Prodromi Naturalis HiHoria Scotiae , 
24 
putrida fit, nec guftu abominabilis ; quam vifus turbidam non judicet, fed pellucidam 
& tenuem, id quod eam a puriffimo Aere elaboratam evincit. Ea enim facile diftri- 
buitur , incalefcit minimo negotio , citoque refrigeratur. Adhaec , ceu Aere referriffi- 
ma, levis admodum eft ; eo melior, fi contra Orientem fluat, per loca pura, non 
coenofa , dummodo Aquilonem attingat , rapidi ac velocis curfus per Alveos calculis 
minutis & puriflima arena refertos. Aquae quoque bonae nota eft, carnes & legumina 
Aquarum celeriter coquere & fmegmati facile immifeeri. Praeferenda autem femper eft Aqua 
aJo.'''" Font.ma, cui proxime accedit Aqua ex Puteis; tertio loco Aqua Fluvialis, modo non 
turbida, aut inquinamento aliquo Minerali infefta. Aquas certe omni ex parte finceras in 
Scotm Mineralibus abundante haud paflim invenias ; magna enim eft Glebarum , quas 
tranfeunt , varietas : Quapropter Hydropotas decet accuratum aquarum examen infti- 
tuere, ne damnum libi accerfant. Ex Hippocrate autem , quacunque paluftres funt 
& ftabiles ac Lacuftres, eas necefle eft aftateefle calidas ac craflas iic olentes. Quum jg' ’ ® 
enim non defluant, fed aqua pluvia femper nova inferatur, & Sol urat, necefle eft ip- 
fas decolores efle & pravas & biliolas ; hyeme vero glaciatas & frigidas , ac turbatas 
pra Nive & Glacie, ut pituitofilTima & raucofiffima exiftant: Bibentibus autem fple- 
nes femper funt magni ac pleni, & ventres duri, tenues & calidi, &c. Secundo vero Scft.i?. 
loco eae, quarum Fontes e Petris fcaturiunt (duras enim efle necefle eft J aut ifthic 
ubi calidae aquae exiftunt, aut ferrum nafeitur, aut aes, aut argentum, aut aurum, 
aut fulphur , aut alumen , aut bitumen , aut nitrum : haec enim omnia prae Caloris vio- 
lentia nafcuntur. Non utique ex hujuimodi terra aquae bonse prodeunt ; fed durs & 
aeftuofae , quae & difficulter metuntur , & ad Alvi egeftionem contrariae funt. Infervi- 
re quidem poflunt quaedam ex iis ad morbos fanandos, fed ad communem potum aptae 
non funt. 
C A P U T X. 
De t/^quis tJMedicatis. 
Telluris in. Elluris intcrioris corpus homogeneiim non eft, fed ex fubftantiis diverfae admo- 
lerioris naturae compofitum , Inter quae varia Salia variique Succi funt. Dum ergo 
te°og?-^' Aquae Terrae meatus perreptant, diverfas illae vires induunt, pro diverfa conftitutione 
neum- terreftrium partium , quas in itinere fuo fubterreftri lambunt. Quandocunque enim Ca- 
vernas fale, vitriolo, lulphure, bitumine, alumine , fimilibufque Mineralibus refertas 
pertranfit Aqua, certum eft ejus Mineralis qualitate, cujus locus vi fui nativa ferax 
eft , tinefum iri. Hinc ubique tanta Aquarum fupradidorum Salium Mineraliumque 
virtute imbutarum varietas paffim fpeftatur. Facile enim concipi poteft, quod pri- 
ma Metallorum exordia, quae Vaporum fpecie lapidibus adhairefeunt, cum Aqu» Va- 
poribus aut Rivulis etiam in Terra manantibus mifceri poflunt , cum molliora fint ; 
& Salia quidem in Aqua folvi, reliqua, quoad minimas liias partes ardle conjungi pof- 
funt; atque ita, pro fua indole , acidam , amaram , falfara, adftringentemve qualita- 
tem Aquse communicare queunt. Unde Aqux Minerales alix funt acidx, alix falfx; 
quxdam amarx , quxdam acerbi faporis cum aftriflione quadam. Quas autem ferrum 
aut vittiolum imprxgnat Aquas , illx colorem ex rubro in atrum colorem degenerante 
Gallx infufione induunt. 
# Nos Aquas Medicatas, qux in Scotik noftra celebriores funt, enumerabimus. Inter 
illas agmen ducit Fons SanAx Catharina, qui duobus milliaribus ab Edinburgo ad 
cumSs Auftrum fcaturit, cui olei nigri guttx innatant tota fuperficie. Ejus ufus eft, non fo- 
Ium ad cutem molliendam & tollendam fcabritiem ; fed etiam experientia compertum 
eft, bituminofum ejus hquorcmad dolores a caufa frigida valere , roburque & vigorem 
languentibus membris procurare, fi frequentius eo calefado inungantur. Dicitur vul- 
go hic Fons the Oily Well, 
Fontes Pioxime confidcrandi veniunt Mofetenfes ^ (bini enim funt) Ati in Rupe- 
MofTeten- culx cujufdam fuperficica iMoffeto Villi, Septentrionem verfus, per mille paflusdi- 
ftantis. Inferior & major per duos vel tres pedes ; luperior autem per feptem velofto MacLliiT 
a prxeipitio (per quod in Rivulum prxterlabcntem defeendunt aqux) diftat. Superioris 
aqua 
