Trodromi Naturalis HiHoria Scotiae, 
omnigenarum fcEtus animari pofTit , Aquarum difFufione totus circundatus , ne ullibi 
tam neceflarium deeifet Elementum. In eo Montes Aquarum diffufioni, veluti Repa- 
gula quxdam , oppofiti, tum ad retinendam Flufluum contumaciam, tum ad eundem 
perpetua humoris nunquam deficientis copia irrigandum. In eo innumeri perfofli Cuni- 
culi Cavernaeque exculptae , veluti Natura Officina , qua ignibus , qua aqms refertae, 
ad varios Naturae effertus exhibendos ; ut quae Vulcanus in vafta Culina longo labore 
decoxit Naturx Nutrimenta in abditis Antrorum Receptaculis per Canaliculos, veluti 
per magni Cor >^oris Venas, omnibus & fingulis partibus apte diflribUcrentur. Ex qua Kmh- 
admiranda diftributione , uti innumerarum rerum, tum intra terrenx molis vifcera, tum ^^d- 
in externa ejufdem fuperficic varietas nafeitur; ita pulcherrima rerum latifundia in uber- “ 
rimis Metallorum promis condis, & inexhaufta pretioforum lapidum penuaria, tum ad 
vitx oblertationem , tum ad neceflarium humani generis ufum , prodierunt. In exti- 
ma vero fuperficie immenfa Sylvarum Viridaria Montium jugis, veluti Turribus qui- 
bufdam, difcreta, late patentes Camporum Paradifl, Arborum, Plantarum, Florum 
Frurtuumque omnis generis copia, luxuriantes innumerifque Fontium, Fluviorumque 
finuofis voluminibus irrigatx emerferunt. 
Tenafir- Hic Orbis tetrarum Globus miranda Dei manu fundatus, nulla licet bafium mole, 
hlimJbilis. fubflrurtionum fulcimento fubfiftat, fuis tamen libratus momentis totus immo- 
bilis hxret xvo , ita divinx virtutis efficacia confirmatus, ut nullum fit tantx poten- 
tix robur, nulla tanta furentium Ventorum rabies, nullus Maris Flurtuumque tumul- 
tuantium impetus tantus fit, qui eum vel hilum, non d^cam a fede fua dimovere , fcd 
ne quoad minimam quidem partem eam loco movere queat. Ita enim , pro inimeiifa 
fua lapientia & potentia, cunftos Mundi Globos pondere, numero et menfura ad fe 
invicem temperavit immobilefque ftabilivit ‘Deus 0 ^t\ Max: ut nullo , nifi ejus ipfius, 
impetu deturbentur. Hinc divinus VJaltes, 
, — %tat nullo mobilis avo 
Terra, fiuper fidida nitens fundamina molts, 
Vollenti fiabilita manu. 
Pf. 104.' 
Scotui tota 
fere Mon- 
tana. 
Nos autem jam de Terra & Solo Scotia arturi de Montibus , Planitiebus , Vallibus, 
Fodinis Cryptifque eg tradituri fumus, qux ad Operis, quod in manibus eft, com- 
plementum neceffaria funt. ^ 
Scotia noftra, ut ex fingularum Regionum Tabulis patet, tota fere Montana dici 
potefl, undique Montibus elata, aut Collibus tumens : in Mediterraneis locis alnfTi- ‘‘ 
ma , verfus Littus depreflior ; paucis tantum a I.ittore milliaribus fe in exartam Pla- 
nitiem, i^que quibufdam tantum in locis, complanat. In Mediterraneis raroperfertx 
Planities funt , plerumque cum declivitate quadam funt. Fere omnibus Montibus Val- 
les infunduntur, qux ex utraqiie parte in cavum , pro. Fluvii Amnifve Alveo , declinant. 
In Montibus autem, Vallibus & Collibus perpetua fere viriditas eft . nifi qua Mi- 
neralibus Metallifque fcatent , ubi fqualida funt , eonfragofa nigraque Erica terta ; a- 
liis in locis, prx Soli bonitate, pafcuis.& Segetibus commodiffirna. 
Mons Pro- ■ a,ufem Mons pars Verrx ad infighem altitudinem pertingens, qux, fi minor .Col- 
lis dicitur & Clivus. Promontorium aurem dicitur Mons in mare procurrens. Scopuli 
dicuntur partes extantes in Mari vcl etiam Petris. 
Tam Montes quam Colles vel funt parvo circumferipti intervallo, vel longo trartu 
fe extendunt & progrediuntur. 
Montes parvo intervallo dreumferipti quidam finmlarcs funt qui noftratibuSi2L/2ze/ 
dicuntur, quales varii per Scotiam univerfam, ut Northberwick-l.aw,Drumpender-Law, 
'Largo-Law, Dundee-Law. plures quafi fimul glomerati , qui, cum Montes, pro- 
prio nomine non explicantur: talcs prope Edinburgum Montes qui Ar^luri /edes di- 
monto- 
rium Sc 
Scopuli. 
Montes 
cuntur. 
Golks. 
Juga. 
Colles, fi fingulares , noftraiibus dicuntur a Hili, ut. in LothiamOcddcmzUDeic/j. 
mond-hill-, fi glomerari, Knowes dicuntur. 
Montes, qui Ipngo trartp fe extendunt et progrediuntur dicuntur , qaonim 
multi per Infulam fparfi. Horum multi in Ortu oriundi ad Cccalum pervadunt. Sco~ 
tiamque mediam fecant, ut Grampii Montes. quoque verfus Limitem Orien- 
talem furgentes, longo trartu verfus Occidentem progrediuntur. Hos fequuntur ViSi- 
landici dirti, qui aliis junguntur , Hi aliis per Inlulx latitudinem. Ita fiti lunt 
Montes aitiflimi Ocelli dirti iizus^ortham. Quidam Montes tranfvcrfim per Infulam 
currunt , 
