeere aut reforberi, fed influere penitus atque ambire 
etiam jugis atque montibus inferi , veluc in fuo. * 
CAPUT IX. 
De t^qua^ dulci-. 
T)bi de Fontibus , Fluminibus ® Lacubus. 
Mira De/ \ /T neccffitas eft, ut haberent & homines , et ferx, et piant* 
ben-gnitas. iVJL adco ipl* , undc et biberent et irrigarentur. Unde , pro fua munificentia , be- 
nignitate et liberalitate , Deus Op-. Max\ Hydropfylacia , feu Aquarum 
Penuaria et Reconditoria conftruxit , ex quibus abunde fupplerentur. Hinc non Iblum smtu 
in Terrx fuperficie multi fcaturiunt Fontes, Flumina , Rivi, Torrentes et Lacus ; led 
et quidam exiftimant. Interiora terrarum abundare aquis dulcibus, nec minus illas fta- 
gnare, quam apud nos Oceanum et finus ejus: imo eo latius, quo plus terra in al- Sck*,&j: 
tum patet, 
Putem*^ . naturaliter fluit fucccflive, i. e. fcaturit aqua. 
Si non emittat aquam , Vuteus eft. 
flumen. Itmen eft ejus Fontis Rivus perennis, fed magna aquarum mole fluens. 
Rivus. Rivus eft , fi parva aquarum copia e Fonte fluit. 
Torrens. Torrens eft, non continue, fed per qu*dam tantum temporis intervalla, vel anni 
tempeftates fluens, maxime ex nivibus liquefatftis, vel pluvia cadente aqua abundan- 
Lacus. et copiofior: adeoque perennes et perpetuos Fontes non habet Torrens. 
smtu piu- Imcus eft aquarum confiftcntium et non fluentium , fed tamen naturaliter illic cna- 
dique Fon- feciitium , locus ct rcceptaculum. 
tes habet, Seotia autem noftra eruptionibus Fontium abundanter irrigatur. Cum enim mon- 
Sm i^ai- inaequalis admodum fit Regio , undique fere ex Montibus et CoUibus Fontes 
tiffimorum fcaturiunt. Et, quod mirum eft, in al tiffimorum etiam Montium cacuminibus Fontes 
Lominio Monte aitiffimo Prxfefturx Yifenfls , Et in Hoia Orcadum 
tmm Uim- ■> J t / I ico- 
mitatibuF. Infula tig. 
